درخت انگور ، مو (Vitis vinifera)

کاربر ۱۰کاربر ۱۰
1,079 بازدید
درخت انگور

نام فارسی: درخت انگور ، مو

نام علمی: .Vitis vinifera L

نام فرانسه: Vigne

نام انگلیسی: Grape vine

نام آلمانی: Weinrebe

نام ایتالیایی: Vite, Vigna

نام عربی: شجرة العنب، کرم (Karam)، عنب (Enab)

نام‌‌های دیگر: تاک – تنک – رز- تله رز- رزان – رزگون – رزجون – دیورز – رش – تره‌رش – مو- میو – غوره – بودادوه – عنب – کرم – کرم بری – کرمة البيضا – آمبا سلوقی

درخت انگور ، درختچه ای است بالا رونده از تیره مو، که به کمک پیچک های خود به سهولت از موانع و درختان مجاور بالا می رود. ساقه آن گره دار و برگ هایش متناوب، دارای دمبرگ دراز، شامل ۵ لوب دندانه دار، به رنگ سبز تیره در سطح فوقانی پهنک و کرک دار و مایل به سفید در سطح تحتانی پهنک است. گل هایی کوچک و مجتمع به صورت خوشه مرکب دارد. کاسه گل آن ۵ دندانه ای و جام آن مرکب از ۵ گلبرگ آزاد و ۵ پرچم می باشد.

درخت انگور از تیره مو

میوه آن سته و گوشت دار است و پس از رسیدن دارای طعم شیرین و ملایم و رنگ های متفاوت به تناسب نژادهای مختلف می گردد.

منشا درخت انگور ، نواحی مختلف آسیا بوده است ولی امروزه در منطقه وسیعی از کره زمین مخصوصا نواحی معتدله پرورش می یابد. قسمت مورد استفاده درخت مو، برگ، شیره گیاهی و میوه آن است.

پرورش درخت مو در همه نواحی مساعد معمول است. به طوری که موستان های وسیعی از آن را در نواحی مختلف می توان یافت. بعضی از واریته های آن پایه کوتاه دارند و شاخه های آن ها در سطح زمین یا در ارتفاع کمی از آن قرار می گیرد. بر عکس نمونه های دیگری از آن، بر روی تکیه گاه ها، متکی می گردند و منظره زیبایی با ظاهر درختچه مانند پیدا می کنند.

آفات درخت انگور

آفات درخت انگور

درخت انگور دارای آفات متعددی از دسته قارچ ها و حشرات است. از آفات مهم قارچی آن بلاک روت (Black – rot)، میلدیو (Mildiou) و اوئیدیوم (Oidium) را باید نام برد.

در بلاک روت، قارچ مولد آفت که Guignardia bidwelii نام دارد، پس از سرایت، ابتدا برگ و سپس میوه را مورد حمله قرار می دهد. با پیشرفت آفت، میوه حالت طبیعی خود را از دست داده خشک می گردد و سطح آن پوشیده از دانه های ریز و تیره رنگ با ظاهر مشخص می شود.

در اوئیدیوم ، قارچ مولد آفت Erisyphe tuckeri است. این قارچ، سطح اعضای سبز گیاه، مانند برگ، شاخه های جوان و میوه را فرا می گیرد و با پیشرفت آن، برگ ها تغییر شکل حاصل کرده، لبه دار و شکننده می شوند. سطح میوه ها نیز شکاف بر می دارد به طوری که دانه های درون آن ظاهر می گردد.

در آفت میلدیو، لکه هایی در دو سطح برگ ظاهر و سطح تحتانی آن پوشیده از الیاف باریک و فراوان به رنگ سفید می گردد. تدریجا لکه های قهوه ای می شود و خاتمتا انگور به مرحله رسیدن نمی رسد.

ترکیبات شیمیایی درخت انگور

ترکیبات شیمیایی درخت انگور

برگ، میوه و دانه انگور دارای موادی به این شرح می باشند: برگ مو، دارای مواد مختلف ساکارز، لولز، اینوزیت (inosite)، تانن، مواد نشاسته ای، کوئرستين (quercetine)، کوئرسیترین (quercitrine)، کاروتن، اسیدهای آلی مختلف مانند اسید وینیک (ac. unique)، اسید مالیک، اسید سوکسینیک، اسید پروتوکاتشیک (ac. protocatechique) و هم چنین موادی مانند تارترات ها، ويتين (vitine)، موم، گلوتامین و غیره است.

