تیره انگورک (Saxifragaceae)

کاربر 21کاربر 21
1,213 بازدید
تیره انگورک

تیره انگورک دارای گیاهان متنوعی با ظاهر متفاوت مرکب از ۳۰ جنس و در حدود ۵۸۰ گونه است. غالب گیاهان آن یعنی تعداد ۳۷۰ گونه آن ها در جنس Saxifraga جای دارند. عموما در نواحی معتدله نیمکره شمالی و فقط معدودی از آن ها در نواحی قطبی یا مناطق بسیار مرتفع می رویند.

بعضی از گیاهان تیره انگورک به صورت گیاهانی علفی و برخی دیگر به صورت درختچه اند. در بین آن ها، انواع درختی و یا گیاهانی با ساقه بالا رونده نیز دیده می شود. برگ های آن ها ساده، غالبا متناوب و گل های آن ها منظم، نر – ماده (به ندرت یک پایه یا دو پایه) و معمولا مركب از قطعات ۵ تایی است.

کاسه، جام و نافه گل گیاهان تیره انگورک غالبا در قاعده کم و بیش پیوستگی حاصل کرد، نوعی حفره پیاله مانند به وجود می آورند که مادگی در آن جای دارد. پرچم های آن ها به تعداد ۲ برابر گلبرگ ها و یا معادل تعداد آن هاست. مادگی آن ها شامل برچه هایی به تعداد متغیر و میوه آن ها به صور مختلف پوشینه (کپسول)، فولیکول و حتى سته مانند است.

مشخصات گیاهان تیره انگورک

جنس های مختلف این تیره در بعضی رده بندی ها، در تیره های Grossulariaceae و Vahliaceae جای داده شده است. گونه های دارویی آن ها به شرح زیر است:

انگور فرنگی، گالش انگور، گالش انگورک، دیو انگور

انگور فرنگی قرمز

انگور فرنگی سیاه

آلاله سفید

از بین انواع دارویی تیره انگورک ، چند گیاه مفید زیر که هیچ یک از آن ها نیز در ایران نمی رویند به اختصار شرح داده می شود:

انواع دارویی این تیره

1- .Bergenia crassifolia Moench.، Saxifraga crassifolia L، از تیره انگورک در نواحی مرکزی آسیا می روید. دارای تانن و ریشه اش دارای ماده ای به نام برژنین (bergenine) است.

برژنین (Bergenine) [برژنیت (bergenit)، واکهرین(vakerin)، ardisic acid B، کوسکوتین (Cuscutin)، پل توفورين (peltophorin)]، به فرمول C۱۴H۱۶O۹ و به وزن ملکولی ۲۷ ۳۲۸ است و علاوه بر آن که از ریشه گیاه مذکور به دست آمده از ریزوم نوع دیگری از آن به نام .Saxifraga sibirica L نیز استخراج شده است. همانندی این ماده با برژنیت، واکه رین، اسید آردیزیک، کوسکوتین و پل توفورین، به ترتیب در سنوات بعد محقق گردید.

برژنین، به حالت متبلور در متانول به دست می آید. نقطه ذوب آن در گرمای ۲۳۸ درجه است. به مقادیر زیاد در آب ولی به مقدار کم تر در الكل حل می شود. منوهیدرات آن نیز به حالت متبلور در آب (حلال) به دست می آید. در گرمای ۱۴۰ درجه ذوب می شود. در الكل به مقادیر زیاد ولی در آب به مقدار جزئی محلول است. ریشه گیاه اثر قابض و مقوی دارد.

2- .S. ligulata Willd، گیاهی از تیره انگورک که در نواحی مختلف هند مانند پنجاب می روید. از ریشه گیاه به عنوان خلط آور و همچنین درمان دیسانتری در نواحی محل رویش استفاده به عمل می آورند. برای قسمت های مختلف این گیاه نیز اثر ضد خنازیر (antiscrofuleux) قائل هستند.

