گزنه ، گزنه دو پایه (Utrica dioica)

کاربر 21 کاربر 21
51 بازدید
گزنه

نام فارسی: گزنه ، گزنه دو پایه

نام علمی: .Utrica dioica L

نام فرانسه: Ortie mé chante، Grande ortie، Ortie dioï que

نام انگلیسی: Large – Nettle، Common – Nettle، Great – Nettle

نام آلمانی: Grosse – Nessel، Brennessel، Grosse – Brennessel

نام ایتالیایی: Orticone، O. vivace، Ortice – maschia، Ortica

نام عربی: قریص (Quarrys)

گزنه گیاهی است علفی از تیره گزنه، چند ساله و دارای ساقه های راست به ارتفاع ۰.۵ تا یک متر و حتی بیشتر که غالبا در اماکن مخروبه، باغ ها و نقاط مرطوب خارج شهر، نواحی سایه دار و جاهایی که چهارپایان در آن جا به سر می برند، به حالت خودرو می روید. از ریشه های خزنده آن، پاجوش هایی در کلیه جهات خارج می شود که خود باعث می گردد که گیاه به صورت پایه های متعدد درآمده، محل رویش خود را به کلی فرا می گیرد.

گیاه گزنه

گزنه، ساقه چهارگوش، پوشیده از تار و برگ های بیضوی و نوک تیز، دندانه دار و منتهی به ۲ استیپول دارد. گل های آن به رنگ سبز روشن و واقع بر روی ۲ پایه جداگانه است. از مشخصات پایه ماده آن این است که گل آذین خوشه آن پس از آن که گل ها، آمیزش یافت و تشکیل میوه آغاز گردید، از حالت ایستاده به وضع خمیده در می آید. گزنه، اعضای پوشیده از تارهای مخروطی شکل و گزنده دارد و چون پس از لمس کردن، محتویات سوز آور غده زیر آن در پوست بدن وارد می گردد، ایجاد سوزش و ناراحتی می کند.

گزنه دو پایه در خاکهای غنی از نیتروژن به خوبی رشد می‌کند و طول آن به ۹۰ سانتی‌متر می‌رسد. ساقه‌های   شاخه‌دار این گیاه، در زیرزمین تکثیر می‌یابد و موجب شاخ و برگ متعدد و چندگانه می‌شود. برگ‌های این گیاه، به شکل قلب با دندانه‌های منظم است که، در قسمت‌های انتهایی باریک‌تر می‌شوند. کل گیاه پوشیده از کرک‌های گزنده ریز است که عمدتا روی برگ‌ها و ساقه آن قرار دارد.

حالات غیر طبیعی متعددی نیز غالبا در گزنه به وجود می آید که خود ظاهری متفاوت به گیاه می دهد مانند آن که در بین پایه های گزنه، نمونه هایی با دو نوع گل نر و ماده بر روی یک پایه و یا انواعی با برگ های فراهم دیده می شود. قسمت مورد استفاده گزنه، برگ های تازه، ریشه و شیره حاصل از آن است. دانه آن نیز کم و بیش به مصارف درمانی می رسد. برگ‌ها، سرشاخه های گل دار، ریشه و دانه آن مورد استفاده قرار می گیرد.

ترکیبات شیمیایی گزنه

ترکیبات شیمیایی گزنه

فرآورده های گزنه دو پایه معمولا از ریشه یا برگ‌های آن تهیه می‌شود. تمامی بخش‌های گیاه که بالاتر از سطح زمین می‌رویند، در تهیه داروهای گیاهی مورد استفاده قرار می‌گیرند. داروهای گیاهی تهیه شده از برگ این گیاه، در درمان ناراحتی‌های کلیه و مجرای ادرار مفید هستند. فلاون و پتاسیم موجود در برگ‌های گزنه دوپایه، ادرار آورند.

گزنه دارای ویتامین، تانن، اسیدفولیک، پتاسیم، منیزیم، کاروتن، روی و پروتئین، موسیلاژ، نوعی ماده مومی، اسید فرمیک، یک فیتوسترین، نیترات پتاسیم و کلسیم، ترکیبات آهن دار، نوعی گلوکزید با اثر قرمزکننده پوست و غیره است. از سرشاخه آن نوعی ماده رنگی به نام اورتی سین (urticine) توسط Knezaurek به دست آمده است.