غوره (میوه نارس انگور) دارای رنگ سبز و طعم ترش است. شامل ۳ درصد از اسیدهای آلی مخصوصا اسید وینیک، اسید مالیک، اسید فرمیک، اسید سوکسینیک (ac. succinique)، اسید اگزالیک و اسید گلوکولیک (ac. glucolique)، همراه با یک درصد قند تبدیل یافته و مقدار بسیار جزئی اسانس است.

انگور رسیده، دارای موادی با مقادیر نسبی متفاوت بر حسب نژاد گیاه پرورش یافته است و به طور متوسط موادی به مقادیر زیر در آن یافت می شود:

۷۹ درصد آب، ۱۴ درصد قندهای مختلف مانند ساکارز، گلوکز، دکستروز، ۰.۸ تا ۱.۸ درصد اسیدهای آلی مانند اسید وینیک، اسید مالیک، اسید سیتریک، اسید سالیسیک و اسید سوکسینیک، تانن، انورتین، اینوزیت، پنتوزان، لسیتین، کوئرسیترین، لوسین (Leucine)، تیروزین و صمغ.

روغن استخراج شده از دانه انگور

دانه انگور دارای روغنی قابل استخراج به رنگ زرد مایل به سبز است. این روغن فاقد بو ولی دارای طعمی مطبوع می باشد. روغن دانه انگور شامل تری گلیسریدهای اسیدهای اولئیک، پالمیتیک، لینولئیک، استئاریک، آراشیک و هم چنین فیتوسترين است.

غوره، انگور رسیده و آب انگور، هر یک علاوه بر تغذیه به مصارف درمانی متعدد می رسند ضمنا از انگور رسیده، سرکه و نوشیدنی تهیه می گردد که آن ها نیز مصارف درمانی مختلف دارند.

ترکیبات موجود در هر یک صد گرم حبه‌ انگور خام

انرژی (کالری)۵۷ کیلو کالریآهن۰.۲۶ میلی گرم
آب۸۴.۲۹ درصدمنیزیم۱۴ میلی گرم
پروتئین۰.۸۱ درصدفسفر۲۴ میلی گرم
کربوهیدرات۱۳.۹۳ گرمپتاسیم۲۰۳ میلی گرم
چربی۰.۴۷ گرمسدیم۱ میلی گرم
فیبر۳.۹۰ گرمروی۰.۱۱ میلی گرم
ویتامین A۳ میکروگرممس۰.۱۲ میلی گرم
ویتامین B۹ (فولات)۲ میکروگرممنگنز۱.۹۷ میلی گرم
کلسیم۳۷ میلی گرم

خواص درمانی درخت انگور

خواص درمانی درخت انگور

اعضای مختلف درخت انگور دارای مصارف عدیده به شرح زیر در بیماری های مختلف هستند:

برگ درخت مو دارای اثر مقوی، قابض و مدر است. پیچک مو نیز اختصاصات درمانی برگ را داراست. برگ های جوان مو، به صورت تیزان (دم کرده یا جوشانده) در رفع دیسانتری، شکم روش ها، خون روی ها، عدم دفع ادرار، نقرس، زردی، استفراغ، اختلالات گردش خون مربوط به زمان بلوغ و یا یائسگی، پیدایش برافروختگی در صورت، ناحیه بینی، زنخدان و گونه ها و همچنین در واریس مصرف می شود.

گرد برگ های جوان و خشک شده مو، اثر زیاد در رفع خون روی ها مانند خون روی های رحمی (خون روی در فواصل قاعدگی) و خون آمدن از بینی (به صورت بالا کشیدن گرد مو به داخل حفرات بینی) دارد مشروط بر آن که خون روی ها، منشا ضعف مفرط و کم خونی داشته، حالات التهابی موجبات آن را فراهم نکرده باشد.

برگ واریته های مختلفی از درخت انگور که رنگ قرمز دارند، بر سایر انواع آن از نظر دارا بودن مقدار زیادتر تانن، مزیت دارد. جوشانده برگ مو، به صورت حمام های موضعی در رفع سرمازدگی دست و پا توصیه گردیده است.

