زیرفون ، زیزفون (Tilia platyphyllos)

کاربر ۱۸کاربر ۱۸
1,839 بازدید
زیرفون

نام فارسی: زیرفون

نام علمی: .Tilia platyphyllos Scop

نام فرانسه: Tilleul de Hollande, T. a grandes feuilles, Tilleul a larges feuilles

نام انگلیسی: Female – lime, Large leave lime, Big leaf linden

نام ایتالیایی: Tiglio Feminina

نام آلمانی: Sommer Linde

زیرفون درختی زیبا از تیره زیرفون و دارای برگ های پهن و بزرگ، متناوب، نرم، به رنگ سبز (در هر دو سطح پهنک) و کرک دار (منحصرا در سطح فوقانی پهنک) است. درختی گنبدی شکل با سرعت رشد متوسط که در نهایت ممکن است به بلندی ۴۰ متر نیز برسد. شباهت کمی به درخت نارون دارد. برگ‌های آن کوچک تر و نازک تر از برگ نارون است. گل هایی نسبتا بزرگ، با عطری قوی تر از T. corodata و به رنگ زرد دارد که در تیر ماه می شکفند. گل های خشک شده تا حدی شیرین و چسبنده هستند.

درخت زیرفون از تیره زیرفون

میوه آن تا حدی شیرین و دارای موسیلاژ (لعاب) است. مشخصات ظاهری و رنگ گل این درخت بهترین وسیله تشخیص آن از گونه های دیگر است. به علت زیبایی خاصی که دارد پیوسته به عنوان زینت نیز پرورش می یابد. قسمت مورد استفاده آن و T. cordata، گل و یا گل های همراه با براکته آن هاست. ساقه های جوان به رنگ قرمز مایل به قهوه ای است و بعدها پوست تنه به خاکستری تیره تغییر رنگ پیدا می کند و دارای شیار و شکاف های ظریف است. شاخه ها به سمت بالا و با زاویه باز انتشار می یابند.

زیرفون نوع cordata با برگ های کوچک، نوک تیز، به شکل قلب و گل هایی منتهی به دمگل دراز به عنوان بهترین گونه برای استفاده دارویی است، قسمت اعظم طول دمگل های آن نیز به براکته برگ مانند و باریکی پیوستگی دارد که به رنگ سبز روشن است، رنگ گل های آن سفید چرک می باشد. اما از زیرفون با برگ های بزرگ نیز در طب استفاده می شود.

زیرفون در اصل اروپایی است. در اروپا آن را در جلو کلیساها و پارک های عمومی می کارند و مراقبت زیادی از آن به عمل می آورند. این درخت به صورت وحشی در جنگل‌ها و بیشه ها وجود دارد و در ایران در بلوچستان می روید. خوشبختانه از چند سال قبل کاشت و پرورش آن در شهرستان‌های کرج، رباط کریم و شهریار رو به افزایش است.

قسمت های مورد استفاده زیرفون

قسمت های مورد استفاده زیرفون

برگ، سرشاخه های گل دار و گل آن است. از گل های زیرفون در سرماخوردگی، سرفه، تب، عفونت، التهاب، فشار خون بالا، سر درد (به خصوص میگرن)، به عنوان مدر، آنتی اسپاسمودیک و مسکن مورد استفاده است. در آرام کردن هیستری، گل‌ها را در حمام آب گرم مورد استفاده قرار می دهند و برای تسکین اضطراب، سوهاضمه، تپش نامنظم قلب و استفراغ ناشی از اضطراب مورد استفاده است. از برگ‌ها برای ایجاد تعریق در کاهش تب استفاده می شود. از چوب زیرفون در بیماری های کبد و کیسه صفرا و سلولیت استفاده می شود.

چوب زیر فون را می سوزانند و به زغال تبدیل می کنند و در درمان بیماری های روده می خورند و در موضع برای درمان عفونت به ویژه در سلولیت یا زخم‌های ساق پا استفاده می شود. نتایج بررسی های انجام شده حاکی از آن است که زیرفون اثر کاهش دهنده گویچه های سرخ داشته و از حالت چسبندگی و قابلیت انعقاد خون می کاهد، خون را رقیق می کند و سبب کم شدن التهاب می شود. چوب قسمت سطحی این درخت دارای اثر گشادکننده عروق قلب را دارد و در درمان آنژین صدری مفید است.