تاریخچه گزنه

مردم ما قبل تاریخ از گرنه برای تغذیه استفاده به عمل می آوردند و این رویه مدت ها، تا قرن ۱۶ میلادی ادامه داشت. عقیده عده ای بر آن است که این گیاه حتی در عصر حجر نیز مورد استفاده قرار می گرفته است. تاریخ استفاده درمانی آن نیز به زمان های بسیار دور می رسد به طوری که از زمان ها ی گذشته آن را جهت رفع سرماخوردگی به کار می بردند و به آن توجه خاص داشتند.

دیوسکورید برای آن ۲ گونه متمایز، یکی با برگ های پهن و دیگری با برگ های کوچک قائل بود و جوشانده دانه گزنه در آب انگور را نیز، دارویی مقوی باء، و مخلوط آن را در عسل خلط آور و معالج بیماری های سینه می دانست. برای جوشانده برگ گزنه، اثر مدر، ملین و قاعده آور قائل بود و له شده برگ تازه گزنه را در رفع ناراحتی های گزش مار و درمان زخم های غانقرایایی، اولسرها، تومورها، زخم های چرکین و غیره، دارویی شفابخش می دانست.

تاریخچه گزنه

جالینوس حکیم در قرن دوم میلادی، کلیه موارد درمانی گزنه را که دیوسکورید ذکر کرده بود، تایید کرد. در قرون وسطی برای گزنه معمولی و انواع دیگر آن، اختصاصات درمانی مختلف قائل بودند مانند آن که St. Hildegard در قرن ۱۲ میلادی، دانه گزنه را جهت رفع درد معده، و اطبای دیگر، آن را برای درمان آنژین، اخلاط خونی، سرطان، بیماری های مربوط به طحال و غیره به کار می بردند.

در طی این دوران گزنه به تفاوت جهت رفع بیماری های کلیه و شیره تازه گیاه، جهت رفع درد مفاصل در استعمال خارج مورد استفاده قرار می گرفته است. در قرون ۱۶ و ۱۷ میلادی، گزنه را برای معالجه خون روی و استسقاء به کار می برده اند.

بررسی های جدیدی که توسط Dr. H. Leclerc در بین سال های ۱۹۲۵ و ۱۹۳۱ میلادی انجام گرفت، به خوبی نشان داد که شیره تازه گزنه دوپایه، اثر تنگ کننده مجاری عروق داشته در رفع خون روی های رحمی و خون روی در فواصل قاعدگی همراه با هموفیلی، خون آمدن از بینی و رفع اخلاط خونی، اثرات شفابخش ظاهر می کند. بررسی های دیگر که در همین زمان صورت گرفت، نشان داد که با مصرف فراورده های گزنه، فشار خون بالا می رود و حرکات قلب تند می شود.

نحوه مصرف گزنه

مصرف آن بیشتر به شکل دم کرده، جوشانده و به عنوان سبزی در غذا استفاده می شود.

مصرف خوراکی:

مصرف خوراکی گزنه

گزنه دو پایه، بصورت برگ خشک شده در دسترس است. گزنه را اگر توام با آب کافی مصرف کنند، نقش یک داروی پیشابراه را خواهد داشت.

 فرآورده‌های دارویی:

مشکل ناشی از بزرگ شدن پروستات را می توان، با فرآورده دارویی تهیه شده از ریشه گزنه درمان کرد. برای درمان التهاب جزئی مجرای ادرار و پیشگیری از درمان سنگ‌های کلیه می توان از گزنه دو پایه و فرآورده های دارویی تهیه شده از برگ آن استفاده کرد.

دم کرده:

التهاب جزئی مجرای ادرار و دفع انواع سنگ‌های کلیه را می توان با نوشیدن دم کرده هشت تا دوازده گرم برگ گزنه دو پایه در دو لیتر آب، درمان کرد. در هر صورت با پزشک معالج خود مشورت کنید. مقدار ۴۰ گرم برگ گزنه را در ۱ لیتر آب جوش بریزید و به مدت ۱۰ دقیقه دم کنید. مقدار مصرف آن ۳ فنجان در روز بعد از غذاست.

جوشانده:

مقدار ۳۰ گرم گزنه را در ا لیتر آب بریزید و به مدت ۱۰ دقیقه آن را بجوشانید. این جوشانده برای تصفیه خون مفید است. مقدار مصرف آن ۱ فنجان بین غذا در روز است.

