باقلا ، باقلا مازندرانی(Vicia Faba)

94
گیاه باقلا، باقلا مازندرانی

نام فارسی: باقلا ، باقلا مازندرانی

نام علمی:‌ .Vicia Faba L

نام فرانسه: Fe vede cheval، Feve. dl’ abondance، Fe vede marais، Fe vedes chairps

نام انگلیسی: Broad bean، Common bean

نام آلمانی: Pfederbohne Feldbohne

نام ایتالیایی: Fava

نام عربی: باقلی (Baqila)، فول (Ful)

گیاهی است علفی از تیره پروانه واران ، دارای ساقه شیاردار و به ارتفاع ۳۰ تا ۸۰ سانتی متر که در غالب نواحی کره زمین پرورش می یابد. برگ های آن مرکب از ۲ تا ۶ برگچه درشت و عاری از پیچک است. گل های درشت و سفید یا گلی رنگ آن، لکه های سیاه رنگ داشته به تعداد ۲ تا ۵ تایی در کنار هم ظاهر می شوند. میوه اش نیام، پوشیده از کرک، متورم، ضخیم، به طول ۱۰ تا ۲۰ سانتی متر و دارای برجستگی های محسوس در محل دانه هاست.

باقلا به حالت وحشی دیده نشده و به نظر می رسد که از .Vicia narbonerisis L منشا گرفته باشد.

قسمت مورد استفاده این گیاه، گل، سرشاخه گل دار، میوه و دانه آن است.

ترکیبات شیمیایی باقلا

ترکیبات شیمیایی باقلا

باقلای سبز دارای ۸۰ درصد آب، ۵۴۰ درصد مواد آلبومینوئیدی، ۷.۳ درصد مواد هیدروکربنه و ۰.۳۰ درصد مواد چرب است. از سوختن آن، ۰.۷۰ درصد خاکستر برجای می ماند.

آزمایش های مختلفی که بر روی باقلای خشک به عمل آمده نشان داد که باقلا به حالت خشک دارای ۸ تا ۱۸ درصد آب، ۱۷.۷۰ تا ۳۱.۵۰ درصد مواد آلبومینوئیدی نظیر لگومین، ويسيلين (viciline)، لگوملين (legumeline)، پروتئوز (prote ose)، و همچنین ویسین (vicine)، کنویسین (convicine)، فيتين (phytine)، نوکلئین، ۴۱ تا ۵۹ درصد مواد هیدروکربنه و غیره است.

ضمنا معادل ۷۰.ا تا ۴.۷۰ درصد خاکستر از آن بر جای می ماند که در آن، عناصر پتاسیم و گاهی مس یافت می شود. مقدار پتاس میوه باقلا (پیله) خیلی زیاد است. در باقلا وجود مقدار کم ویتامین های A و B محقق گردیده است. کنویسین (Convicine)، ماده ای به فرمول C۱۰H۱۵N۳O۸ و به وزن ملکولی ۳۰۵.۲۴ است و علاوه بر .Faba vulgaris Moench ، از دانه .Vicia sativa L نیز به دست آمده و بعدا سنتز شده است.

کنویسین به صورت ورقه های کوچک در آب جوش (حلال) به دست می آید. در گرمای ۲۸۷ درجه تجزیه می شود بدون آن که ذوب گردد. در آب خیلی گرم و محلول رقیق سود، محلول است ولی در کلروفرم واسید استیک گلاسیال حل نمی شود. فيتين Phytine، به فرمول تقریبی Ca۵Mg (C۶H۱۲O۲۴P۶ ,۳H۲O)۲است. در دانه گیاهان مختلف مانند حبوبات، بقولات و غیره یافت می شود ولی بیشتر از همه در خیسانده ذرت وجود دارد. نخستین بار توسط Posternak استخراج گردید.

فیتین، به صورت گرد سفید، بدون بو و محلول در اسیدهای رقیق است. در آب به مقادیر كم حل می شود. و فیتین، ماده ای مغذی، مقوی و تامین کننده کلسیم بدن است. از نظر درمانی، غذای مناسبی برای دوران نقاهت و کسانی است که تامین کلسیم یا فسفر و یا اینوزیتول (inusitol) برای آن ها ضرورت داشته باشد. دارای اثر مقوی اعصاب و رفع کننده خستگی های مفرط است. در تهیه اینوزیتول مورد استفاده قرار می گیرد.

مقدار مصرف آن ۰.۵۰ تا ۱.۵ گرم به صورت قرص یا کاشه در ۲۴ ساعت برای اشخاص بالغ و ۰.۲۰ گرم بر حسب هر یک از سنین عمر در اطفال است. مصرف معمولی روزانه آن ۰.۲۵ – ۰.۵ گرم در یک دفعه و ۱ – ۲ گرم در ۲۴ ساعت برای اشخاص بالغ است.