نحوه کاشت و تکثیر زیرفون

نحوه کاشت و تکثیر زیرفون

تلقيح زیرفون معمولا از سن ۲۰ سالگی شروع می شود و از آن به بعد هر ساله میوه می دهد. میوه ها را در پاییز جمع آوری و زیر ماسه نگه داری می کنند و در بهار آن‌ها را می کارند. این دانه ها سال بعد می رویند. نهال جوان دارای رشد کند است و می توان آن را از محلی به محل دیگر منتقل کرد.

تکثیر درختان زیرفونبه وسیله قلمه زدن و یا خوابانیدن شاخه ها صورت می گیرد ولی از طریق کاشتن دانه نیز، ندرتا ممکن است تکثیر آن انجام گیرد. تکثیر به طریقه قلمه زدن که در نواحی مختلف آلپ و غیره انجام می گیرد بدین نحو است که قلمه ها را قبلا در زمین آماده و محفوظی می کارند و پس از گذشتن ۳ تا ۴ ماه آن ها را نشا می کنند. انتقال آن ها به زمین اصلی موقعی انجام می گیرد که گیاهان جوان، دارای ریشه کافی شده باشند تا بتوانند به خوبی در محلی که برای پرورش آن ها در نظر گرفته شده، به رشد خود ادامه دهند.

مهمولا ساقه درختچه ها را موقعی که به حد کافی رشد کرده ولی در هر حال، ارتفاع قابل ملاحظه پیدا نموده است، از فواصل مجاور زمین قطع می کنند تا با پیدایش جوانه های جدید شاخه های فراوان به وجود آید و با این عمل از رشد طولی ساقه اصلی گیاه جلوگیری شود. زیرا بهره برداری از درختان مرتفع که طول آن ها به ۱۲ تا ۱۳ متر هم می رسد امری بسیار دشوار است.

برداشت محصول گیاه زیرفون

انتخاب قلمه مرغوب از کارهای بسیار مهمی است که حتما باید در نهایت دقت صورت گیرد زیرا در بین انواع زیرفون، نمونه هایی وجود دارد که اصولا گل نمی دهند و یا به مقدار کم گل به وجود می آورند، که هیچ یک از آن ها مرغوب نیستند و باید قلمه ها از درختی انتخاب شوند که گل های فراوان پس از رشد کامل به وجود می آورند.

درختان جوان تیول را حتی در زمانی که رشد نسبتا زیاد پیدا نموده اند، می توان جا به جا نمود، مشروط بر آن که ریشه آن ها از فاصله یک تا ۱.۲۰ متری ساقه قطع شود. تکثیر انواع مختلف زیرفون، به طریقه خوابانیدن شاخه های آن، معمولا در پاییز انجام می گیرد.

برداشت محصول، موقعی صورت می گیرد که گل ها به خوبی شکفته شده باشند ولی در هر حال به مرحله میوه بستن نرسیده باشند. گل های تیول، اگر به خوبی خشک شوند رنگ زرد عنبری پیدا می نمایند. براکته های آن نیز رنگ زرد مایل به سبز در می آیند. برای این کار باید گل ها را در محل مناسبی از انبار که به خوبی تهویه می گردد. به صورت قشر نازکی گسترانید و گاه گاه نیز آن ها را به دقت زیر و رو کرد.

ترکیبات شیمیایی زیرفون

زیرفون -1

گل آذین تیول دارای اسانس است که بر اثر تقطیر با آب، از آن به دست می آید. به علاوه شامل تانن (مخصوصا براکته های گل آذین)، موسیلاژ و قند است. اسانس آن که به مقدار کم در آب حل می گردد، بویی مخصوص و مطبوع و ماده ای به نام فارنسول (Farnesol) دارد.

طرز استفاده و مقدار مصرف ‌زیرفون

به شکل دم کرده، روزی ۱ لیوان و به مدت ۲ تا ۳ هفته ۱ قاشق غذاخوری گل درخت زیرفون را با ۱ لیوان آب بجوشانید و طبق دستور میل کنید.

خواص درمانی و طبیعت زیرفون 

خواص درمانی و طبیعت زیرفون

طبیعت گیاه دارویی زیرفون گرم و تر است. خواص دارویی این گیاه به طور خلاصه عبارتند از: ضد تشنج، التهاب مخاط دهان، آرام بخش، تب بر، سرفه های مزمن، خلط سینه، زکام نزله ای، برطرف کننده غم واندوه، بی خوابی، تنظیم کننده فشار خون، برطرف کننده کک و مک، محافظت از پوست، زیبایی مو، چاقی مفرط، درمان عوارض پوستی و زخم‌های متورم، تصفیه کننده خون، تسکین سوختگی‌ها، درمان خروسک و گرفتگی صدا، تصلب شرایین و برای درمان واریس .