توصیه ها:

توصیه های مصرفی گزنه

لازم است بدانید: گزنه دو پایه اگر طبق دستورالعمل مصرف شود، دارویی بی خطر است. اگر این گیاه با پوست بدن تماس گیرد، ممکن است باعث کھیر و سوزش پوست بدن شما شود. استفاده از ریشه گزنه دو پایه ممکن است با پاره‌ای عوارض جانبی نظیر، ناراحتی خفیف معده‌ای روده‌ای و دفع كم ادرار همراه باشد. اگر باردار هستید، از مصرف هر نوع فرآورده حاصل از گزنه پرهیز کنید.

بانوان باردار و شیرده باید از مصرف این گیاه خودداری کنند. گزنه دو پایه می تواند چرخه دوره قاعدگی را تغییر دهد. همواره باید سؤالات و نگرانی‌های خود را در این باره با پزشک معالج خود در میان بگذارید. مصرف میزان بالای گزنه دو پایه، همراه با داروی ضدافسردگی و دیابت جایز نیست.

این گیاه اگر بیش از حد استفاده شود ممکن است برای روده ها و کلیه ها مضر باشد بنابراین بهتر است با صمغ عربی و کتیرا خورده شود. مقدار مصرف بیش از ۱۰ گرم در روز ممکن است باعث بند آمدن ادرار شود. زنان باردار و کودکان باید از مصرف آن خورددی کنند.

خواص درمانی گزنه

خواص درمانی گزنه

مصارف دارویی گیاه گزنه به طور خلاصه عبارتند از: براق شدن و جلوگیری از ریزش مو، تقویت سیستم گوارش، زیاد شدن ادرار، بیماری قند، زیاد کردن شیر زنان، بیماری‌های پوستی، باز کردن عادت ماهیانه، کم خونی، رفع خون در ادرار، پاک کننده اخلاصه ریه و معده، دردهای عضلانی، ناراحتی کلیه، ناراحتی‌های زنانه قبل از عادت ماهانه، التیام زخم، زخم های سرطانی، عفونت مثانه، سنگ مثانه، گرفتگی کبد، تقویت نیروی جنسی، کرم معده و روده، درمان بواسیر، خونریزی بینی، بهبود عملکرد قلب، سردرد، سرفه و سل، عفونت مجرای ادرار، آلرژی فصل بهار، بزرگ شدن غدهی پروستات، درد رماتیسم، بواسیر.

اختصاصات درمانی گزنه را با توجه به اظهار نظر اطبای قدیم می توان چنین خلاصه کرد که این گیاه در تقویت اعمال هضم، ازدیاد ادرار، رفع نزله، بند آوردن خون، علاج بیماری قند و احتمالا ازدياد ترشح شیر و باز کردن قاعدگی اثر مفید دارد.

گزنه دارای اثر قاطع در رفع بیماری های پوست است به طوری که از این نظر از آن در رفع بیماری های جلدی، استفاده به عمل می آید. دانه گزنه دارای اثر مسهلی، قاعده آور و ضد کرم است و چون اگر بیش از ۱۵ گرم مصرف شود، اثر مسهلی شدید ظاهر می کند و ممکن است خطرناک باشد، از این جهت در مصرف آن باید نهایت دقت را به عمل آورد. مردم دوران های قبل به اثرات مفید گزنه در تغذیه و پرورش طیور واقف بودند و از این گیاه به منظور فوق استفاده می کرده اند.

بررسی های مختلف نشان داده است که سکرتین موجود در گزنه، اثر محرک بر روی معده و ترشحات آن داشته، حرکات دودی شکل روده را تقویت می کند ولی چون اعضای هوایی گزنه به علت دارا بودن الياف فیبر اگر مصرف شود موجبات ناراحتی هضمی را ممکن است فراهم سازد از این جهت در این گونه موارد که منظور استفاده از سکرتین گیاه باشد اعضای هوایی گزنه را پس از فشردن، وارد آب می نمایند تا این ماده در آب وارد شود و سپس آب حاوی سکرتین را که حتی در گرما تجزیه نمی گردد، مصرف می کنند. با مصرف گزنه، تعداد گلبول های قرمز خون نیز افزایش می یابد .