جوانه های مو

جوانه های مو - درخت انگور

شیره جوانه های تازه مو را پس از تخمیر، به کمک الكل به صورت عصاره درآورده مجددا تبخیر می کنند. ماده به دست آمده نیز در بعضی نواحی به عنوان قابض، مدر و ضد تشنج مصرف می شود.

پیچک مو

مصرف شیره پیچک های جوان و سبز مو، در رفع خون روی های داخلی مخصوصا اخلاط خونی، اسهال یا دیسانتری های خونی، در طب عوام معمول است.

گریه مو

قطرات مایعی که بر اثر قطع تنه یا شاخه درخت انگور از محل قطع شده و یا از شکاف شاخه ها خارج می شود، گریه مو نام دارد. گریه مو در رفع بیماری های جلدی، تبخال، ورم پلک چشم، ورم ملتحمه و همچنین در مصارف داخلی جهت دفع سنگ کلیه بین مردم در طب عوام مصرف دارد ولی بعضی اطبا و محققین آن را داروی موثر ذکر نمی نمایند.

غوره

غوره - درخت انگور

غوره از نظر طب قدیم ایران سرداست. آب غوره برای درمان چاقی مفرط مفید است. آب غوره چون دارای تارتارات پتاسیم است، برای درمان سیاتیک و رماتیسم حاد بسیار مفید است. خوردن آب غوره بلوغ دختران را جلو می اندازد و قاعده را باز می کند. حرارت و صفرای بدن را دفع می کند و روده ها را ضدعفونی می کند. آب غوره تقویت کننده کبد است. سرکه نیز یکی از فرآورده های انگور است که، نه تنها در امر تغذیه به کار می رود بلکه، در درمان هم موثر است. انگور یکی از میوه های ضد سرطان شناخته شده است.

آب غوره، دارای اثر قابض است. جهت رفع ورم مخاط دهان و نرمی لثه های دندان به کار می رود. از آب غوره، نوشیدنی های مفرح، مدر و شربت غوره تهیه می کنند که در رفع اسکوربوت، زردی و چاقی مفرط موثر است.

انگور

انگور

انگور رسیده میوه مفیدی در درمان یبوست ها، التهاب معده و روده، دیسانتری، سیاه سرفه، سل ریوی، احتقاق کبدی و طحال، کم خونی، نقرس، نزله های ششی و غیره است ولی باید توجه داشت که برای این کار اولا انگور رسیده انتخاب شود و ثانيا نژادی از انگور برای خوردن به کار رود که پوست نازک داشته باشد زیرا پوست ضخیم انگور نه تنها قابلیت هضم ندارد بلکه به علت گیر کردن در بین چین های روده، ممکن است موجبات عوارض ناراحت کننده را فراهم آورد. مصرف زیاد و بی رویه انگور، ایجاد دل پیچه و اسهال های ساده می کند.

مصرف روزانه یک تا دو کیلو انگور، بدون استفاده از غذاهای دیگر که معادل ۷۰۰ تا ۱۴۰۰ گرم شیره آن است، اثر ملین، مدر، دفع اسید اوریک و ازدیاد ترشحات صفرا دارد که در مبتلایان به سوء هضم، سنگ های صفراوی و رسوبات ادراری، همچنین در مسمومیت های مزمن از ترکیبات جیوه و سرب، درماتوزها (ناراحتی های جلدی مختلف، بواسیر و بعضی حالات سل ریوی اثر مفید درمانی ظاهر می کند.

هسته انگور برای آن هایی که مثانه و کلیه ضعیف دارند مضر است. پوست انگور از نظر طب قدیم ایران سرد و خشک است. پوست آن دیر هضم است و بهتر است که در موقع خوردن پوست آن را بیرون آورد.