برای سم زدایی از بدن که سالانه توصیه شده است تا چند بار انجام شود، یک قاشق غذا خوری گل درخت زیرفون را با یک لیوان آب بجوشانید و روزانه ۲ تا ۳ مرتبه میل کنید. این کار را به مدت دو تا سه هفته انجام دهید. برای این که بتوانید خوابی با آرامش و به دور از تشنج داشته باشید، ۱ قاشق چای خوری گیاه خشک زیرفون را در ۱ فنجان آب جوش و به مدت ۶ تا ۱۰ دقیقه دم کنید. آن را با کمی عسل شیرین و هر شب قبل از خواب میل کنید. می توانید این کار را به مدت ۲ تا ۳ هفته انجام دهید.

برای مقابله با سنگ کیسه صفرا، مشکلات کبدی و نفخ می توانید از کپسول هایی که از پودر پوست درخت زیرفون تولید شده است استفاده کنید. این کپسول ها معمولا در داروخانه ها موجود است و می توانید با مشورت با پزشک یا داروساز از این کپسول ها مصرف کنید. اگر داروی خاصی مصرف می کنید قبل از مصرف این کپسول ها حتما با پزشک خود مشورت کنید. برای مقابله با مشکل ریفلاکس معده می توانید یک قاشق چای خوری زیرفون خشک را با یک فنجان آب جوش دم و میل کنید.

زیرفون-3

اگر چشم هایتان قرمز و متورم شده یا پلک‌هایتان به هم می چسبند و یا برای تمیز کردن چشم در صورت بروز ورم ملتحمه؛ داخل یک فنجان آب جوش یک قاشق غذا خوری برگ خشک زیرفون بریزید و اجازه دهید دم بکشد. محلول را صاف کنید و روی یک دستمال یا گاز استریل بریزید. اجازه دهید تا کمپرستان کمی خنک شود و سپس با آن چشم های خود را تمیز کنید.

صور دارویی زیرفون

دم کرده ۵ تا ۱۰ در هزار گل تیول یا گل مخلوط با براکته ها به مقدار ۳ تا ۴ فنجان در روز بین هر دو غذا – آب مقطر آن به مقدار ۶۰ تا ۱۲۰ گرم.

برای درمان نقرس و کاهش اسید اوریک و تصفیه خون؛ از پوست درخت زیرفون استفاده کنید. هم چنین می توانید، ۱ قاشق غذا خوری گل خشک زیرفون را در یک لیوان آب بریزید و بجوشانید. می توانید روزانه ۲ تا ۳ مرتبه از آن بنوشید. لازم به ذکر است که نباید این کار را بیش از ۲ و حداکثر ۳ هفته ادامه داد. برای مقابله با استرس و اضطراب؛ ۱ لیتر آب را بجوشانید و ۵ گرم گل خشک زیرفون را در آن بریزید و اجازه دهید به مدت ۵ دقیقه دم بکشد. هر شب قبل از خواب و به مدت ۲ تا ۳ هفته ۱ فنجان از آن بنوشید.

درمان تصلب شرایین با زیرفون و عسل

توجه داشته باشید که گیاه زیرفون می تواند تاثیر مثبتی روی بیماران مبتلا به آلزایمر نیز داشته باشد. این بیماری که یک بیماری مربوط به سیستم عصبی است علایمی مانند اضطراب و افسردگی نیز به جا می گذارد. برای تسکین سردرد و میگرن: ۱ لیتر آب را بجوشانید و ۱ قاشق غذا خوری گل خشک زیرفون را در آن بریزید و به مدت ۱۰ دقیقه دم کنید. محلول را صاف و در مواقعی که سردرد به سراغتان می آید میل کنید. می توانید روزانه تا ۳ مرتبه از این دم کرده میل کنید.

برای زیبایی پوست، رفع چین و چروک، هم چنین لک های قهوه ای روی پوست و نیز برای رشد سریع موها و تقویت آن ها ۱۰۰ گرم گل زیرفون را در یک لیتر آب به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه بجوشانید، سپس صاف کنید. این محلول را به آب حمام اضافه کرده و در آن غوطه ور شوید.

لوسیون زیرفون برای پوست صورت: ۴۰ تا ۵۰ گرم گل زیرفون را در یک لیتر آب و به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه بجوشانید. محلول به دست آمده را صاف و خنک کنید و در جای خنک نگهدارید و روزی سه تا پنج مرتبه روی چین و چروک و لک های قهوه ای بزنید.