شیره گیاه گزنه

A. V. Marx و E. Adler از بررسی های خود چنین نتیجه گرفتند که شیره گیاه، مقدار قند را در ادرار مبتلایان به بیماری قند کاهش می دهد. گزنه چون دارای اثرات درمانی مدر است، اگر به صورت زیر مصرف شود، به خوبی می تواند در طی درمان بیماران مبتلا به قند، یک داروی کمکی بسیار مفید به حساب آید:

برای این کار باید یک مشت برگ گزنه رابه صورت قطعات کوچک در آورده به مدت ۵ دقیقه در ۲۰۰ گرم آب بجوشانند و محلول حاصل را در ۳ دفعه در شبانه روز مصرف کنند. فراورده های گزنه بر روی پوست بدن اثر مفید دارد مانند آن که W. Bohn (در سال ۱۹۲۷)، تنطور آن را در رفع کھیری که از خوردن صدف های دریایی و نرم تنان حاصل شده باشد، داروی معالج با اثر قطعی ذکر کرده است.

استفاده از گزنه به منظور درمان بیماری های پوست از زمان های گذشته بین مردم معمول بوده است. در سال ۱۸۵۵ Baller با بررسی هایی که به عمل آورد به این نتیجه رسید که جوشانده گزنه در رفع ناراحتی های پوست مخصوصا اگزماهای مزمن و اگزماهای ناشی از Impetigo داء الصدف و نظایر آن ها، اثر معالج ظاهر می کند و به این جهت برای بیماران خود، جوشانده ۲۰ در هزار ساقه برگ دار گزنه را تجویز و تاكید می نمود که بیماران، رژیم غذایی ملایم داشته در صورت امکان از آب های معدنی نافع برای بیماری های جلدی استفاده کنند.

با آن که در موارد مختلف، از گزنه در رفع اسهال های ناشی از ورم روده (حاد و مزمن) و هم چنین در رفع اسهال مسلولین اثر شفابخش به دست آمده اما عده ای این خاصیت گزنه را رد کرده اند. آن چه که مسلم است آن است که گزنه به نحو غیرقابل تردید اثر بند آورنده خون دارد، به طوری که اطبای قدیم و جدید به توافق از این نظر، گزنه را داروی بسیار خوبی دانسته اند.

رفع اخلاط خونی با گزنه

بررسی های متعدد در این زمینه نشان داده است که گزنه در رفع اخلاط خونی، خون آمدن از بینی، خون روی در فواصل قاعدگی، استفراغ خونی و خون روی های مختلف، اثر درخشان دارد و حتی در این موارد چنین اظهار نظر گردیده که شیره گزنه اگر به مقدار ۶۰ تا ۱۲۵ گرم مصرف گردد، بلافاصله خون روی های رحمی را از بین می برد.

در استعمال خارج برگ له شده گزنه در مقدار کمی نمک و یا جوشانده آن، اثر قاطع در رفع زخم های فانقرایایی و اولسرهای چرکین دارد. شیره تازه یا جوشانده آن اگر غرغره شود، ورم لوزه، آفت (Aphtes) و التهاب لثه دندان را از بین می برد. گزنه در دام پزشکی اثرات درمانی مفید در رفع بیماری های مشابه در استعمال خارج ظاهر می کند.

از زمان های گذشته با گزنه تازه ضربه های ملایم روی قسمتی از پوست بدن (به منظور تجمع خون در آن قسمت) وارد می آورند تا با این عمل، خون از قسمت هایی از بدن که موجبات ناراحتی هایی را فراهم آورده، دور گردد و به این قسمت متوجه شود.

از گزنه در رفع بی حسی اعضای بدن، بی اختیاری اعضا که بر اثر سکته های ناقص پیش می آید، هم چنین رماتیسم مزمن، و ناراحتی های مشابه آن استفاده به عمل می آمده است. در کلیه حالات مذکور با اثر دادن شاخه برگ دار گزنه و یا فراورده های آن بر روی پوست بدن، اثر درمانی ظاهر می شد.

رفع بی حسی اعضای بدن با گزنه

در استفاده از گزنه، رعایت کامل باید به عمل آید تا ناراحتی های زیر عارض نشود:

اگر گزنه به مقادیر نسبتا زیاد مصرف شود، موجبات قطع ادرار را فراهم می سازد. دانه گزنه اگر بی رویه به کار رود، ایجاد ناراحتی می نماید و حتی ممکن است خطرناک باشد و یا موجب پیدایش حالت اسهالی و دفع زیاد شود.

