Styrax tonkinensis

کاربر 21کاربر 21
271 بازدید
Styrax tonkinensis

نام علمی: .Styrax tonkinensis Craib

Styrax tonkinensis درختی زیبا از تیره استيراكاسه، به ارتفاع ۱۲ تا ۱۵ متر و دارای تنه ای است که محیط آن به ۸۰ تا ۹۰ سانتی متر می رسد. در جنگل های عظیم لائوس و ناحیه ای به نام Tanh-Hoa تا شط تونکین پراکندگی دارد. تشخیص آن از گونه Styrax Benzoin، به سهولت امکان پذیر است زیرا جام گل درخت Styrax tonkinensis، مرکب از لوب های فلس مانند و فشرده به هم است در حالی که جام گل درخت Styrax Benzoin منقسم به لوب های عمیق و نسبتا باریک می باشد. از این درخت که در لائوس می روید، نوع مرغوب بنژوئن تهیه می شود.

برای به دست آوردن بنژوئن، شکاف هایی به صور مختلف در تنه درخت Styrax tonkinensis ایجاد می کنند. در سوماترا و لائوس، ایجاد شکاف و به دست آوردن ماده رزینی از درخت به طرق زیر صورت می گیرد:

الف – در سوماترا بر روی سه خط قائم و متحد الفاصله در تنه درخت Styrax tonkinensis، سه شکاف عمیق کوچک و مثلث شکل که هر یک از دیگری در حدود ۰.۴۰ متر فاصله دارد به نحوی به وجود می آورند که حد پایین آن ها تا زمين، ۴۰ سانتی متر باشد. این شکاف ها با فرو کردن نوک چاقو در پوست تنه درخت و گرداندن نوک آن، به نحوی که پوست و مختصری از چوب برداشته شود، صورت می گیرد.

در طول مدت ۸ روز، مایع زرد رنگی در محل شکاف ها جمع می گردد که به سهولت در مجاور هوا اکسیده می شود. به تدریج رنگ آن قهوه ای می گردد و بتانی در طی مدت دو ماه نیز، حالت انجماد یافته به خود می گیرد. محلول نخستین شکاف ها، معمولا به علت نامرغوب و کم بودن، ارزش چندان ندارد و مورد استفاده قرار نمی گیرد.

سه ماه بعد، در بالای شکاف های اولیه و به فاصله ۴ سانتی متری آن ها، شکاف های جدید به وجود می آورند و این عمل را نیز منظم در موقع معين، ادامه می دهند. جمع آوری شیرابه های سفت شده معمولا دو ماه بعد از ایجاد شکاف و از قاعده تنه درخت به سمت بالا، در ۳ مرحله زیر صورت می گیرد:

  1. نخستین جمع آوری، به کمک چاقو به نحوی انجام می گیرد که تیغه چاقو اصولا با پوست درخت Styrax tonkinensis، تماس حاصل نماید. با این عمل، ماده عاری از هر گونه ناخالصی، مرکب از قطعات کوچک اشکی به دست می آید که از نوع بسیار مرغوب است.
  2. مرحله دوم جمع آوری، ۱۵ روز پس از مرحله اول به صورتی انجام می گیرد که تماس تیغه چاقو با پوست تنه درخت، حتی المقدور کم باشد. ارزش این نوع بنژوئن به پایه نوع Styrax Benzoin نمی رسد زیرا در هر حال مقداری از خرده های پوست درخت و ناخالصی های دیگر همراه دارد.
  3. در مرحله سوم که یک ماه بعد صورت می گیرد، پوست درخت با چاقو تراشیده می شود تا کلیه شیرابه انجماد یافته، جمع آوری گردد. محصول به دست آمده از این مرحله، دارای ناخالصی زیاد و ارزش کم است.

اصولا مقدار کلی محصول در سه سال اول بهره برداری کم است ولی به تدریج افزایش یافته مجددا نقصان پیدا می نماید. ادامه ایجاد شکاف در تنه درخت موجب می گردد که گیاه پس از ۱۷ تا ۱۸ سال از بین برود. از هر درخت اگر بهره برداری به نحو خوب صورت گیرد و درخت نیز طبق اصول صحیح پرورش یافته باشد، می توان سالانه ۳ کیلوگرم شیره سفت شده به دست آورد.

ب – استخراج شیرابه در لائوس از درختان Styrax tonkinensis و به طریقه ایجاد شکاف هایی به شکل V در درختان ۶ تا ۷ ساله صورت می گیرد. پس از ایجاد شکاف نیز لوله های توخالی نی را در محل شکاف قرار می دهند تا ترشحات خارج شده، بتأنی در درون آن جمع آوری گردد با این روش می توان به تفاوت معادل ۵ تا ۶ کیلوگرم ماده رزینی مذکور را از هر درخت به دست آورد.

