گل قاصد (Taraxacum officinale)

کاربر ۱۰کاربر ۱۰
2,408 بازدید
گل قاصد

نام فارسی: گل قاصد

نام علمی: Taraxacum officinale

نام انگلیسی: Cankert Wort، Blow-ball، Dandelion، Lion’s teeth، Plessabed

نام فرانسوی: Salade de taupe، Liondent، Pissenlit dent de lion، Pissenlit

نام آلمانی: Echte Kuhblume، Gemeine Kuhblume، Lö wenzahn

نام ایتالیایی: Tarasacco، Piscialletto، Radicchiella، Dente di leone

نام عربی: هندباء بری، خس بری، شجرة اسنان الاسد

نام دیگر: قاصدک، خبرچین، طرخشقون

نام گل قاصد در ایران به گونه های مختلفی از taraxacum ها که مورد شناسایی مردم است نسبت داده می شود. گل قاصد گیاهی از تیره کاسنی، علفی و دایمی است. این گیاه دارای ریشه ای به رنگ قهوه ای مایل به زرد است که پر از شیرابه شیری رنگ می باشد و فاقد ساقه است. دارای فرم ها، واریته ها و گونه های فرعی متعدد با ظاهر متفاوت می باشد که در بین آن ها، نمونه هایی یافت می شود که ارتفاع ساقه منتهی به گل آن ها، از ۲ تا ۵۰ سانتی متر هم می رسد.

گیاه گل قاصد از تیره کاسنی

از نظر شکل ظاهری، برگ های گیاه بر روی سطح زمین جای دارد و هم چنین از نظر نوع بریدگی های آن، می توان اختلاف زیادی بین فرم های دیگر این گیاه پیدا نمود. به طوری که این چند شکلی، موجب شده است که با توجه به همین تفاوت ها، گونه های مختلفی برای آن قائل گردند و تعداد این گونه ها را از آن چه که هست زیادتر تصور نمایند.

از خصوصیات این گیاه آن است که در محیط های متفاوت مانند اماکن سایه دار، کنار جاده ها، اراضی بایر، سواحل دریاها، حاشیه شوره زارها، چمنزارهای طبیعی و حتی در ارتفاعات زیاد مشاهده می شود، و همچنین در اغلب ایام سال با توجه به شرایط محیط های متفاوت، گیاه به حالت گل دار مشاهده می گردد.

برگ های گل قاصد سبز رنگ است و بریدگی‌های مثلثی شکل و منقسم به تقسیمات نوک تیز دارد. ولی در بین آن ها، نمونه هایی با برگ های غیر منقسم ولی دندانه دار نیز مشاهده می گردد. از وسط برگ های آن که بر سطح زمین واقع هستند، دمگلی خارج می شود که به یک کاپیتول مرکب از گل های زبانه ای زرد رنگ یا به رنگ زرد زعفرانی ختم می گردد. میوه اش در انتها منتهی به یک دسته تار ابریشمی سفید رنگ یا خرمایی رنگ، می شود.

گل قاصد در ردیف گیاهان مهم تولید عسل

برگ قاصدک، مانند برگ کاسنی و کاهو، به صورت خام در سالاد مصرف می شود. در بعضی نواحی مانند روسیه، پرورش یکی از نژادهای آن، به منظور به دست آوردن ماده ای شبیه کائوچوک (از صمغ و شیره گیاه گرفته می شود و مصارف صنعتی دارد) معمول است.

زنبور عسل، از گل قاصد شهد فراوان به دست می آورد، به طوری که از این نظر در ردیف گیاهان مهم تولید عسل جای دارد. بررسی های محققان نشان داده است که اگر زنبوران عسل، ۱۲۵۰۰۰ بار برای استفاده از شهد وارد گل های این گیاه شوند، معادل یک کیلوگرم عسل می توانند فراهم نمایند. قسمت های مورد استفاده قاصدک، ریشه، برگ و شیرابه اعضا آن است. قطعات خشک شده ریشه، فاقد بو ولی دارای طعم تلخ می باشد.

ترکیبات شیمیایی گل قاصد

ترکیبات شیمیایی گل قاصد

ریشه گل قاصد ، در فصول مختلف و بر حسب زمانی که از زمین خارج می شوند، ترکیبات شیمیایی متفاوتی دارند. در تابستان مقدار شیرابه ریشه زیادتر از فصول دیگر است. در حالی که در پاییز، اینولین آن افزایش می یابد و حتی مقدارش به ۲۵ درصد می رسد. اگر ریشه تازه یا خشک گیاه مورد بررسی قرار گیرد، ترکیبات شیمیایی آن به تفاوت مشاهده می شود. همچنین تلخی برگ گیاه در بهار و تلخی ریشه آن در فاصله بین تیر و مرداد به حداکثر می‌رسد.

ریشه گیاه گل قاصد از نظر کلی، دارای ماده ای تلخ به نام تراگزاسین (taraxacine)، کولین، تاراگزاسترول (taraxasterol)، یک ماده رزینی، قندهای مختلف و اسیدهای چرب است. ریشه این گیاه اگر در پاییز از زمین خارج گردیده و در هوای آزاد خشک شود، دارای موادی نظیر موسیلاژ، تانن و مقدار کمی اسانس نیز خواهد بود. طبق بررسی های انجام شده، نوعی الکالوئید به نام تاکزین (taxine) در گیاه یافت می شود. به علاوه وجود ماده ای به نام تاراگزه رول (taraxerol) نیز در اعضا گیاه محقق شده است.

