ترب (Raphanus sativus)

Miss.fazlikhaniMiss.fazlikhani
317 بازدید
گیاه ترب

نام فارسی: ترب

نام علمی: .Raphanus sativus L

نام فرانسه: Raviole, Radis cultive, Radis

نام انگلیسی: Cultivated Radish

نام آلمانی: Garten Rettich

نام ایتالیایی: Rafano, Radice Ravanello

نام عربی: فجل

ترب از تیره شب بو گیاهی یک ساله، به ارتفاع ۴۰ سانتی متر تا یک متر و دارای برگ هایی با پهنک منقسم به قطعات نامنظم است. سطح برگ های آن بر حسب نژادهای مختلف، ممکن است کاملا بی کرک و یا پوشیده از کرک های خشن باشد. گل های آن به رنگ های سفید، زرد روشن، آبی روشن، صورتی و مایل به بنفش است.

ریشه متورم ترب نیز ممکن است خیلی بزرگ، به رنگ های سفید یا سیاه و به قطر ۲۰ سانتی متر و حتی بیشتر باشد. بعضی از انواع پرورش یافته آن، ریشه ای کوچک و قرمز رنگ دارند. قسمت مورد استفاده گیاه از نظر درمانی، ریشه و شیره آن است.

ترکیبات شیمیایی ترب

ترکیبات شیمیایی ترب

ریشه ترب دارای گلوکزیدی است که بر اثر تجزیه تحت اثر آنزیم مخصوص، به اسانس و رافانول (raphanol)، تبدیل می گردد. دارای ۸۶ تا ۹۳ درصد آب، مقدار کمی مواد قندی، مواد چرب (۱.۲۰ تا ۱.۹۰ درصد)، مواد ازته، اسید فسفریک، به مقدار بسیار جزیی از مواد نشاسته ای و ویتامین های B و C است. دانه این گیاه دارای ماده ای به نام سولفورافن (sulphoraphen) است.

سولفورافن (رافانين raphanin)، به فرمول C۶H۹NOS۲ و به وزن ملکولی ۱۷۵.۲۸ است. از دانه ترب استخراج گردیده است. حالت مایع دارد. در آب، متانول و کلروفرم حل می شود. در اتر به مقدار کمتر محلول است. در اتردوپترول حل نمی گردد.

طعم تند آن مربوط به ماده ای به نام سنه ول (sénevol) است. دانه ترب دارای ترکیب شیمیایی مشابه با گونه دیگری از این گیاه به نام R. Raphanistrum است که بدان اشاره می گردد. ترب سیاه که فرم متمایزی از R. sativus می باشد، اسامی علمی مختلفی داشته است مانند آن که آن را به صورت یک نوع علیحده به نام R. niger Mill و یا اخیرا، R. sativus L. niger و غیره نامیده اند: پرورش آن از دوره فراعنه در مصر معمول بوده است و قدمت تاریخی دارد. 

در ژاپن انواع متنوعی از ترب با ریشه بسیار متورم و استوانه ای شکل پرورش می یابد که به نام Daikon، موسوم می باشند و با آن که در مجلات علمی، به گونه جداگانه ای از ترب، به نام R. acanthoformis Morel نسبت داده شده اما به نظر می رسد که واریته یا فرم هایی از گونه اصلی یعنی R. sativus باشند.

طعم تند ترب مربوط به ماده ای به نام سنه ول است

این نوع ترب های ژاپنی، ریشه بزرگ، بسیار قطور و به اشکال مختلف دارند مانند آن که در بعضی واریته ها، ریشه ها به قطر ۵۰ سانتی متر و به طول یک متر می رسند. وزن متوسط ریشه ها، یک کیلوگرم و ندرتا ممکن است نمونه هایی به وزن ۵ تا ۱۰ و حتی ۱۵ کیلوگرم به دست آید.

از انواع Daikon، در تغذیه استفاده جاری به عمل می آید. معمولا ورقه های نازک آن را به صورت خام می خورند و یا به حالت پخته با نوعی سس (Sauce) به نام Shoyou مصرف می نمایند. با قرار دادن قطعات آن در آب نمک به مدت یک یا چند ماه، نیز آن را در منازل ذخیره می کنند. 

نوع دیگری از ترب که گونه جداگانه ای به نام .R. caudatus L نامیده شده ولی آن نیز، واریته ای از نوع اصلی به نام R. sativus Var, caudatus تصور می رود و به Radis de serpent موسوم می باشد، غالبا پرورش می یابد. گیاه اخیر، ساقه ای به ارتفاع ۳۰ – ۵۰ سانتی متر و میوه دراز و قطور به طول ۲۵ سانتی متر و به قطر انگشت کوچک دارد.