از خواص دیگر آن که جوشانده گیاه و خیسانده ریشه آن در الكل (۶۰ گرم گزنه و ۶۰ گرم اوریگان در یک لیتر الكل) ، به صورت لوسیون نه تنها در رشد موی سر اثر می کند بلکه مانع ریزش مو می شود به علاوه، شوره سر را از بین می برد. برای تهیه این لوسیون، مخلوط ریشه گیاه در الکل را به مدت ۱۵ روز در مجاورت گرمای خورشید قرار می دهند و در موقع استعمال، ۳ قاشق سوپ خوری از آن را در بطری آب وارد می کنند و به کار می برند.

برای التیام زخم‌ها و زخم‌های سرطانی از ضماد تخم گیاه گزنه مخلوط با عسل استفاده کنید. برای برطرف کردن کهیر از جوشانده‌ی این گیاه به مقدار ۳ فنجان در روز بنوشید. درد نقرس را کاهش می دهد. برای برطرف کردن ناراحتی‌های زنانه قبل از عادت ماهیانه از دمنوش گزنه استفاده کنید. ناراحتی‌های کلیه را برطرف می کند. ضماد آن درد عضلانی را برطرف می کند. کرم معده و روده را می کشد و بواسیر را درمان می کند. برای برطرف کردن درد رماتیسم، برگ‌های تازه‌ی آن را روی پوست بمالید.

گیاه گزنه سرفه، سل، عفونت مجرای ادراری و ناراحتی‌های روده ای را از بین می برد. دمنوش گزنه روده را پاکسازی می کند و کرم های روده ای را از بین می برد. در کشور روسیه برای جلوگیری از خونریزی بینی، بهبود عملکرد قلب و رفع سردرد دمنوش گزنه مورد استفاده قرار می گیرد. گزنه برای چهارپایان، مخصوصا گاوهای شیرده، علوفه بسیار خوبی است. دانه گزنه موجب می گردد که فعالیت تخم گذاری در مرغ زیاد شود. از برگ گزنه دو پایه، استخراج كلروفیل به عمل می آید.

استخراج كلروفيل از برگ گزنه

استخراج کلروفیل از برگ گزنه

از مصارف دیگر گزنه دو پایه آن است که از آن، کلروفیل یا سبزینه استخراج می نمایند. اهمیت استفاده از کلروفیل در درمان بیماری های خونی و هم چنین در صنعت به منظور رنگ کردن مواد غذایی (کنسروها – لیکورها)، به پایه ای است که ذکر این مورد مخصوصا که گیاه اصلی تهیه کلروفیل، گزنه دو پایه می باشد، ضروری به نظر می رسد.

برای تهیه کلروفیل، برگ پایه های وحشی یا پرورش یافته گزنه دو پایه را در سایه و در گرمای معتدل، خشک می نمایند تا بر اثر تابش نور خورشید، رنگ سبز برگ، کاهش حاصل نکند. برگ های خشک شده را بعدا بسته بندی کرده به مراکز تولید کلروفیل که تقریبا به طور اختصاصی، کشور هنگری می باشد، ارسال می دارند.

امتیاز بزرگ گزنه دو پایه ، به برگ گیاهان دیگر یکی آن است که کلروفیل بیشتری دارد و ثانيا بر اثر خشک شدن برگ، مقدار درصد این ماده، ضمن از دست رفتن ۵۷ تا ۸۰ درصد آب، کم تر کاهش می یابد. برگ تازه گزنه دارای ۱.۵ گرم کلروفیل در هرکیلو است ولی برگ های خشک شده آن، تا ۷.۵ گرم از این ماده تولید می کند. از برگ اسفناج نیز استخراج كلروفیل به عمل می آید.

استخراج كلروفیل از برگ گزنه دوپایه، به کمک الکل یا استن صورت می گیرد. کلروفیل خام حاصل از این عمل را در اتر دوپترول حل کرده، الكل متیلیک به آن می افزایند و ظرف محتوی محلول را تکان می دهند تا کاروتن و گزانتوفیل که با کلروفیل همراه است از آن جدا گردد و این عمل را نیز چند بار تکرار می کنند و با انجام عملیات دیگر، کلروفیل خالص به دست می آورند.

کلروفیل موجود در اندام های سبز گیاه گزنه

کلروفیل موجود در اندام های سبز گیاهان، پس از آن که ضمن مصرف اعضای کلروفیل دار گیاهان وارد بدن شد، قابلیت جذب شدن و تاثیر زیاد در دستگاه های بدن را ندارد زیرا این ماده در داخل سلول ها به صورت ترکیب با مواد پروتئیدی جای دارد ولی اگر از اعضا گیاهان استخراج شود و سپس مصرف گردد، در تشکیل هموگلبین خون مداخله موثر می نماید.