بررسی های جدید وجود اسید هیدروکسی سینامیک (ac. hydroxycinnamique)، لولز، مانیتول، استرول ها، اسید فولیک (ac. folique)، یک ماده رنگی، ویتامین C، B، A، املاح کلسیم، پتاسیم، آهن، منیزیم، سدیم، منگنز، فسفر، سیلیس، گوگرد و دیاستازها را محقق داشته است.

اسید هیدروکسی سینامیک موجود در گیاه گل قاصد

تاراگزه رول (Taraxerol)، به فرمول C۳۰H۵۰O و به وزن مولکولی ۴۲۶.۷۰ است که در گیاهان زیر یافت می شود و استخراج شده است:

از تیره کاسنی Compositae Taraxacum officinale Web
از تیره Tiliaceae Tilia cordata Mill
از تیره Betulaceae Alnus glutinosa L Gaertn
از تیره Lauraceae Litsea dealbata Nees

تارا گزه رول موجود در گیاه گل قاصد ، به صورت بلوری های ورقه مانند، در مخلوط کلروفرم و متانول ولی به صورت بلوری های سوزنی شکل در بنزن به دست می آید. در گرمای ۲۸۳ – ۲۸۵ درجه ذوب می شود. در بنزن، کلروفرم، اتر، استات اتیل، انیدرید استیک، پیریدین و فنل حل می شود. انحلال آن در الكل به مقادیر کم تر صورت می گیرد. استات آن در مخلوط کلروفرم و متانول، به صورت بلوری های کوچک ورقه مانند به دست می آید. در گرمای ۳۰۳ – ۳۰۵ درجه ذوب می شود.

بنزوات آن به فرمول C۳۷H۵۴O۲ است و در مخلوط الكل و کلروفرم یا در بنزن به صورت بلوری های سوزنی شکل به دست می آید. در گرمای ۲۹۲ – ۲۹۳ درجه ذوب می شود. برگ این گیاه دارای تراگزاسين، موسیلاژ، قندهای مختلف و یک ماده رزینی است. در خاکستر گیاه، مقدار ۳۸.۹ درصد پناس وجود دارد که اثر مدر گیاه، بدان بی ارتباط نیست. دانه گیاه دارای ۲۰ درصد ماده روغنی است.

خواص درمانی گل قاصد

خواص درمانی گل قاصد

ریشه و برگ گیاه گل قاصد دارای اثر مقوی، مقوی معده، مدر، تصفیه کننده خون و صفرابر است. به علاوه برای مبتلایان به بیماری قند، مفید تشخیص داده شده است. امروزه بیشتر با توجه به اثر صفرابر که این گیاه دارد، در طبابت ها از آن برای رفع احتقان های کبدی، التهاب و ورم مجرای دفع صفرا و هم چنین دفع سنگ های صفراوی استفاده می کنند.

در کتب علمی جدید، اثر ضد اسکوربوت، دفع اوره و اورات های آن آورده شده است. در دفع سنگ کلیه و سنگ های صفراوی، کم کردن کلسترول خون، درمان سودا، اگزما، دانه های جلدی و به طور کلی معالجه بیماری های جلدی، روماتیسم، نقرس، ناراحتی های ناشی از عروق خونی و گردش خون، مانند سیانوز در واریس، کم خونی، درمان چاقی و رفع سلولیت می تواند نتایج مفيدی نشان دهد.

قراردادن له شده و ضماد ریشه و برگ گیاه بر روی زخم و گزیدگی های حاصل از نیش عقرب، موجب التیام و حفاظت آن ها می شود. گل قاصد قاعده آور، خنک کننده و معرق است. برای ازدیاد شیر مفید است و خانم های شیرده می توانند مقداری از آن را با سالاد بخورند. گیاه کامل در حالت سبز، علوفه خوبی برای چهار پایان است.

صور دارویی گل قاصد

صور دارویی گل قاصد
  • در استعمال خارجی، از جوشانده گل قاصد برای درمان و رفع لکه های قرینه می توان استفاده کرد.
  • استفاده از آب مقطر آن نیز به صورت شستشو، برای رفع لکه های صورت مورد استفاده است.
  • ریشه بو داده آن را مانند گرد ریشه کاسنی یا قهوه مصرف می کنند و یا آن که گرد آن را به قهوه می افزایند.
  • مصارف زیاد ریشه بوداده آن باعث گردیده که در بازار تجارت همیشه بتوان از آن تهیه نمود.

جوشانده جهت تقویت اعمال كبد

برگ گل قاصد ۵۰ گرم
ریشه خارخر (Ononis spinosa) ۳۰ گرم
ریشه قرصعنه (Eryngium campestre) ۱۵ گرم
آب به مقدار کافی برای یک لیوان جوشاندهبه مقدار کافی برای یک لیوان جوشانده

این جوشانده را پس از صاف کردن می توان به مقدار ۲ لیوان در روز، بین هر دو غذا مصرف کرد.

محل رویش ‌گل قاصد

گل قاصد در اغلب نواحی اروپا، شمال و مغرب آسيا، شمال آفریقا و آمریکای شمالی می‌روید. برخی گونه های متفاوت و کمی از آن در ایران رشد دارد.

دسته بندی گیاهان دارویی
اشتراک گذاری

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+926 محصولات
+1647 سفارشات تکمیل شده
+2187 کاربران
+4751 مطالب وبلاگ
سبد خرید

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

ورود به سایت