پروانش (Vinca minor)

کاربر ۱۸کاربر ۱۸
1,711 بازدید
پروانش

نام فارسی: پروانش

نام علمی: Vinca minor L

نام انگلیسی: Periwinkle

نام های دیگر: پیج تلگرافی، گل تلگرافی گل مرگ یا گیاه جادوگر

پروانش گیاهی از تیره خرزهره (گیاهانی علفی با شیرابه بسیار سمی)، پایا، علفی و خزنده است. این گیاه چند ساله و همیشه سبز است و به شکل خزنده روی زمین پهن می شود. گیاهی است خودرو که در فصل زمستان هم سبزی آن باقی می ماند. رنگ گل های آن آبی ولی وسط آن سفید و قرمز است. گیاه با دوامی است که طول ساقه های خزنده و بالا رونده ی آن از ۳۰ تا ۹۰ سانتی متر است که مجموعه ای متراکم و فشرده ای را به وجود می آورند.

گیاه پروانش از تیره خرزهره

برگ‌های آن بیضی شکل، رو به روی هم، دراز و نوک تیز و کمی براق هستند. بدون دمبرگ و یا دمبرگ آن بسیار کوتاه و حاشیه برگ‌های گیاه پروانش کرک دار است. گل‌های گیاه پروانش گل آذین غالبا تكی، دارای ۴ تا ۵ گلبرگ که قیفی شکل و معمولا آبی رنگ و گاهی آبی روشن و حتی قرمز رنگ هستند. از اواسط بهار تا اوایل تابستان گل های زیبای آبی ارغوانی با پنج گلبرگ مثلثی شکل و خمیده که شبیه تیغه های پنکه هستند، ظاهر می شوند.

گیاه پروانش بر دو نوع است: گونه Vinca major و گونه Vinca minor

گیاه گونه Vinca major می تواند به ارتفاع یک متر برسد. در گونه Vinca minor نیز چنان که از اسمش پیداست ظریف تر است و ارتفاع گیاه به ۴۰ سانتی متر می رسد. این گیاه در برخی نواحی در مدت یک سال ممکن است دو بار یکی در اواسط بهار و نوبت دوم در پاییز دارای گل شود. گل‌ها معمولا در اواسط زمستان تا اواسط بهار باز می شوند. میوه‌ی آن نیز از نوع (فولیکول تخمک) دوتایی است.

گیاه پروانش بومی اروپاست و در جنگل ها و محل های پر درخت، پرچین ها و نیز بر روی خاک‌های گچی یا ترسی که خوب زه کشی شده باشد می روید. همه قسمت های این گیاه خصوصا برگ‌های آن را در هر فصلی می توان چید و در مجاورت گرما خشک کرد.

ترکیبات شیمیایی پروانش

ترکیبات شیمیایی پروانش

در آن ماده‌ای تلخ به نام وینسین تانن، پکتین، کاروتین، الكالوئيدهای وینکامی نین، وینکامین، وین سینین، کاتارین، و اسیدهای فرمیک، استیک، اسکوربیک و گلوکوزید و نوعی ساپونین و مقادیر زیادی از الکالوئیدهای وینین و پوبسین وجود دارد.

نحوه کاشت و تکثیر پروانش

نحوه کاشت و تکثیر پروانش

گیاهی سایه پسند است ولی رشد آن در آفتاب نیز به خوبی صورت می گیرد. آبیاری منظم در اواسط اردیبهشت تا اواسط مرداد برای گیاه مهم و ضروری است لذا مناطق مرطوب برای رویش این گیاه بسیار مفید است، ولی در صورت آب زیاد (به شکل غرقابی) باعث خشک شدن گیاه می‌شود. خاک‌های جنگلی حاوی هوموس فراوانی برای رشد گیاه بسیار مطلوب است.

زمین مورد نظر برای کاشت گیاه پروانش باید کاملا هموار و فاقد هرگونه پستی و بلندی باشد انجام شخم عمیق و جمع آوری قلوه سنگ‌ها و سنگ‌ها و شکستن سله های درشت تا عمق مناسبی از خاک نیز در فصل پاییز انجام می گیرد. قبل از کاشت گیاه (اواخر زمستان) باید زمین را تسطیح کرد؛ زیرا پستی و بلندی باعث آب ماندگی می شود که گیاه شدیدا به آن حساس است.

تکثیر گیاه به طور عمده به روش رویشی و اوایل پاییز (مهر) یا اوایل بهار (فروردین) تا ساقه زیرزمینی گیاه بروان (اردیبهشت) انجام می شود. چنان چه تکثیر گیاه در پاییز انجام شود حتی الامکان باید اوایل پاییز (اوایل مهر) گیاهان را کشت کرد. تاخیر در کاشت (اواسط یا اواخر پاییز) سبب می شود سرمای پاییز مانع ریشه زایی در قلمه ها شود. فاصله های ردیف های کاشت بین ۲۰ تا ۲۵ سانتی متر مناسب است و فاصله دو بوته در طول ردیف کاشت باید ۵ تا ۸ سانتی متر باشد.