از این نظر در درمان کم خونی ها، مورد استفاده در طبابت قرار می گیرد مانند آن که در کم خونی های ناشی از خون روی ها یا بر اثر پیدایش حالت عفونی در بدن و یا در مبتلایان به سرطان و غیره به کار می رود. در موارد کمی فشار خون، مصرف کلروفيل باعث بالا رفتن آن می گردد. سیانوزرا کم می کند و نیروی قلب را افزایش می دهد و عملی مشابه دیژیتال ظاهر می سازد.

کلروفیل، مبتلایان به بیماری نرمی استخوان را در مقابل اشعه اولتراويوله، حساس می کند و عمل ارگوسترول (Ergosterol irradi e) را تقویت می نماید و به مین علت، Burgi مصرف آن را در درمان کودکان شیر خوار که با شیر دادن مصنوعی تغذیه می شوند، توصیه کرده است.

مصرف کلروفیل جهت درمان بیماری های مختلف مانند تب زرد و صفراوی – خونی، مفید ذکر گردیده است. در صنعت، از کلروفیل برای رنگ کردن صابون، روغن ها و هم چنین مواد عطری مختلف نیز استفاده به عمل می آورند.

صور دارویی گزنه

صور دارویی گزنه

دم کرده و یا جوشانده ۳۰ تا ۶۰ در هزار برگ گزنه به مقدار ۳ فنجان در روز قبل یا بعد از غذا – شیره تازه گزنه به مقدار ۶۰ تا ۱۲۵ گرم در روز قبل از غذا (به این شیره باید کمی آب افزود تا رقیق شود) – شربت گزنه که با افزودن ۳۰ تا ۶۰ گرم آن در کمی آب قند حاصل می شود – جوشانده ۳۰ تا ۴۰ درهزارگزنه در آب به عنوان مدر و تصفیه کننده خون برای مصرف در ۲ روز بین هر دو غذا.

بررسی های جدید که در سال های اخیر صورت گرفت، به طور وضوح نشان داد که عصاره ریشه گزنه (.Urtica dioica L) بعضی حالات کلینیکی و هیپرتروفی غده پروستات را، در صورتی که حالت خوش خیم داشته باشد بهبود می بخشد و اگر بیمار در مراحل اولیه بیماری باشد، از پیشرفت آن جلوگیری می کند و نیاز به یک عمل جراحی را از بین می برد.

خلاصه مقاله ای که در این مورد انتشار یافته به شرح زیر است:

طبق آزمایشی که در ۵۰ بیمار منقسم به دو گروه مجزا به عمل آمد، قطعیت اثر عصاره ریشه گزنه در درمان آدنوم پروستات، محقق گردید. در این آزمایش، بیماران به طور متوسط، ۶۷ سال داشته اند و همه آن ها به اختلال دفع ادرار، همراه با عدم دفع طبیعی آن که کم و بیش یک عارضه ناشی از هیپرتروفی خوش خیم پروستات در مراحل I و II می باشد (حجم ادرار باقی مانده در آن ها، پایین تر از ۱۵۰ میلی لیتر بوده است) مبتلا بوده اند.

بیماران گروه اول از دو گروه مذکور، به مدت ۹ ماه از قرص عصاره گزنه برای ۲ مرتبه در روز (معادل ۳۰۰ میلی گرم) مصرف می نمودند و در گروه دوم که گروه شاهد بودند (placebo)، بیماران از قرص های مشابه ولی عاری از ماده موثر مذکور استفاده به عمل می آوردند.

انجام آزمایش با گزنه

از بیماران مذکور، ۹ نفر آن ها به علت ابتلا به عفونت های مجاری ادرار یا مظنون بودن به سرطان پروستات و یا به اجبار جهت انجام عمل جراحی پروستات، از انجام آزمایش مذکور معاف شدند. در طول دوره درمان با عصاره ریشه گزنه، بیماران هر دو گروه مذکور پیوسته با یک دیگر مقایسه می شدند تا همواره از تاثیر دارو در بهبود وضع بیماران اطلاع دقیق کسب شود.