طریقه مصرف انگور برای لاغری
  • انگور را بخورید، مقوی و مغذی است، قلب را تقویت می کند، ادرارآور است، ترشح کبد را زیاد می‌کند، مواد سوداوی و سوخته را دفع می‌کند، اعتدال دهنده اخلاط است، از مسمومیت بدن در مقابل خستگی یا سوء تغذیه جلوگیری می‌کند، برای سینه و ریه مفید است، انسداد مجاری طحال، ورم امعاء،تب‌‌های مزمن و سرد، درد مفاصل و رماتیسم را درمان می‌کند، به مزاج لینت می‌دهد، ایجاد تشنگی می‌کند.
  • هر روز به جای صبحانه انگور فراوان بخورید، شیر را زیاد و مقوی می کند.
  • چهل روز به جای صبحانه انگور سبز فراوان بخورید و تا ظهر هیچ چیز دیگری نخورید. بدن را لاغر می‌کند، اسید اوریک را کم می کند و سمومات را برطرف می‌سازد، خون را صاف و کم خونی را درمان می‌کند، فشار خون را پایین می‌آورد، استسقا، بواسیر، تشنجات عصبی و امراض روانی را درمان می‌کند، از خون ریزی ریه جلوگیری می نماید، درد معده، ضعف معده و سوءهاضمه که در اثر پرخوری باشد را برطرف می‌کند، نفخ شکم و یبوست معده را برطرف می‌سازد.
  • چهل روز هر روز ظهر دو کیلو انگور را آب بگیرید و بنوشید و شب ۱.۵ کیلو انگور به جای شام بخورید و در طول رژیم، شب تا صبح روی تختی که قسمت پایین آن ۳۵ سانتی متر بالاتر از سر باشد بخوابید و استراحت کنید. فرمانتاسیون روده را کم می‌کند، زخم روده اثنی عشر را درمان می کند.
  • تا می توانید هر روز از خوردن همه چیز پرهیز کنید و به جای خوراک ‌های دیگر تا می توانید انگور زیاد یا آب انگور بخورید. چرک سوزاک را از مجرا خارج می‌نماید و سوزاک را درمان می‌کند.
  • کودک را کم کم به خوردن آب انگور عادت دهید و رژیم انگور را در مورد آن اجرا کنید. از راشیتیسم یا نرمی استخوان بچه ها جلوگیری می کند.
خوردن آب انگور و تاثیر آن در از بین بردن راشیتیسم یا نرمی استخوان در کودکان
  • هر روز دو لیوان بزرگ آب انگور بنوشید، یک لیوان بین صبحانه و ناهار، یک لیوان بین ناهار و شام، ورم و درد شصت پا یا نقرس، رماتیسم و هموفیلی یا دیربند آمدن خون ریزی‌ها را درمان می کند.
  • در حمام خود را بشویید، بعد مدتی در وان آب گرم بنشینید و بعد از بیرون آمدن از وان تفاله انگور را به بدن بمالید و مدتی صبر کنید، بعد آن ها را بشویید. درد کمر تا زانو یا سیاتیک یا عرق النساء را درمان می کند.
  • دو برابر آب آن را با یک برابر روغن زیتون مخلوط کرده و روی آتش ملایم بجوشانید و دایم به هم بزنید تا به مرور آب تمام شود و روغن بماند و آن را هر روز بر پوست بمالید. درهم رفتگی و چین و چروک پوست را برطرف می کند.
  • آب آن را در دهان قرقره کنید، از خون ریزی لثه جلوگیری می‌کند.
  • هسته انگور قابض است و شکم را بند می‌آورد، ترشح ادرار و اسپرم را کم می کند.
  • هسته انگور را بکوبید و با عسل مخلوط کنید و بخورید. اسهال خونی را درمان می کند.

تذکر: انگور گذشته از خواص درمانی فراوانی که دارد، عوارضی نیز دارد؛ برای گرفتگی کبد و نفخ ‌های کلیه مضر است. آب آن برای معده های تر و نفخی مضر است و ایجاد گاز و نفخ می کند. اسراف در خوردن آب انگور به طور مداوم ایجاد سنگ کلیه می‌نماید. لذا مصرف کنندگان، موارد فوق را باید مد نظر قرار دهند.

بهداشت پوست با انگور

بهداشت پوست با انگور

مصرف مقدار ۱.۲۰۰ کیلوگرم انگور رسیده در روز، بدون آن که غذای دیگر مصرف شود و تکرار آن برای ۲ بار در هر ۱۰ روز، در لاغر شدن موثر واقع می شود. آب انگور که به کمک یک قطعه پنبه به پوست مالیده شود و پس از ۱۰ دقیقه که به کلی خشک گردید، با آب نیم گرم که محتوی کمی جوش شیرین باشد شسته شود، در تقویت و طراوت پوست صورت و همچنین روشن کردن رنگ آن موثر واقع می گردد، مشروط بر آن که شیره انگور که بدین منظور مورد استفاده قرار می گیرد کاملا تازه باشد.