زمان مناسب تکثیر گیاه پروانش

قوه نامیه (قدرت رویش) بذر پروانش ضعیف است، لذا تکثیر این گیاه همواره به طور رویشی انجام می گیرد. تکثیر رویشی گیاه به روش های زیر انجام می شود. برای تکثیر آن معمولا در پاییز قطعات ریشه دار را در قطعه زمین مناسبی می کارند و بعدا آن ها را در بهار پس از آن که دارای ساقه، برگ و ریشه شدند، به زمین اصلی منتقل می سازند.

جمع آوری برگ جهت استفاده های درمانی معمولا موقعی صورت می گیرد که برگ ها، رشد کامل خود را حاصل نموده باشند، به علاوه این عمل نباید به تاخیر بیافتد یعنی برگ ها باید قبل از ظاهر شدن گل ها چیده شوند. خشک کردن برگ ها به سهولت در محلی مناسب از انبار که به آسانی تهویه گرددانجام می پذیرد. برای این کار آن ها را به صورت قشر نازکی می گسترانند تا بر اثر خشک شدن، رنگ طبیعی خود را از دست ندهند.

طرز استفاده و مقدار مصرف ‌پروانش

طرز استفاده و مقدار مصرف پروانش

مقدار مصرف گیاه پروانش به صورت لوسیون ۲۰ تا ۲۵ گرم برگ در یک لیتر آب است که پس از جوشاندن برای شست وشوی دهان و درمان ورم لثه ها، و به صورت کمپرس برای شستن زخم ها و بیماری‌های جلدی استفاده می شود. به صورت دم کرده ۱۰۰ گرم برگ را در یک لیتر آب جوش دم کنید و پس از شیرین کردن، یک فنجان یا لیوان در حین غذا میل کنید.

در استعمال خارجی جوشانده ی آن به صورت لوسیون برای درمان زخم های باز و بسته و به صورت غرغره در رفع آنژین و ورم لوزتین، به صورت تنقیه در رفع دیسانتری و زخم های روده مصرف می شود.

خواص درمانی و طبیعت پروانش

خواص درمانی و طبیعت پروانش

از نظر پزشکی پروانش یا گل تلگرافی یک قابض شفابخش است. خواص دارویی گیاه پروانش به طور خلاصه عبارتند از: جلوگیری از رشد سرطان، بازکننده عروق، تقویت اکسیژن دهی، درمان دیابت، مسکن، خون ریزی شدید خانم ها، بواسیر و خون ریزی بینی. (دیسانتری بیماری التهابی روده به خصوص کولون است که با اسهال، وجود خون و موكوس در مدفوع، تب، درد شکمی و زور پیچ همراه است. شایع ترین عامل بیماری زا به خصوص در همه گیری های اسهال خونی باکتری شیگلا است.)

برگ‌های تازه گیاه پروانش را بر روی زخم می مالند و یا در بینی فرو می کنند تا خون ریزی آن قطع شود. پمادی از برگ های کوبیده شده آن برای بواسیر بسیار مفید است. چای گیاه پروانش برای درمان خون ریزی های شدید ماهانه خانم‌ها و هم چنین خون ریزی لثه تجویز می شود. پروانش هم چنین به عنوان مسکن و برای رفع نگرانی‌های عصبی مصرف می شود.

پروانش ماداگاسکار (با گل های سرخ)، دارویی سنتی آفریقایی برای درمان دیابت یا مرض قند است. در سال ۱۹۵۰ پژوهشگران هنگام تحقیق متوجه شدند که گیاه پروانش از رشد سرطان جلوگیری می کند. یکی از خواص مهم گیاه پروانش اثر باز کنندگی مجاری عروقی است. از دیگر خواص مهم آن به عنوان اکسیژن دهنده ی قوی عمل می کند. برای رفع ورم پستان یا جلوگیری از ریختن شیر از پستان. پنجاه گرم از آن را در یک لیتر آب سرد دوازده دقیقه بجوشانید، بعد پارچه ای در آب آن انداخته و گرما گرم به مدت دو ساعت روی پستان به طور دائم کمپرس نمایید.

سابقه تاریخی ‌پروانش

سابقه تاریخی پروانش

گیاه پروانش در نزد رومیان باستان علامت قربانی دادن و مرگ و نیز در انگلستان در قرون وسطی این گیاه مترادف با اعدام بوده است. بنا بر یک سنت قدیمی ایتالیایی ها شاخه هایی از این گیاه را بر روی گور کودکان می گذاشتند و به این گیاه عنوان «گل مرگ» داده بودند. هم چنین این گیاه در عهد باستان به گیاه جادوگر نیز شهرت داشته است و مردم آن را با نام «بنفشه جادوگران» می شناختند. این گیاه یکی از اجزای همیشگی «شربت عشق» بوده است. (شربت عشق معجونی خوفناک از ترکیب کوبیده گیاه پروانش، کرم خاکی و آبرون کبیر)

کولیپر این گیاه را وابسته به سیاره‌ی ناهید (زهره) می دانسته و می نویسد: «اگر مرد و زن کمی از برگ های آن را بخورند ما بین آن ها عشق به وجود می آید». در فرانسه این گیاه نماد دوستی است.

دسته بندی گیاهان دارویی
اشتراک گذاری

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+926 محصولات
+1647 سفارشات تکمیل شده
+2187 کاربران
+4751 مطالب وبلاگ
سبد خرید

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

ورود به سایت