سیر خرس (ramsons)

کاربر ۱۸کاربر ۱۸
1,282 بازدید

والک یا سیر خرس نام گیاهی از تیره‌ی سیربویان یا نرگسیان (Amaryllidaceae) است. این گیاه از خانواده پیازها، مثل سیر وحشی، سیر پهن برگ، تره فرنگی و یکی از بستگان وحشی موسیر است.

نام های دیگر: والک، سیر وحشی.

نام فارسی : سیر خرس

تیره : سیربویان Alliaceae

نام انگلیسی : ramsons

نام علمی :Allium ursinum L

خصوصیات گیاه

گیاهی چند ساله که ساقه ی آن در مقطع گل به شکل مثلث است. شروع رشد این گیاه از اواخر زمستان شروع می شود.

برگ‌های آن پهن، نیزه ای و شبیه به گل زنبق است.

گل های آن در بهار به شکل فرش سفید جنگل را می پوشاند. گل های سفید و کوچک ستاره ای شکل این گیاه در میان برگ‌های پهن و براق آن خودنمایی می کند.

گل های آن بین فروردین و خرداد ظاهر می شوند و رایحه و عطر آن در هوا پراکنده می شود.

بذرهای آن در تیر ماه می رسد و پس از آن گیاه می میرد و به جای آن گیاهان دیگر می روید.

ریشه ی این گیاه دارای پیازهای متعدد و گسترده شبیه به سیر است.

(این تیره که به آن سیربویان نیز گفته می شود، دارای پیاز یا غده یا ساقه‌ی زیرزمینی هستند و اغلب گل آذین گرزن چتری دارند. از خانواده ی پیازها که نمونه های دیگر آن مانند والک و تره فرنگی است.)

سیر خرس یا والک در جنگل های برگ‌ریز با خاک مرطوب رشد می کند و خاک با محیط کمی اسیدی را ترجیح میدهد.

بومی اروپا (کشور بریتانیا) و آسیا است.

نامگذاری آن به این خاطر است که خرس های قهوه ای و گرازها، به خوردن پیاز این گیاه علاقه زیادی دارند.

کل گیاه ضدعفونی کننده و دافع حشرات است.

قسمت های مورد استفاده:

سیر خرس-1

همه ی اجزا گیاه خوراکی است. این گیاه امروزه در آشپزی مورد استفاده قرار می گیرد.

عطر و طعم آن ملایم تر، نرم تر و لذت بخش تر از میخک و بوته های سیر است.

ترکیبات شیمیایی:

برگ‌های تازه‌ی سیر خرس حاوی مواد الیسین، متیل سی شتاین سولف اکسید. در کنار این مواد حاوی مقداری گوگرد و فلاونوئید و آثاری از مواد پروتاگلاندین 4، b و F و نیز مقداری ماده الاكتین نیز موجود است.

نحوه کاشت و تکثیر

گیاه سیر خرس یا والک با کاشت بذر و پیازچه ها(غده های ریشه) تکثیر می شود. بذرها را باید اواخر تابستان تا اوایل پاییز کاشته شوند، پس از حداکثر یک ماه جوانه خواهد زد.

به طور طبیعی بذرها توسط مورچه پراکنده می شوند و به خوبی رشد می کنند.

زمان کاشت سیر خرس از مهر تا اوایل اسفند ماه است. دانه‌ی بذر را در ۱ سانتی متری عمق زمین مورد کشت قرار میدهند و کمی خاک روی آن می ریزند.

برای این که بذر سیر خرس رشد کند به سرما و سردی هوا احتیاج دارد. همان گونه که سیر برای رشد ریشه ها و تکثیر غده های کوچک آن به سرما و سردی نیاز دارد.

در دمای صفر تا ۱۵ درجه سانتی گراد ریشه می زند. فاصله هر بذر از بذر بعدی باید ۲۰ تا ۳۰ سانتی متر باشد. در مدت ۳۰ تا ۴۰ روز سیر خرس ریشه و جوانه می زند.

سیر خرس یک بار کاشته شود، تا سالیان سال خود به خود رشد می کند و در زمین مرطوب و نیمه سایه به خوبی بارور و رشد می کند.

پس بهتر است که در محل سایه دار و زیر درختان کاشته شود تا رطوبت لازم را دریافت کنند و دور از اشعه مستقیم آفتاب باشد و یا در کنار نهر آب و منطقه مرطوب تا به شکل خودرو هر ساله سبز شود.

زمان محصول برداری از اواسط بهار و اوایل تابستان است. سیر خرس در سایه تکثیر می شود و به خاکی نرم و سبک و مقداری آهک دار و مرطوب نیاز دارد.

نکته: برای کاشتن سیر خرس در باغچه خانه و برای این که هر ساله سبز شود، بهتر است در سال اول و دوم فقط از برگ‌های آن استفاده کنید.

این باور که گیاه سیر خرس مختص کوهستان و گیاهی کوهی و وحشی است و فقط به شکل خودرو قابل بهره برداری است کلا غلط است.

اگر هنگام گل دهی و تولید بذر، بذر سیر خرس یا والک را جمع و خشک کنید، می توانید در فصول پاییز و زمستان در زمین مناسب و سایه دار بکارید.

طرز استفاده و مقدار مصرف:

این گیاه به عنوان گیاه دارویی و غذایی از اهمیت خاصی مانند سیر برخوردار است و خواص ضدباکتری، ضدعفونی و قارچ زدایی دارد.

