Thapsia garganica

کاربر 21کاربر 21
654 بازدید
Thapsia garganica

نام علمی: .Thapsia garganica L

نام فرانسه: Faux turbith، Faux fenouil، Thapsia

نام آلمانی: Falsche turbith

نام انگلیسی: Smooth thapsia، Drias plant

نام ایتالیایی: Turbitto di puglia، Tassia

نام عربی: الابدان، دریاس (Diryas) ، ينتون (yantin)

Thapsia garganica گیاهی علفی، پایا، دارای ساقه قوی، به ارتفاع ۱ تا ۱.۵ متر و حتی بیشتر از تیره جعفری است. ریشه متورم، گوشت دار، غده ای، به رنگ قهوه ای، به قطر ۵ تا ۶ و به طول ۶۰ سانتی متر دارد. به حد فراوان در اسپانیا، الجزیره، يونان، جزایر مدیترانه، ایتالیا و نواحی غربی آسیا می روید ولی در ایران یافت نمی شود.

از مشخصات آن این است که ظاهری بی کرک و برگ هایی با دمبرگ دراز، با شكل متفاوت، شفاف و به رنگ سبز زیبا دارد. پهنک برگ آن در قاعده ساقه گیاه به دو صورت باریک و ساده یا غالبا منقسم به لوب های شاخه ای است. در ناحیه وسطای ساقه، طول برگ های آن زیاد و در حدود یک متر است. دمبرگ آن ها منتهی به غلاف و پهنک آن ها منقسم به تقسیمات زیاد و باریک دراز و نوک تیز است. برگ های قسمت انتهایی ساقه گیاه، غلاف بزرگ غشایی، به رنگ مایل به سفید دارند. گل های آن به رنگ زرد روشن یا زرد مایل به سبز روشن و مجتمع به صورت چتر مرکب بزرگ است.

میوه Thapsia garganica مرکب از دو مريکارپ دراز، شیاردار، با دو بال نازک و پهن به رنگ زرد است. از اختصاصات میوه گیاه آن است که خطوط روی مریكارپ نیز به طور محسوس، ظاهری بال مانند پیدا می کند. دانه آن دارای آلبومن سخت و فراوان است. پرورش این گیاه در زمین های سبک، مرطوب و دارای خاکبرگ زیاد صورت می گیرد. از قسمت مورد استفاده این گیاه، پوست ریشه آن است.

ریشه تاپ سیا، در حالت تازه، ضخیم و آب دار و به رنگ قهوه ای است و اگر قطع گردد، مقطع سفید رنگ ظاهر می نماید و شیره شیری رنگ و فراوان از آن خارج می شود. شیره آن به مجرد خروج از داخل ریشه، می بندد و سخت می شود و تدریجا نیز تغییر رنگ حاصل می کند.

Thapsia garganica گیاهی از تیره جعفری

برای به دست آوردن پوست ریشه Thapsia garganica، معمولا ریشه گیاه ۵ تا ۷ ساله را از زمین خارج می کنند و پس از آن که به خوبی شسته شد، شکاف طولی در آن وارد ساخته، قسمت خارجی یعنی پوست را از بقیه جدا می سازند و سپس آن را خشک کرده در معرض استفاده قرار می دهند. پوست ریشه تاپ سيا، غالبا به صورت نوارهای کوچکی به ضخامت ۵ تا ۸ و حتی ۱۰ میلی متر در بازرگانی عرضه می شود. سطح خارجی آن به رنگ قهوه ای مایل به زرد روشن و سطح داخلی آن، به رنگ سفید یا سفید مایل به زرد، همراه با لکه های قرمز قهوه ای نامنظم با ظاهر مشخص است.

در محل شکستگی قدیمی پوست ریشه، غالبا ذرات کوچک رزینی در شکاف های کم عمق دیده می شود. قطعات خشک شده پوست ریشه، فاقد بو و یا دارای بوی ضعیف هستند. طعم آن ها بسیار گزنده، گس و سوزاننده است.

رزین تاپ سیا، از پوست ریشه نیمکوب گیاه حاصل می گردد. عمل استخراج رزین نیز از ریشه باید در نهایت دقت انجام گیرد تا با تاثير ذرات پراکنده گرد ریشه در پوست بدن و مخاط چشم، ایجاد تاول و عوارض چشمی در کارگران ننماید. رزین تاپسیا از دیژستوین مضاعف گرد ریشه در الكل ۹۰ درجه گرم حاصل می شود بدین نحو که پس از انجام این عمل، آن را تقطیر کرده، عصاره را در الكل و اتر به دست می آورند و سپس باقی مانده را تبخیر می کنند تا به غلطت عسل درآید.