با مقایسه وضع بیماران دو گروه مذکور چنین نتیجه گرفته شد که افراد گروه اول با آن که همگی مبتلا به مشكل دفع ادرار، آن هم به مقدار کم و هم چنین زیاد بودن تعداد دفعات دفع بودند اما بهبودی نسبی در آن ها به طور محسوس مشاهده می شود در حالی که در بیماران گروه دوم که از عصاره ریشه گزنه استفاده نمی کردند (placebo)، شدت بیماری به تدریج افزایش می یابد. بدین نحو که در بیماران گروه اول، حجم ادرار به طور متوسط در ۲۴ ساعت معادل ۴۳ درصد حالت طبیعی است ولی در گروه دوم، از ۹ درصد تجاوز نمی کند.

ضمنا شدت دفع ادرار در بیماران گروه اول ، به صورتی است که مشابهت آن ها را با افراد سالم نشان می دهد در صورتی که در بیماران گروه دوم شدت دفع کم تر است به طوری که ادرار به حالت باریک از مجرا خارج می شود. به طور خلاصه، از آن چه که ذکر شد چنین نتیجه می شود که قرص عصاره ریشه گزنه، در مبتلایان به آدنوم پروستات، اگر در مراحل اولیه ابتلا به بیماری باشد، اثر آرام کننده و درمانی ظاهر می نماید.

گیاهان متعددی در جلوگیری از ریزش موی سر، موثر واقع می شوند که از بین آن ها، ۳ نمونه موجود در ایران که دسترسی به آن ها میسرتر است، شرح داده می شود:

گزنه.Urtica dioica L
برگ مو.Vitis vinifera L
شکوفه درخت به.Cydonia oblonga Mill

ابتدا برگ گزنه را، مخلوط با یک یا هر دو گیاه مذکور به مقدار یک مشت از هر یک، در ظرف محتوی یک لیتر آب وارد کرده به مدت یک ربع ساعت به ملایمت می جوشانند سپس آن را از گرما دور کرده به حال خود می گذارند تا سرد شود. به محلول مذکور، پس از صاف کردن، مقدار ۱۰۰ میلی لیتر الکل ۵۰ درجه می افزایند و هر روز به ریشه مو (پوست سر) می مالند.

باید توجه داشت که قبل یا بعد از مالیدن محلول مذکور به پوست سر، نباید آن را شدیدا ماساژ داد چون این عمل موجبات ریزش موهای ضعیف را فراهم می سازد. الكل موجود در محلول مذکور، باعث نفوذ مواد موثر گیاهان فوق به داخل پوست و تقویت پیاز مو می شود که جلوگیری از ریزش مو می نماید.

جوشانده با اثر ملین ملایم

پوست ساقه جوان سیاه توسه .Frangula Alnus Mill۳ قسمت
گزنه .Urtica dioica L۲ قسمت
سرشاخه گل دار بومادران۱ قسمت

اعضاء گیاهان مذکور را به نسبت های تعیین شده به خوبی مخلوط نمایید و مقدار یک قاشق غذا خوری از آن را در یک فنجان و نیم آب جوش وارد کرده به مدت ۲۵ تا ۳۰ دقیقه، دم کنید بعدا پس از سرد شدن صاف نمایید. مقدار مصرف محلول صاف شده مذکور، ۱/۳ تا ۱/۲ فنجان، شب هنگام خوابیدن است. گزنه در فرمول فراورده های دارویی متعددی وارد می شود.

١- تقویت موی سر و جلوگیری از ریزش آن

تقویت موی سر و جلوگیری از ریزش آن با گزنه

بررسی های جدید نشان داده است که گزنه اثر تقویت رشد موی سر و جلوگیری از ریزش آن دارد و به صور مختلف زیر می تواند به تنهایی یا مخلوط با گیاهان دیگر مورد استفاده قرار گیرد:

مقدار ۳۰ تا ۴۰ گرم سرشاخه های جوان گزنه را در آب جوش وارد کرده و پس از آن که چند دقیقه به ملایمت جوشید آن را از گرما دور نمایید و به حال خود بگذارید تا سرد شود (به مدت نیم ساعت). سپس صاف کرده مقادیر کم آن را در داخل موهای سر وارد کنید به نحوی که همه قسمت های پوست سر به آن آغشته شود. بعدا پوست سر را به ملایمت و دقت مالش دهید. برای تقویت مو، بهتر است از شانه هایی که دندانه های فاصله دار دارد استفاده به عمل آورید.