Escallonia rubra از انواع دارویی گیاهان تیره انگورک

3- .Escallonia rubra Pers، گیاهی از تیره انگورک که در آمریکای جنوبی می روید. برگ های آن دارای اولئورزین فراوان است و از آن به عنوان مقوی و مقوی معده استفاده می شود.

4- .Heuchera americana L، این گیاه از تیره انگورک در آمریکای شمالی می روید و به نام Alun root موسوم می باشد. ریزوم و ریشه آن دارای ۱۸ درصد تانن، اثر قابض و رفع اسهال است.

5- .H. cortusa Michx و .H. viscoida Pursh، نیز دو نوع دارویی با اثر قابض هستند و در امریکا می رویند.

6- .Francoa appendiculata Cav، در پرو می روید و از آن برای درمان بواسیر استفاده به عمل می آید.

7- .Hydrangea arboresens L، گیاهی از تیره انگورک که در نواحی مختلف آمریکای مرکزی و در ژاپن می روید. ریشه آن دارای گلوکزیدی به نام هیدران ژنین (hydrangenine) یا هیدران ژنوزید (hydrangenoside)، موسیلاژ، مواد روغنی، اسانس، ساپونین، مواد رزینی و غیره است. و از آن، جهت دفع سنگ کلیه و درمان بیماری های مختلف کلیه و مثانه در طب عوام استفاده به عمل می آید.

Hydrangea paniculata از انواع دارویی گیاهان تیره انگورک

8- .Hydrangea paniculata Sieb، گیاهی بوته مانند، زینتی و بومی چین و ژاپن است. در نواحی مذکور به عنوان مدر، رفع سرفه و درمان مالاریا مصرف می شود. دانه اش دارای مواد چرب به مقدار ۳ درصد و ریشه اش دارای نوعی گلوکزید است که تحت نام پسودوهیدرانژین (Pseudohydrangine) شناخته شده است. پوست آن دارای موسیلاژ می باشد. مصارف درمانی ندارد. برگ آن سمیت دارد و حتی استفاده از آن به صورت سیگار ایجاد مسمومیت می کند. از پوست ساقه گیاه در کاغذ سازی استفاده می نمایند. به مصارف صنعتی مشابه آن نیز می رسد. در ایران نمی روید.

9- .Dichroa febrifuga Lour، از گیاهان مفید دیگر تیره انگورک و به صورت درختچه ای کوچک، به ارتفاع یک تا دو متر است برگ هایی متقابل، نوک تیز، به طول ۱۳ – ۲۰ سانتی متر و به پهنای ۴ – ۱۰ سانتی متر دارد. قاعده برگ های آن پهن است و هر چه به انتها نزدیک شود باریک می گردد. گل های آن آبی رنگ و میوه اش گوشت دار و به رنگ آبی است. در چین، هیمالیا، فیلیپین و جاوه می روید. ریشه اش مصارف درمانی دارد و از آن، جهت معالجه مالاریا، به مقدار ۵ – ۱۰ گرم در روز به صورت دم کرده استفاده به عمل می آید. از اعضا این گیاه یعنی .Dichroa febrifuga Lour، ماده ای به نام فریفوژین به دست آمده است. فبريفوژین (Febrifugine)، به فرمول C۱۶H۱۹N۳O۳ و به وزن ملکولی ۳۰۱.۳۴ است.

فبریفوژین، به صورت بلوری های سوزنی شکل در اتانول به دست می آید و در گرمای ۱۳۰ تا ۱۴۰ درجه ذوب می شود. به مقادیر زیاد در مخلوط متانول و کلروفرم یا آب و اتانول حل می گردد. انحلال آن در آب، اتانول، استن و کلروفرم به مقدار کم تر صورت می گیرد. در بنزن، اتردوپترول غیر محلول است. مقدار کشنده آن از راه خوراندن به موش، ۲.۵ تا ۳ میلی گرم برحسب هر کیلوگرم وزن جانور است.

دسته بندی گیاهان دارویی
اشتراک گذاری

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+926 محصولات
+1647 سفارشات تکمیل شده
+2187 کاربران
+4751 مطالب وبلاگ
سبد خرید

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

ورود به سایت