طعم و مزه‌ی بسیار مطبوعی دارد. برگ‌های آن خوراکی هستند. آنها را می توان به عنوان سالاد گیاهی، آب پز و به عنوان یک سبزی در سوپ، و یا به عنوان یک سبزی معطر به جای ریحان استفاده کرد.

در روسیه ساقه ها را به شکل نمک سود نگه داری و در سالاد از آن استفاده می کنند.

بعد از شستشوی گیاه سیر خرس یا والک، برگ‌های آن را به قطعات ۱ تا ۲ سانتی متری برش بزنید و فریز کنید و در طول سال که این گیاه وجود ندارد از آن استفاده کنید.

سبزی پلوی تهیه شده از این گیاه بسیار خوش طعم است. هم چنین می توانید از این سبزی برای تهیه کوکو، آش، سس خورش (قرمه سبزی) استفاده کنید.

به عنوان سس گیاهی با غذاهای دیگر و سیفی جات نیز صرف می شود. هنگام پختن خورش و گوشت می توانید مقداری از سیر خرس را ریز و ساطوری کنید و با سبزی های دیگر در خورش ریخت.

هر قدر سیر خرس کمتر پخته شود و بیشتر به شکل خام در غذا مصرف شود بهتر است، به عنوان چاشنی همراه با روغن زیتون، نمک و کمی سیر می توان استفاده کرد.

روش دیگر مصرف سیر خرس در لابلای سبزی خوردن و تهیه سالادها است. برای کسانی که دارای فشار خون بالا هستند استفاده حداکثر از برگ‌های تازه‌ی سیر خرس به شکل خام در فصل بهار که به فراوانی یافت میشود توصیه شده است.

یکی از بهترین روش استفاده از گیاه سیر خرس یا والک این است که بعد از جمع آوری آن را شسته و خشک کنید و به عنوان پودر با نمک مخلوط و برای مزه دار کردن غذاهایی مانند ماکارونی و تهیه ترشی از آن استفاده شود.

خواص درمانی و طبیعت سیر خرس

سیر خرس-2

خواص دارویی والک به طور خلاصه عبارتند از: کاهش فشار خون، تنظیم کلسترول خون، ضد اسپاسم عضلانی، قابض، عرق آور، ادرارآور، خلط آور، تب بر.

پیشگیری از سرطان معده و پروستات، تسکین بیماری روماتیسمی و آرتریت (التهاب یا ساییدگی مفصلی)، کاهش وزن، ضد آسم، ضد برونشیت و ضد آمفیزم (از بین رفتن حالت ارتجاعی ریه) ریه.

تنظیم گردش خون، تقویت استخوان، تصفیه خون، درمان اسهال و سوهاضمه، ضد باکتری، ضد قارچ و آنتی اکسیدان، تقویت سیستم دفاعی بدن، حفاظت از روده ها و تنظیم وزن.

تحقیقات نشان می دهد که مصرف روزانه آب این گیاه برای کاهش وزن موثر است.

تسکین بیماری های روماتیسمی و آرتریت مفصلی از اثرات دیگر این گیاه کوهی است.

اثرات پیشگیری کننده والک یا سیر خرس در برابر سرطان های معده و پروستات به اثبات رسیده است.

والک یا سیر خرس ضداسپاسم عضلانی، قابض، عرق آور، ادرارآور، خلط آور و تب بر میباشد.

مصرف منظم آن همانند سیر معمولی برای بدن مفید است.

در کاهش دادن فشار خون بالا و میزان کلسترول خون موثر است.

از این گیاه به عنوان ضدعفونی کننده منزل هم استفاده می شود.

خاصیت ضد باکتریایی، ضد قارچی و آنتی اکسیدان دارد که بدن را در برابر رادیکال های آزاد محافظت می کند.

سیر خرس سیستم دفاعی بدن را تقویت و از روده ها محافظت می کند.

مصرف منظم این گیاه به تنظیم وزن بدن کمک می کند.

سیر خرس، از قلب و رگ‌ها محافظت می کند، گردش خون را بهبود می بخشد، خون را تصفیه و استخوان ها را نیز تقویت می کند.

از این گیاه برای درمان اسهال، نفخ، سوهاضمه و قولنج نیز استفاده می شود.

عوارض جانبی، موارد احتیاط و منع مصرف:

گیاه سیر خرس یا والک به سادگی با گیاهان سمی مانند «زعفران مرغزار» و «موگه» اشتباه گرفته می‌شود که هر ساله جان چند نفر را به خطر می اندازد.

سابقه ی تاریخی

گیاه سیر خرس یا والک از ۵ هزار سال پیش و تا به امروز به گیاه شگفت انگیز معروف بوده است. از قرن‌ها پیش تاکنون برای درمان بیماری های متفاوتی به کار برده می شود.

این گیاه دارویی در قرون وسطی به نام «هربا سالوتاریس» نامیده و به عنوان دارو از آن استفاده می شد و از نظر غذایی نیز دارای اهمیت بوده و هست.

متاسفانه برای مدت زیادی (تا سال ۱۹۸۸ میلادی) این گیاه به فراموشی سپرده شده بود تا این که تحقیقاتی روی آن انجام گرفت و نتیجه آن بسیار شگفت انگیز بود. مصرف این گیاه برخلاف سیر معمولی بوی بد دهان ایجاد نمی کند.

دسته بندی گیاهان دارویی
اشتراک گذاری

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+926 محصولات
+1647 سفارشات تکمیل شده
+2187 کاربران
+4751 مطالب وبلاگ
سبد خرید

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

ورود به سایت