از مشخصات آن این است که قطر ریشه، هر چه به انتها نزدیک می شود، باریک تر می گردد. میوه این نوع ترب از نظر تغذیه بیشتر مورد توجه است و معمولا آن را قبل از رسیدن کامل می چینند. در این هنگام، میوه ها طعمی مطبوع، کمی تند، مشابه ریشه ترب معمولی دارند. نه تنها در جاوه پرورش می یابد بلکه در دشت های هند تا ارتفاعات ۴۰۰۰ متری و حتی بیشتر یافت می گردد.

خواص درمانی تر‌ب

خواص درمانی ترب

استفاده از ترب از نظر درمانی به زمان های قبل از میلاد مسیح نسبت داده میشود ولی نوعی از ترب که در آن زمان پرورش می یافته با تربچه های کوچک فعلی که بررسی های کشاورزی در به وجود آوردن آن مداخله داشته، فرق داشته است. ترب و تربچه با آن که اثر اشتها آور دارند چون اصولا دیر هضم می باشند نباید به مقدار زیاد (مخصوصا مبتلایان به ناراحتی های معدی) مصرف شود زیرا ممکن است ایجاد ناراحتی نماید.

سابقا از ترب به صورت یک داروی موثر جهت رفع عوارض اسکوربوت و به عنوان نیرو دهنده، خلط آور و مدر استفاده می شده است. ریشه ترب دارای اثر معالج در درمان یرقان، بیماری نرمی استخوان و دفع رسوبات صفراوی است.

شیره تازه ترب سیاه هنوز هم برای رفع نزله های ششى (Catarrhes pulmonaires)، سیاه سرفه، بیماری های کلیه و مثانه، قولنج های کبدی و رماتیسم در طب عوام مصرف می شود. Grumme، پزشک آلمانی در سال ۱۹۱۳، مصرف آن را در دفع سنگ های صفراوی و در موارد وجود زرداب در خون، تجویز نموده است. ترب در درمان نقرس، رماتیسم، آرتریت های مزمن (Schrader)، آلرژی ها، اسکوربوت و اگزما، ( Dr. R .Verjat ) موثر واقع می گردد.

پزشکان عالی قدر دیگر نظیر Dr. E. Eckstein و Dr. S. Flamm ، به پیروی از بررسی های دانشمندان قدیم مانند Kneipp در سال ۱۹۳۳، با توجه به اثراتی که در ترب وجود دارد، مصرف آن را در رفع تمام حالات نزله ای دستگاه هضم، اختلالات ترشح صفرا که منشا التهابی عضو مربوطه را داشته و یا به علت تشکیل سنگ های صفراوی باشد همچنین در نزله های خشک و سرفه های تشنج آور توصیه نمودند.

ترب سیاه برای رفع نزله های ششی

برای استفاده از اثر درمانی ترب در موارد فوق، حتى به تذکرات قدما و Dr. H. Leclerc توجه گردیده، مصرف شربت آن به صورت زیر توصیه شده است:

در یک ترب بزرگ، حفره ای ایجاد کرده، سوراخ کوچکی در ته آن به وجود می آورند به نحوی که اگر در حفره مذکور آب ریخته شود، به صورت قطرات کوچکی از راه سوراخ باریک، به خارج راه یابد. پس از ایجاد سوراخ، مقداری شکر در داخل حفره ریخته، تمام حفره را از آب پر می نمایند و بعد ترب را با احتیاط در دهانه ظرفی قرار می دهند به طوری که قطرات مایع، به آهستگی از سوراخ ته ترب به درون ظرف وارد شود. 

در استعمال خارج، پوست ترب سیاه اثر قرمز کننده پوست بدن دارد و می توان از آن استفاده درمانی به عمل آورد. جوشانده ترب که گرمای معتدل داشته باشد. در رفع عوارض سرمازدگی، با قرار دادن عضو سرمازده در داخل این محلول، اثر مفید دارد مشروط بر آن که این عمل چند بار در روز تکرار گردد. پرورش انواع مختلف ترب در همه جا معمول است. در هومئوپاتی (Home opathie) از ترب سیاه جهت رفع نفخ روده، نارسایی اعمال روده و درمان قاعدگی های دردناک استفاده به عمل می آید.

دسته بندی گیاهان دارویی
اشتراک گذاری

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+926 محصولات
+1647 سفارشات تکمیل شده
+2187 کاربران
+4751 مطالب وبلاگ
سبد خرید

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

ورود به سایت