دانه انگور

تانن دانه انگور بهتر از سایر انواع تانن ها، برای مسلولین تشخیص داده شده و مصرف آن به صورت گرد توصیه گردیده است. روغن دانه انگور اگر به کمک حلال هایی نظیر تری کلراتیلن استخراج گردد، معادل ۱۲ تا ۱۴ و حتی ۲۱ درصد از آن به دست می آید. چنین روغنی، رنگ زرد مایل به قهوه ای یا مایل به سبز و حالت خشک شونده دارد. در نقاشی، تهیه صابون و غیره از آن استفاده به عمل می آید.

شیره انگور

شیره انگور

شیره انگور یا آب انگور، اثر ملین دارد. مصرف آن در کسانی که بر اثر یک بیمای ممتد ضعیف گردیده اند و یا کسانی که پس از یک عمل جراحی ، احتیاج به تقویت داشته باشند، بدون آن که در دستگاه هضم آن ها خستگی به وجود آید، نتایج بسیار خوب می دهد. آب انگور غذای بسیار خوبی برای مبتلایان به اوره خون و اسیدوز است.

از آب انگور می توان در موارد ورم کلیه، به جای شیر که دارای مواد آلبومینوئیدی و کلرورها می باشد، استفاده نمود. آب انگور برای کسانی که رژیم غذایی عاری از نمک دارند مفید است. مصرف آن در بیماری های کبدی توصیه شده است زیرا با خوردن آن، عمل گلیکوژنی کبد و دفع صفرا تسهیل می گردد.

از معایب آب انگور فقط این است که مصرف مداوم آن، ایجاد سنگ کلیه و رسوبات فسفاته می کند و هر قدر نیز آب انگور آلودگی حاصل کرده باشد، تشکیل رسوبات در کلیه، سریع تر صورت می گیرد. آب انگور، یا شیره انگور که از فشردن انگور رسیده در دستگاه های مخصوص و یا با وسایل عادی تهیه می گردد، طعم شیرین، مطبوع و ملایم دارد از این جهت در فصل جمع آوری محصول، همیشه اقدام به تهیه آن می نمایند تا در همه فصول از آن بتوان استفاده به عمل آورد. در تهیه آب انگور این نکته را باید توجه نمود که انگور آلوده و آفت دار برای این کار انتخاب نگردد.

سرکه انگور

سرکه انگور

سرکه، که از تخمیر اسیدی مایعات الکلی تحت اثر میکودرمااستی به دست می آید، یکی دیگر از فراورده های مفید انگور است. سرکه نه تنها طعم مطبوع به اغذیه می بخشد بلکه هضم بعضی مواد مانند گوشت را آسان می سازد.

لوسیون ها و محلولات رقیق سرکه، خارش را تسکین می بخشند و خون روی های کوچک را متوقف می سازند. مصرف زیاد سرکه ایجاد سوء هضم می نماید. سرکه های تجارتی که غالبا به کمک اسیدها مانند اسید سولفوریک تهیه می گردند و اسیدهای دیگر مانند اسید کلریدریک نیز به صورت تقلب بدان ها افزوده می شود نباید به مصارف تغذیه و درمان برسند.

شیره گیاهی (گریه مو) که در بهار از شاخه های مسن درخت، خارج می گردد اگر به صورت کمپرس بر روی زخم و جراحات اثر داده شود، باعث بهبود و التیام زخم ها می گردد.

صور دارویی درخت انگور

صور دارویی درخت انگور

جوشانده ۳۰ در هزار برگ های جوان مو – شیره برگ های جوان مو و یا پیچک مو به مقدار ۳۰ تا ۶۰ گرم در روز گرد – برگ های جوان و خشک شده مو به مقدار ۴ تا ۵ گرم مخلوط در عسل یا در یک نوشابه ساده.