خواص درمانی باقلا

خواص درمانی باقلا

این گیاه از تیره پروانه واران ارزش غذایی زیادی دارد ولی دیر هضم است. اگر باقلای خشک مدتی در آب سرد خیسانده شود، نسبتا سهل الهضم می گردد.

گل باقلا ، اثر مدر و ضد تشنج دارد. از دم کرده گل باقلا در طی سال های متمادی به عنوان دفع سنگ کلیه در قولنج های کلیوی استفاده به عمل می آمده است. بررسی های سال های اخیر نیز نشان داده که در موارد مذکور، نتایج مفید می توان از گل باقلا بدست آورد.

A. Robin در سال ۱۹۱۳ با مصرف آن در Pye lond phrite که در آن، کلیه و لگنچه، حالت چرکین پیدا می کنند و در نتیجه ادرار چرکین می گردد، نتایج ارزنده به دست آورد.

Dr. H. Leclerc پزشک عالی قدری که تحقیقات فراوان در رفع بیماری ها با فراورده های گیاهی نموده است، با توجه به بررسی پزشکان مذکور، همان نتایج درمانی را با جوشانده میوه باقلای سبز (پیله) در سال ۱۹۲۷ به دست آورد. سایر پزشکان مانند Ram نیز با توجه به اثر درمانی باقلا، مصرف آن را در التهاب و ورم مثانه ناشی از وجود سنگ و رسوبات فسفاته، موثر تشخیص دادند.

هنوز هم مصرف آن در بعضی نواحی، به منظور رفع رماتیسم، نقرس، آب آوردن بدن و غیره در بین مردم معمول است. دانه باقلا، اثر نرم کننده و از بین برنده التهاب های بدن دارد. جوشانده آن می تواند شکم روش های مزمن ناشی از تحریک مخاط روده را متوقف سازد.

ضماد آرد دانه باقلا، در درمان آبسه و جوش های بدن، اثر مفید داشته، پروراندن و خروج چرک را در آن ها تسهیل می نماید.

صور دارویی باقلا

صور دارویی باقلا

دم کرده ۳۰ تا ۶۰ در هزار گل و سر شاخه گل دار باقلا به عنوان مدر (در موارد آب آوردن انساج می توان مقدار نسبی آن را زیاد کرد)- جوشانده ۲۰ گرم میوه سبز (پیله باقلا) جهت رفع آلبومینوری ( این جوشانده در طی ۲۴ ساعت باید مصرف شود)- در استعمال خارج جوشانده یک مشت برگ باقلا در ۵۰۰ گرم آب جهت رفع التهاب و درد نوک انگشتان و ناخن (Panaris)، به صورت قرار دادن انگشت در جوشانده گرم آن به مدت ۲ ساعت، به کار می رود.

افزودن آرد دانه باقلا به آرد گندم به منظور تهیه خمیر خوب، جهت طبخ نان توصیه گردیده است مشروط بر آن که طبق بررسی هایBrue re و Courbe ، مقدار آن از ۲ درصد تجاوز نکند.

فابیسم (Fabisme)

مصرف باقلای تازه در بهار گاهی با بروز عوارضی که ناشی از نوعی مسمومیت با حساسیت می باشد (فابیسم) همراه است. شدت بروز این عوارض به نحوی است که ممکن است گاهی موجبات مرگ را فراهم سازد. عوارض ناشی از مصرف باقلای تازه عبارت از کم خونی (به علت وقوع همولیز)، یرقان، اختلالات روحی، هذيان، ناراحتی های قلبی و حتی مرگ مخصوصا در اطفال است. علت پیدایش این عوارض پس از مصرف با قلای تازه مشخص نیست زیرا تاکنون وجود و اثر مواد سمی و موثری که موجب پیدایش این حالت می گردد در باقلا روشن نشده است.

پیدایش عوارض ناشی از مصرف باقلای تازه در زمان های قدیم بیشتر در ساردنی رخ می داده است. اخیرا در ایران نیز بر اثر مصرف باقلای تازه پیش آمدهای مکرر اتفاق افتاد و موجبات مرگ را نیز در اطفال فراهم آورده است.

باقلا در غالب نواحی مانند شمال ایران پرورش می یابد و به نظر می رسد که مسمومیت و فابیسم منجر به مرگ به علت مخلوط شدن دانه های باقلای محلی با دانه های آلوده غیر بومی می باشد.

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید