زنبورهای وحشی

کاربر ۱۷ کاربر ۱۷
1,646 بازدید
زنبورهای وحشی

انواع زنبورهای وحشی

نقش زنبورهای وحشی در گرده افشانی برخی گونه های گیاهی زراعی، باغی، مرتعی و جنگلی قابل اغماض نیست. زنبور قلیایی، زنبور برگ بر یونجه و زنبور مخملی از جمله زنبورهای وحشی هستند که از لحاظ گرده افشانی گیاهان خاص، نقش مهمی را ایفا می کنند.

ا- زنبور قلیایی (Alkali Bee)

این حشره از زنبورهای وحشی به نام لاتین (Nomina melanderi) از راسته بال غشاییان (Hymenoptera) و خانواده هالیکتیده (Halictidae) که از آن در آمریکا به طور موثر برای گرده افشانی یونجه استفاده می شود. در ۴۰ سال اخیر تلاش های زیادی به عمل آمده است که این حشره را به صورت انبوه پرورش دهند.

در آمریکا، پرورش این گونه زنبور به صورت یک شغل در آمده است، به طوری که پرورش دهندگان بلوک های خاکی حاوی شفیره این زنبور را به یونجه کاران می فروشند و یونجه کاران این بلوک ها را در مزارع یونجه خود در زمین کار می گذارند و موجب افزایش جمعیت این حشره می شوند. ثابت شده است که در گرده افشانی گل یونجه، زنبور قلیایی از زنبور عسل نیز موثرتر عمل می کند.

زنبورهای قلیایی به طور انفرادی در خاک زندگی می کنند، ولی تمایل دارند که لانه خود را نزدیک یکدیگر در خاک های شور و قلیایی و رسی بسازند. جثه این زنبور به اندازه جثه زنبورعسل معمولی است و رنگ آن سیاه و دارای نوارهای عرضی بر روی شکم است.

این زنبورها به طور گروهی در مجاورت یکدیگر اقدام به ساختن لانه های انفرادی می کنند؛ به طوری که گاهی در یک سطح حدود ۲۰۰ متر مربعی تا ۱۰۰ هزار لانه انفرادی توسط اجتماعی از این زنبورها ایجاد می شود. لانه این زنبور دهانه ای به قطر یک مداد ( ۰/۶ تا ۰/۷ میلی متر) و عمق ۱۰ تا ۱۵ سانتی متر و گاهی تا ۲۵ سانتی متر دارد.

این زنبور دیواره های لانه و سطح خاک اطراف آن را با بزاق خود محکم و صاف می کند و مقداری گرده گل آغشته به شهد را در ته آن قرار می دهد و سپس تخم خود را در انتهای مجرای لانه و روی کاغذ می گذارد و تخم مذکور در اواخر بهار تا اوایل تابستان به نوزاد تبدیل می شود.

دوره جنینی تخم ۳ روز بیشتر و مدت رشد لارو حدود ۸ روز است. لارو كامل ۱۰ ماه به صورت لارو می ماند که بیشتر این مدت را در حالت خواب زمستانه است. پس ۱۰ ماه، لارو به شفیره تبدیل می شود و شفیره پس از حدود ۱۴ روز به حشره بالغ تبدیل می شود و طول عمر حشره بالغ فقط چند روز است.

حشره ماده در حین لانه سازی جفت گیری می کند. این حشره ۱۵ تا ۲۰ لانه می سازد و پس از اتمام هر لانه و قرار دادن غذا و تخم در آن، درب آن را می بندد و دیگر به آن توجهی نخواهد کرد. غذای زنبور قلیایی از شهد و گرده یونجه تشکیل می شود که ضمن جمع آوری غذا، به طور موثر میزبان خود (یونجه) را گرده افشانی می کند. این حشره ممكن است به سراغ گیاهان دیگر نیز برود، ولی گرده افشانی سایر گیاهان توسط آن قابل توجه نیست.

۲ – زنبور برگ بر یونجه (Leafcutter Bee)

زنبورهای وحشی - زنبور برگ بر یونجه

زنبوری است از زنبورهای وحشی به نام لاتین (Megachile pacifica)، از راسته بال غشاییان و خانواده مگاشیلیده (Megachilidae). این حشره نیز یکی از گرده افشان های بسیار مهم یونجه است و همانند زنبور قلیایی به صورت انفرادی، ولی به صورت گروهی زندگی می کند.

این زنبور برگ های یونجه را به صورت گرد می برد و با آن ها در مکان های مختلف بالای سطح زمین لانه سازی می کند. حشره ماده یک سوراخ یا تونل باریک به اندازه کمی بزرگتر از قطر بدن خود را می یابد و در آن اقدام به لانه سازی می کند.

معمولا پس از انتخاب تونل مناسب، حشره ماده با برگ های گردبر شده یونجه در ته تونل یک حجره می سازد و روی آن قدری گرده و شهد گل یونجه می ریزد و سپس یک عدد تخم روی گرده آغشته به شهد می گذارد و آن را مسدود می کند و در امتداد آن حجره دیگری را بنا می کند و آن قدر حجره سازی می کند تا تونل پر شود و سپس به حجره سازی در تونل دیگر اقدام می کند.