نسخه جهت رفع اختلالات یائسگی

برگ مو (نوع انگور قرمز)۵۰ گرم
سرشاخه گلدار شاه تره (Fumaria officinalis)۲۵ گرم
سرشاخه مرزنجوش (Origanum Majorana۲۵ گرم

مقدار یک قاشق سوپ خوری از مخلوط اعضای گیاهان مذکور را برای هر فنجان آب جوش، دم کرده ای به مدت ۱۰ دقیقه تهیه نموده به مقدار ۲ تا ۳ فنجان در روز مصرف نمایند. از این دم کرده برای رفع برافروختگی و تجمع خون در گونه ها و نوک بینی (Couperose) نیز علاوه بر رفع عوارض یائسگی می توان استفاده به عمل آورد.

در استعمال خارج، از دو مشت برگ انگور قرمز در یک لیتر آب، به طوری که به مدت ۱۵ دقیقه بجوشد، محلولی به دست می آید که به صورت حمام پا (ظرف محتوى محلول که بتوان پاها را تا حد زانو در آن قرار داد)، در برقراری قاعدگی و جریان خون موثر واقع می شود – دم کرده ۱۵ تا ۲۰ در هزار برگ مو برای شستشوی چشم در موارد ورم ملتحمه می تواند به کار رود. از شیره جوانه های تازه درخت انگور قرمز، جهت از بین بردن لکه های پوست و همچنین درمان کک مک، به صورت مالیدن به پوست، استفاده به عمل می آید.

درخت مو و واریته های متعدد آن، در قزوین، همدان و شیراز و نواحی مختلف دیگر ایران پرورش می یابد. انواع وحشی آن نیز در نواحی مختلف مشاهده می گردد.

نحوه مصرف انگور

نحوه مصرف انگور

ضماد:(مرهمی که “غالبا” روی زخم مالیده می‎شود)

پوست انگور را خشک کرده و می سوزانند، خاکستر به دست آمده را برای درمان اکثر زخم ها استفاده می‎شود.

دم کرده:

برای تهیه دم کرده برگ مو، مقدار ۱۵ تا ۲۰ گرم برگ مو را در یک لیتر آب جوش ریخته و بگذارید ۱۰ دقیقه بماند. کشمش تقویت کننده بدن است و اگر آن را مانند چای دم کنید و بنوشید، برای نرم کردن سینه و درد گلو مفید است. دم کرده برگ‎های جوان مو اسهال خونی را برطرف می کند. در رفع نقرس و زردی موثر است. استفراغ را برطرف می کند. در رفع اختلالات گردش خون مربوطه به دوره بلوغ و یائسگی موثر است. هنگامی که پوست صورت قرمز می شود و ملتهب است، خوردن دم کرده آن اثر مفید دارد. از دم کرده برگ مو می توان برای شستشوی چشم، در مورد ورم ملتحمه استفاده کرد. دم کرده برگ مو برای رفع واریس مفید است.

پودر:

گرد برگ های جوان و خشک شده مو، اثر خوبی در رفع خون ریزی های رحمی و خون آمدن از بینی دارد.

جوشانده:

برای برطرف کردن سرمازدگی دست و پا، جوشانده برگ مو را تهیه کرده و دست و پا را به مدت ۱۵ دقیقه در آن قرار دهید.

توصیه های مصرفی انگور

 توصیه های مصرفی انگور

نوشیدن آب بعد از خوردن انگور سبب دل درد می شود. آب انگور در معده های حساس ایجاد نفغ می کند. افرادی که ناراحتی گوارشی دارند نباید دانه های انگور و پوست ضخیم روی حبه ها را بخورند. زیاده روی در مصرف آب این میوه به طور مداوم ایجاد سنگ کلیه می کند. انگور های آفت زده، بر خلاف انگورهای تازه و سالم، رسوبات کلیه را افزایش می دهد.

توصیه می شود افراد مبتلا به چربی خون، سالاد خود را با غوره میل نمایند. سعی کنید غوره خالی را نخورید، چون روی معده اثر سوء می گذارد. خانم های باردار از خوردن غوره زیاد خودداری کنند، چون امکان دارد موجب سقط جنین شود.

دسته بندی گیاهان دارویی
اشتراک گذاری

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+926 محصولات
+1647 سفارشات تکمیل شده
+2187 کاربران
+4751 مطالب وبلاگ
سبد خرید

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

ورود به سایت