رزین تاپ سیا، به غلظت عسل یا عصاره نرم است و اگر خشک گردد حالت شکننده پیدا می کند. به حالت خلوص، رنگ زرد دارد ولی چون به این حالت در بازرگانی عرضه نمی شود معمولا به رنگ های زرد مایل به قهوه ای یا قهوه ای دیده می شود. بوی آن معطر و طعم آن تند و سوزاننده است.

رزین تاپ سیا، در الكل ۹۵ درجه، روغن ها، اسانس ها، سولفوردو کربن و اسید استیک کریستالیزابل حل می شود. درجه انحلال آن در اتر کم است.

ترکیبات شیمیایی Thapsia garganic‌a

رزین تاپ سیا، دارای اسیدهای مختلف مانند اسید کاپریلیک (acide caprylique)، اسید کاپروئیک (ac. caprolique)، اسید آنژلیک (ac. angelique)، اسید ایزووالرینیک (ac. isovale rianique)، اسید تاپ سیک (ac. thapsique) به فرمول C۱۴H۲۸(CO۲H)۲، یک ماده خنثی و غیر ازته با اثر تاول آور (Canzoneri)، موم و یک ماده چرب است.

اسید کاپریلیک (Acide caprylique) [اسيد اوكتانوئیک (octanoic acid)]، به فرمول C۸H۱۶O۲ و به وزن ملکولی ۱۴۴.۲۱ است. حالت مایع، روغنی و طعم ترشیده و ناپسند دارد. به مقدار خیلی کم در آب ولی به مقادیر زیاد در الكل، کلروفرم، اتر، سولفورکربن، اتردو پترول و اسید استیک گلاسیال حل می شود.

در صنعت برای ساختن استرهای مورد استفاده در عطرسازی و همچنین تهیه رنگ های مختلف به کار می رود.

خواص درمانی Thapsia garganica

محرک، قرمز کننده پوست بدن و تاول آور است. پوست ریشه تاپسيا به مقدار ۰.۷۰ گرم اثر مسهلی ظاهر می کند و از این نظر مورد توجه اعراب است.

در استعمال خارج، از ریشه تاپ سیا نتیجه خوب در درمان برونشیت ها، نزله ها و رماتیسم گرفته می شود.

رزین تاپ سیا، به صورت مشمع یا کاغذ آلوده بدان و اسپارادراپ (Sparadrap)، به عنوان محرک جلدی و قرمز کننده پوست بدن در بیماری های ریوی، نزله ای و رماتیسم، با رعایت احتیاط کامل به کار می رود زیرا با تاثیر نسبتا زیاد آن، علاوه بر قرمز شدن پوست بدن، ایجاد خارش شدید و تاول هایی می گردد که درون همه آن ها از یک مایع زلال پر می شود (حالت التهاب و خارش های موضعی معمولا ممکن است ۳ تا ۴ روز پس از استعمال تاپ سیا، ادامه داشته باشد) سپس پوست بدن خشک می گردد و به صورت فلس هایی ریخته می شود ولی در هر حال پس از بهبودی، هیچ اثری بر روی پوست بدن باقی نمی ماند.

تاپ سیا در استعمال خارج، نباید برای کودکان و زنان تجویز گردد زیرا ممکن است ناراحتی های پوستی ایجاد کند. چون مصرف تاپ سیا با عوارضی نظیر خارش همراه است از این نظر برای کم کردن خارش آن، از موادی نظیر تالک، آمیدون، وازلین و غیره استفاده می گردد. این گیاه در ایران نمی روید.

از گونه های دیگر Thapsia، انواع زیر را ذکر می نماییم:

  • .Thapsia edulis Bth. et Hook، در نواحی کویری مجاور Madere می روید و دارای ریشه خوراکی و گوشت دار است.
  • .T. villosa L، گیاهی است که در الجزيره و جنوب فرانسه می روید. شیرابه آن دارای اثری مشابه نوع اصلی یعنی .T.garganica L است. ریشه آن اثر قرمز کننده پوست (توجه خون به نواحی سطحی بدن) دارد و از این جهت در درمان رماتیسم مورد استفاده قرار می گیرد. این گیاه به تاپ سیای کاذب (Faux Thapsia) موسوم است.
  • .T. Silphium L و .T. decuissata Lag، که هر دو در افریقای شمالی می رویند به عنوان تاول آور، به مصارف مشابه می رسند.

هیچ یک از گیاهان مذکور در ایران نمی رویند.

دسته بندی گیاهان دارویی
اشتراک گذاری

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+926 محصولات
+1647 سفارشات تکمیل شده
+2187 کاربران
+4751 مطالب وبلاگ
سبد خرید

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

ورود به سایت