۲- لوسیون تقویت موی سر

سرشاخه برگ دار گزنه (سرشاخه برگ و گلدار)یک قاشق غذاخوری
برگ ژابوراندییک قاشق غذاخوری
گل همیشه بهاریک قاشق غذاخوری
سرشاخه گلدار Artemisia abrotanumیک قاشق غذاخوری
سرشاخه گلدار و برگدار رومارن (اكليل الجبل)یک قاشق غذاخوری
علف چشمهیک قاشق غذاخوری
آبیک لیتر

اعضا گیاهان فوق را در آب جوش وارد کرده، به حال خود بگذارید تا دم کند. سپس صاف نموده و آن را هر روز به موهای سر خود بمالید به نحوی که پوست سر به آن آغشته شود. در این موقع، پوست سر را به ملایمت با انگشتان دست ماساژ دهید.

۳- محلول تقویت رشد موی سر

سرشاخه جوان و تازه گزنه۱۰۰ گرم
سرکه سفید (سرکه شراب)۵۰۰ گرم
آب۵۰۰ گرم

سرشاخه تازه گزنه را له کرده در مخلوط آب و سرکه وارد نمایید و نیم ساعت به ملایمت بجوشانید. بعد از صاف کردن محلول حاصل، آن را در ظرف دهانه داری وارد کرده در گرمای کم نگه داری نمایید و هر روز به موی سر بمالید به نحوی که پوست سر از آن مرطوب شود. باید توجه داشت که محلول مذکور، بوی مطبوع ندارد و این عیب را می توان با افزودن چند قطره اسانس لاواند برطرف کرد.

۴- لوسیون رفع شوره سر

سرشاخه جوان گزنه تازه۵۰ گرم
سرشاخه گلدار لاواند۲۵ گرم
آب۲۵۰ میلی لیتر

۲۵۰ میلی لیتر سرشاخه گزنه و لاواند را در آب وارد کرده به ملایمت به مدت ۲۰ دقیقه بجوشانید بعد آن را از گرما دور کرده به حال خود بگذارید تا سرد شود. سپس آن را صاف کرده در یک ظرف دهانه دار، وارد نمایید و در محل مناسب که گرمای کم داشته باشد نگه داری کنید. این لوسیون را باید به مقادیر کم به موی سر مالید به حدی که پوست سر به آن آغشته شود سپس باید به ملایمت، پوست سر را ماساژ داد و این عمل را، هر روز ۲ دفعه، و چند روز متوالی تکرار کرد تا نتیجه به دست آورد.

نحوه کاشت و تکثیر گزنه

نحوه کاشت و تکثیر گزنه

پرورش گزنه از طریق کاشتن دانه در طول شیارهایی در آغار بهار انجام می شود و یا از طریق کاشتن پاجوش ها. در حالت اخیر قطعات مذکور را در امتداد خطوطی به فواصل ۴۰ سانتی متر از یک دیگر به نحوی می کارند که هر پایه گیاه از دیگری معادل ۱۵ تا ۲۰ سانتی متر فاصله داشته باشد.

زمین زراعتی باید سبک و دارای رطوبت کافی باشد. وجین کاری، خارج کردن علف‌های هرز از مزرعه و انجام عملیات اصلاحی ضروری است. پس از رشد کامل گیاه، ساقه ی هوایی آن ها را می برند (درو می کنند) و بلافاصله به کارخانه برای مصارف تهیه کلروفیل و… حمل می کنند.

در هر سال دو بار می توان اقدام به جمع آوری ساقه ی گیاه کرد. برگ‌های جوان گزنه به مصارف تغذیه مشابه اسفناج می رسد. در بعضی از شهرهای شمالی کشور، گل آذین آن بعد از ظاهر شدن گل ولی قبل از رسیدن میوه چیده می شود، و به صورت له شده و مخلوط با تخم مرغ آب پز برای تغذیه جوجه پرندگان در پرورش طیور مورد استفاده قرار می گیرد.

محل رویش گزنه

گزنه در نواحی مرطوب غالب نقاط ایران، مخصوصا مناطق شمالی، شمال غربی و مرکزی ایران مانند اصفهان، شاهرود، بسطام، کوه کاکاشان در ارتفاعات ۳۰۰۰ متری و غیره می روید. نوع موجود در ایران، به صورت یک گونه فرعی از گیاه مذکور در بعضی کتب علمی ذکر شده است.

دسته بندی گیاهان دارویی
اشتراک گذاری

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نماد اعتماد الکترونیک

سبد خرید

سبد خرید شما خالی است.

ورود به سایت