برای التهاب مخاط دهان: ۳ گرم گل خشک شده زیرفون را در ۲۰۰ سی سی آب جوش دم و غرغره کنید. برای تب‌های شدید از دم کرده‌ی گل زیرفون استفاده کنید. باعث تعرق زیاد و تب را از بین می برد. ۲ گرم گل زیرفون را در ۲۰۰ سی سی آب جوش ۱۰ دقیقه دم و روزی ۳ فنجان بنوشید. برای درمان خروسک و گرفتگی صدا مقدار ۱۰۰ گرم از گل زیرفون را در یک لیتر آب جوش ریخته از بخور آن استنشاق کنند.

درمان تصلب شرایین با گیاه زیرفون

برای درمان تصلب شرایین ۲ گرم گل زیرفون را در ۲۰۰ سی سی آب جوش ۱۵ دقیقه دم و با عسل شیرین و میل کنند. برای درمان واریس ۲ گرم زیرفون را در ۲۰۰ سی سی آب جوش دم و روزی ۳ فنجان بنوشید و ۵۰ گرم زیرفون را در یک لیتر آب بجوشانید و محل را با آن كمپرس کنید.

دم کرده آن به صورت غرغره و حمام جهت رفع تحریکات مخاط دهان به کار می رود. از چوب درختان تیول، نوعی ذغال گیاهی سبک تهیه می شود که در رفع سوء هضم ها موثر است.

عوارض جانبی، موارد احتیاط و منع مصرف ‌زیرفون

مصرف این گیاه برای کودکان زیر ۱۲ سال ممنوع است. توصیه می شود بیشتر از میزان اشاره شده مصرف نشود.

Tilia cordata گونه ای دیگر از زیرفون

Tilia cordata گونه ای دیگر از زیرفون

نام علمی: .Tilia cordata Mill

نام فرانسه: Tillot, Tilleul a petites feuilles, T. sylvestre, Tilleul sauvage

نام انگلیسی: Little leaf linden, Small – leaf – lime

نام آلمانی: Winter Linde

نام ایتالیایی: Tiglio

نام عربی: زیرفون

درختی است زیبا از تیره زیرفون که در جنوب شرقی فرانسه، منطقه پیرنه و بعضی نواحی دیگر مدیترانه می روید. پوست تنه آن در انواع جوان، به رنگ خاکستری شفاف ولی در درختان مسن، دارای شکاف های فراوان است. از مشخصات آن این است که شاخه های تحتانی درخت، وضع افقی و ظاهری زیبا به خود می گیرد و این خود یکی از وسایل تشخیص آن از سایر گونه های دیگر است

برگ های آن، کوچک، منفرد، کامل، به شکل قلب در قاعده و نوک تیز است. در قاعده رگبرگ ها و محل اتصال آن ها به رگبرگ میانی، یک دسته از تارهای خرمایی رنگ دیده می شود. رنگ پهنک برگ آن در سطح فوقانی، سبز زیبا ولی در سطح تحتانی، سبز مایل به کبود است. گل های آن منتهی به دمگل درازی است که قسمت اعظم طول آن به براکته برگ مانند و باریکی (زائده برگ مانند زیر گل) پیوستگی دارد. رنگ براکته های آن، سبز روشن و متمایز از رنگ برگ های گیاه است.

مشخصات این گونه از درخت زیرفون (Tilia cordata)

از مشخصات دیگر این درخت آن است که جوانه های آن عاری از کرک است به علاوه رنگ گل ها و بوی آن ها، ضعیف تر از نوع قبلی است. از دمگل اصلی گل آذين، دمگل های کوچکی در قسمت انتهایی آن منشعب می شود که هر یک به یک گل کوچک، به رنگ سفید چرک ختم می گردد. هر گل آن شامل ۵ کاسبرگ زودافت، ۵ گلبرگ و تعداد زیادی پرچم است. مادگی آن از ۵ برچه متصل به هم تشکیل می یابد. و شامل تخمدانی است که پس از رسیدن به موهای خشک و به صورت پوشینه و ناشكوفا تبدیل می شود.

از نظر درمانی صفاتی مشابه گیاه قبلی دارد.