بنژوئن سیام به صور مختلف زیر در بازرگانی عرضه می شود:

  1. نوع اشکی (En larmes)، که به صورت قطعات کوچک و مجزا، به ابعاد مختلف و مسطح می باشد. رنگ آن ها ابتدا سفید تیره است ولی بعدأ مایل به قرمز می شود. این نوع بنژوئن که مرغوب تر از سایر انواع می باشد، بویی شبیه بوی وانیل دارد و به علاوه با ناخن خط بر می دارد و اگر در دهان قرار گیرد نرم می شود. در آب غیر محلول است ولی در الكل و اتر حل می گردد.
  2. نوع دیگر بنژوئن، به صورت قطعات بزرگی است که مرکب از دانه هایی به درشتی یک بادام کوچک تا یک زیتون و به رنگ زرد مایل به قرمز می باشد که در یک خمیر خاکستری مایل به قهوه ای، به هم پیوستگی حاصل نموده است.
  3. نوع Ensortes که کم ارزش ترین ماده به دست آمده است، به صورت توده خمیری شکل به رنگ زرد مایل به قرمز یا مایل به قهوه ای، همراه با مقدار کمی از قطعات کوچک به رنگ تقریبا سفید می باشد و در آن، ناخالصی های مختلف مانند خرده های چوب و پوست درخت فراوان دیده می شود.

ترکیبات شیمیایی ‌بنژوئن

ترکیب شیمیایی انواع مختلف بنژوئن که بدان ها اشاره گردید با یک دیگر تفاوت دارد.

بنژوئن سیام دارای قریبا ۳۹ درصد از اسیدهای عطری آزاد یا به حالت ترکیب با مواد مختلف مخصوص اسید بنزوئیک (۱۳ درصد به حالت ترکیب و ۲۳ درصد به حالت آزاد) و فقط ۳ درصد اسید سینامیک است به علاوه دارای ۱.۵ درصد وانیلین، اسانس (به مقدار کم) و مقداری رزین می باشد. این رزین از اترهای بنزوئیک بنزورزینوتانول و سیارزینوتانول تشکیل یافته است.

بنژوئن سوماترا دارای ۲۶ تا ۳۵ درصد از اسیدهای عطری آزاد و یا به حالت ترکیب است که قسمت اعظم آن از اسید سینامیک آزاد و یا به حالت ترکیب و مقدار کم تر آن (۹ درصد) از اسید بنزوئیک آزاد تشکیل می یابد به علاوه دارای مقدار بسیار جزئی از الدئید بنزوئیک، وانیلین، استيرول (styrol)، استيراسن (styracene) و مقدار زیادی رزین است.

اسید بنزوئیک (Acide benzoique) [بنزن کربوکسیلیک اسید (Benzenecarboxylic acid) فنیل فرمیک اسید (phenyliformic acid)، در انیلیک اسید (dracylic acid)]، به فرمول C۷H۶O۲ و به وزن ملکولی ۱۲۲.۱۲ است. به حالت آزاد یا ترکیب با مواد دیگر یافت می شود. در بنژوئن، و تعداد زیادی از میوه های سته گیاهان مختلف وجود دارد. به صورت اسید هیپوریک (ac. hippurique) از ادرار غالب مهره داران به استثنای طیور دفع می شود.

اسید بنزوئیک به صور مختلف فلس های کوچک یا ورقه مانند و یا قرصی شکل منوکلینیک متبلور می شود. هر گرم آن در ۲.۳ میلی لیتر الكل سرد، ۱.۵ میلی لیتر الكل جوش، ۴.۵ میلی لیتر کلروفرم، ۳ میلی لیتر استن و در اسانس ها و روغن های ثابت حل می شود. املاح آن برای مصارف مختلف مورد استفاده قرار می گیرد.

اسید بنزوئیک به طور ملایم اثر تحریک کننده بر روی پوست، چشم و پوشش مخاطی بدن دارد. دارای اثر جلوگیری کننده از فساد مواد غذایی است و برای نگهداری اغذیه مانند چربی ها، آب میوه ها، محلول های قلیایی و غیره به آن ها افزوده می شود. از اسید بنزوئیک جهت تهیه بنزوات ها و ترکیبات بنزوئیل، مواد رنگی و همچنین نگهداری توتون به مدت طولانی، استفاده می گردد. به عنوان استاندارد نیز در تجزیه های حجمی و کالوریمتری به کار می رود.