زنبور برگ بر یونجه کمی بزرگتر از مگس خانگی است و در طول ۲ ماه زندگی خود ۳۰ تا ۴۰ تخم می گذارد. دوره جنینی این زنبور ۳ روز و دوره لاروی آن ۱۴ روز است؛ البته زنبور نر ۵ روز زودتر متولد می شود. در این گونه، حشره نر فقط شهد جمع می کند، ولی در گرده افشانی چندان مؤثر نیست.

تمایل لانه گزینی این زنبور باعث شده است که انسان در بلوک های چوبی به ابعاد ۱۲۰×۱۰×۱۰ سانتی متر تونل های متعددی به قطر ۰/۵ سانتی متر و عمق ۹ سانتی متر ایجاد و در آن ها به پرورش این زنبور اقدام کند.

برخی افراد این بلوک های سوراخ سوراخ را زیر یک سرپوش قرار می دهند و پس از این که سوراخ های آن ها با زنبور برگر یونجه رشد، آن ها را به یونجه کاران می فروشند.

٣ – زنبور مخملی 

زنبور مخملی

گونه های مختلفی از این زنبورهای وحشی از راسته بال غشاییان و خانواده آپیده، محصولات مختلفی را گرده افشانی می کنند. این زنبور در طول زندگی خود، هم زندگی انفرادی و هم زندگی اجتماعی دارد.

حشره ماده در بهار پس از خواب زمستانه، سوراخی مثل، سوراخ یک موش را به عنوان لانه انتخاب می کند و در آن حجره های مومی می سازد و در آنها گرده و شهد گل ها را ذخیره می کند و روی آن ها چند عدد تخم می گذارد.

پس از چند روز از تخم ها ماده های عقیمی خارج می شوند که مثل زنبورعسل کارگر، این ماده ها وظایف مختلف لانه را به عهده می گیرند و حشره ماده اولیه مشابه ملکه زنبور عسل به تخم گذاری می پردازد، کلنی این زنبور در تابستان رشد می کند.

در پاییز حشرات نر و ماده های بالغ ظاهر شده و جفت گیری می کنند و سپس ماده های بارور لانه خود را ترک می کنند و به زندگی انفرادی ادامه می دهند و در زمستان به خواب زمستانه می روند و نرها و ماده های نابالغ می میرند. جمعیت کلنیهای این زنبور ممکن است به ۱۰۰۰ برسد. از آنجا که این زنبور در پاییز لانه خود را ترک می کند، امکان پرورش اقتصادی آن وجود ندارد، ولی این حشره به طور وحشی در گرده افشانی طبیعت نقش مؤثری دارد.

۴- زنبوران غارتگر

زنبوران غارتگر

غارت در همه ماه های سال وجود دارد ولی در ماههایی که در طبیعت شهد کافی نیست مرداد، شهریور و مهر) و یا در نقاطی که کمبود شهد به چشم می خورد شدت می گیرد.

در نژادهای مختلف زنبوران غارتگر استعدادهای متفاوتی از این لحاظ وجود دارد. بعضی از نژادها تمایل بیشتری به غارت کردن دارند و برخی کمتر. در یک نژاد هم جمعیتهایی هستند که علاقه بیشتری به غارت از خود نشان میدهند. این وضع حتی در داخل یک زنبورستان هم کم و بیش دیده میشود.

زنبورهای بیکار و سرگردان مرتب این طرف و آن طرف چه در داخل زنبورستان خودشان و چه زنبورداریهای اطراف به طور خستگی ناپذیر، در جستجوی شهد و یا عسل هستند و به محض پیدا کردن امکانات مثل کندوهایی با جمعیتهای ضعیف و عسل فراوان تمام زنبورهای کندوی شان را خبر کرده، دسته جمعی به جمعیت ضعیف برای غارت حمله می کنند و تا آخرین قطره عسل آن را بر می دارند.

به طوری که اگر زنبوردار به کمک جمعیت غارت شده نرسد از گرسنگی تلف خواهند شد. غارت بین زنبورهای مدافع و زنبورهای مهاجم منجر به جنگ شده که همیشه به کشته شدن تعداد نسبتا زیادی از آنها می انجامد.

مبارزه با زنبوران غارتگر

  1. از باز کردن سر کندوها حتی الامکان اجتناب کنید. گو این که این قاعده برای تمام سال صادق است ولی در ماه هایی که در طبیعت شهد یافت نمی شود باید با دقت بیشتری انجام شود و یا از این کار خودداری کرد.
  2. تغذیه زنبورعسل فقط عصرها و پس از غروب آفتاب انجام دهید.
  3. هرگاه ناچار به باز کردن سر کندو هستید، به محض شروع غارت از ادامه ی کار خودداری کنید.
  4. سوراخ پرواز را باید خیلی کوچک کرد به طوری که از آن بیش از ۳ زنبور در آن واحد نتواند عبور کند. این وضع به زنبورهای مدافع امكان دفاع در جبهه کوچکتری را میدهد و ورود زنبورهای غارتگر به داخل کندویشان را مشکل و اغلب حتی غیرممکن می کند.
دسته بندی پرورش زنبور عسل
اشتراک گذاری

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+926 محصولات
+1647 سفارشات تکمیل شده
+2187 کاربران
+4751 مطالب وبلاگ
سبد خرید

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

ورود به سایت