علاوه بر گل و براکته، پوست تیول های دارویی مذکور نیز به مصارف درمانی می رسد. برای این کار ساقه درختان ۲۰ تا ۳۵ ساله را از قاعده قطع می کنند و پوست آن ها را پس از جدا کردن از ساقه، به صورت قطعاتی درآورده در معرض استفاده قرار می دهند. پوست ساقه تیول های دارویی، طبق بررسی های جدید دارای ترکیباتی به شرح زیر است:

  • گلوسیدهای مختلف.
  • اسیدفنیل های مختلف، اسیدهای کوماریک (ac. Coumarique)، کافئیک، پروتوکاتشیک، کلروژنیک و اسید گالیک.
  • اسیدهای آمینه.
  • ماده ای به نام تیلی روزید (tiliroside).
  • کومارین ها [فراگزوزيد (fraxoside) و اسکولوزید (esculoside)].
  • فوروگلوسینول (phoroglucinol)، که اثرات فارماکولوژیکی پوست درخت را مربوط به آن می دانند.
ترکیبات موجود در Tilia cordata که گونه ای از زیرفون است

فوروگلوسینول (Phoroglucinol) [فلوروگلوسين, Dilospan S] به فرمول C۹H۶O۳ و به وزن ملکولی ۱۲۶.۱۱ است. از احیا اسید تري نيتروبنزوئیک یا تری – نیترو بنزن (trinitrobenzene) توسط Pascoe در سال ۱۹۵۵ به دست آمده است.

فوروگلوسينول به صورت بلوری های ریز سفید رنگ رومبوئیک در آب (حلال) به دست می آید. در گرمای ۲۱۸ درجه ذوب می شود. طعم شیرین دارد. در ۱۰۰ قسمت آب و ۱۰ قسمت الكل حل می گردد. در اثر محلول است. فوروگلوسینول دارای اثر ضد تشنج است و باید در ظروف مسدود و دور از نور نگه داری شود. دارای مصارف صنعتی است.

در طب عوام، پوست درختان مذكور به عنوان مدر در موارد سنگ کلیه، پایین آوردن فشار خون، تقویت کبد، در ناراحتی های مختلف این عضو مورد استفاده قرار می گیرد ولی بررسی هایی که با مصارف عصاره پوست به عمل آمده چنین مشخص گردید که این اثر پایدار نیست به طوری که پس از پایین آمدن فشار خون، مجددا حالت اولیه پیش می آید یعنی فشارخون بالا می رود. جوشانده ۴۰ گرم پوست درختان تیول در یک لیتر آب، اثر انقباضی کلرورباریوم را در ماهیچه های صاف از بین می برد.

خواص درمانی Tilia cordata گونه ای دیگر از زیرفون

از خواص مهم و درمانی دیگر آن این است که در رفع قولنج های کبدی و ناراحتی های میگرن، موثر واقع می شود. برای این منظور نوعی عصاره آن را (Nebulisat aqueux) که باعث رفع ناراحتی های ناشی از میگرن (Migraine digestive) و قولنج های کبدی ناشی از اختلاف این عضو می شود، به مقدار ۱ تا ۱.۵ گرم در روز به کار می برند.

از گل و براکته های تیول های دارویی در تهیه فراورده های زیبایی و بهداشتی و همچنین در عطر سازی استفاده به عمل می آورند. جوشانده ۵ تا ۱۰ گرم برگ و پوست آن در یک لیتر آب برای مصارف داخلی و ۵۰ تا ۶۰ در هزار آن در استعمال خارج جهت پانسمان زخم ها و به صورت لوسیون و بخور در موارد مختلف مورد استفاده قرار می گیرد.

میوه انواع تیول نیز به مصارف مختلف می رسد مانند آن که از آن به جای قهوه و در قرن هیجدهم در آلمان با افزودن گل های گیاه، نوعی شکلات تهیه می کردند. از مخلوط پودر برگ های خشک شده تیول با آرد جو، آرد سبز رنگی به دست می آید که به صورت نوعی غذای ازته (۱۲.۸ درصد ازت) می تواند مصرف شود.

نوع دیگر تیول ها که اخیرا وارد بازارهای دارویی شده و از آن به عنوان ضد تشنج استفاده به عمل می آید، .T. argentca Desf.، T. tomentosa Moench است که پرورش آن امروزه به علت آن که در مقابل آلودگی های هوا مقاومت دارد توسعه یافته است.

دسته بندی گیاهان دارویی
اشتراک گذاری

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+926 محصولات
+1647 سفارشات تکمیل شده
+2187 کاربران
+4751 مطالب وبلاگ
سبد خرید

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

ورود به سایت