در داروسازی به عنوان یک ماده کمکی جهت جلوگیری از رشد قارچ های ذره بینی در فراورده های دارویی که منجر به فساد این مواد می شود مصرف دارد. در دامپزشکی، مخلوط آن را با اسید سالیسیلیک، به عنوان یک ماده ضد قارچ موضعی به کار می برند.

اسید سینامیک (Acide cinnamique) [بتا – فنیل آکریلیک اسید (β – phenylacrylic acid)] به فرمول C۹H۸O۲ و به وزن ملکولی ۱۴۸.۱۵ است. نوعی که شرح داده می شود فرم (trans – Isomere) آن است که به حالت آزاد یا استری شده در استراکس (Storax)، بم دوپرو، (balsam peru)، بم دوتلو (Balsam Tolu)، اسانس حاصل از برگ و جوانه Cinnamomum cassia Nees و برگ کاکائو وجود دارد. استخراج آن توسط Beilstein و Kuhlberg انجام شده است.

اسید سینامیک به صورت بلوری های منوکلینیک به دست می آید. در گرمای ۱۳۳ درجه ذوب می شود. بوی ضعیف و طعم سوزاننده دارد. هر گرم آن در ۲۰۰۰ میلی لیتر آب ۲۵ درجه (در آب گرم بیشتر حل می شود)، ۶ میلی لیتر الكل، ۵ میلی لیتر متانول، ۱۲ میلی لیتر کلروفرم و به مقادیر زیاد در بنزن، اتر، استن، اسید استیک گلاسیال، اسانس ها و سولفور کربن محلول است. و اسید سینامیک در ساختن استرهای متیل و اتیل، مورد استفاده در صنعت عطرسازی قرار می گیرد. دارای اثر ضد میکروبی و ضد قارچ مشابه به اسید بنزوئیک است. به علاوه اثر ضد کرم دارد.

خواص درمانی بنژوئن

بنژوئن کم تر در مصارف داخلی مورد استفاده قرار می گیرد و فقط چون اثر نیرو دهنده، خلط آور، معرق و همچنین تغییر دهنده، ترشحات برونش ها دارد، آن را برای رفع نزله مجاری تنفسی، برونشیت های مزمن و بیماری های کلیه، مخصوصا نزله های مثانه و نظایر آن به کار می برند. برای آن اثر نیرو دهنده قوه باء نیز قائل هستند. در استعمال خارج، جهت رفع دردهای رماتیسمی، حفاظت زخم ها از آلودگی ها و التيام آن ها، درمان سرما خوردگی، ترک پوست و همچنین به عنوان بند آوردن خون به کار می رود.

بنژوئن باید در ظروف کاملا در بسته دور از نور و در گرمای معتدل که از ۲۵ درجه تجاوز ننماید، نگهداری شود.

صور دارویی بنژوئن

بنژوئن در مصارف داخلی به صورت گرد و به مقدار ۰.۵۰ تا ۲ گرم، تنطور الكلی به مقدار ۲ تا ۱۰ گرم برای اشخاص بالغ و ۵ تا ۱۰ قطره بر حسب هر یک از سنین عمر در اطفال به کار می رود. در استعمال خارج، به صورت دود کردن و ریختن خرده های آن بر روی قطعه ای زغال افروخته و یا بخور دادن تنطور آن و یا مالیدن پماد حاصل از تنطور (پماد ۵ تا ۱۵ درصد) و غیره مورد استفاده قرار میگیرد.

بنژوئن در فرمول های مختلف دارویی وارد است:

نسخه برای بند آوردن خون بنژوئن

بنژوئن۲۵۰ گرم
زاج۵۰۰ گرم
آب۵ لیتر

مخلوط مواد فوق را به مدت شش ساعت می جوشانند و سپس برای بند آوردن خون بر روی عضو می مالند.

نسخه برای رفع ترک و شقاق نوک پستان

بوردو کاکائو۳۰ گرم
وازلین۱۰ گرم
تنطور بنژوئن۱۰ گرم
اکسید دوزنگ۵ گرم
اسانس گل سرخ۲ قطره

پماد حاصل از مخلوط کردن مواد فوق، بر روی عضو جهت رفع ترک پوست مالیده می شود.

دسته بندی گیاهان دارویی
اشتراک گذاری

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+926 محصولات
+1647 سفارشات تکمیل شده
+2187 کاربران
+4751 مطالب وبلاگ
سبد خرید

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

ورود به سایت