رازیانه رومی ، انیسون (Pimpinella Anisum)

کاربر ۱۶کاربر ۱۶
1,793 بازدید
رازیانه رومی

نام فارسی: رازیانه رومی ، انیس سبز

نام علمی: .Pimpinella Anisum L

نام فرانسه: Anis vert، Petit anis

نام انگلیسی: Anise

نام آلمانی: Anis

نام ایتالیایی: Anice

نام عربی: آنیسون، كمون حلو (Kammun hhuli)، ينسون (Yansin)

نام‌های دیگر انیسون: انیس سبز – ينسون – بادیان سبز – بادیان رومی – رازیانه‌ی رومی – رازیانج شامی – زیره‌ی رومی – زیره‌ی شیرین – زنبان – زنیان – بزرالرازيانج رومی – حبه‌ی شیرین – حب الحلوه – بادیان هندی.

رازیانه رومی گیاهی از تیره جعفری، علفی، یک ساله، دارای ریشه راست دوکی شکل و ساقه بی کرک و استوانه ای به ارتفاع ۳۰ تا ۵۰ سانتی متر است. برگ هایی بر سه نوع کاملا متفاوت دارد به طوری که انواع واقع در قاعده ساقه، قلبی شکل، مدور با بریدگی های دندانه دار ولی برگ های قسمت های وسط ساقه، مرکب از ۳ تا ۵ برگچه نوک تیز و برگ های انتهایی ساقه، سه قسمتی و دارای تقسیمات باریک و کامل است.

گیاه رازیانه رومی از تیره جعفری

گل های کوچک و سفید رنگ رازیانه رومی ، مجموعا به صورت چتر مركب مجتمع می گردد. پایه چتر اصلی آن، فاقد انولوکر و یا به ندرت دارای ۲ – ۳ براکته ولی پایه چترهای فرعی، فاقد انولوسل (براکته های کوچک) است. هر گل آن دارای ۵ کاسبرگ کوچک (گاهی فاقد کاسبرگ)، ۵ گلبرگ سفید، بیضوی و ۵ پرچم بلندتر از گلبرگ هاست.

میوه رازیانه رومی کوچک، بیضوی یا گلابی شکل، به طول ۳ تا ۴، به عرض ۱.۵ تا ۲ میلی متر و به رنگ های سبز مایل به خاکستری یا زرد مایل به سبز است. برروی میوه آن، ۵ خط طولی مشخص دیده می شود. تارهای ریز و فراوانی نیز همه قسمت های میوه آن را فرا گرفته است. بوی میوه آن معطر و مطبوع و طعم آن گرم و معطر است.

میوه رازیانه رومی

در برش عرضی میوه گیاه رازیانه رومی ، به ترتیب از خارج به داخل، قسمت های مختلف زیر در هر یک از دو مريکارپ مشاهده می شود. بشره نازک و ناهموار که سطح میوه را از خارج می پوشاند و مستور از تارهای غیر ترشحی کوتاه و یک سلولی با ظاهر مخروطی شکل است. در داخل قسمت متورم این تارها غالبا یک بلور کوچک اکسالات دیده می شود.

در زیر بشره میوه رازیانه رومی ، یک ردیف سلول مسطح و در زیر آن، چند ردیف سلول چند وجهی پارانشیمی جای دارد که در محل برجستگی های سطح میوه، دسته های چوب آبکش را فرا می گیرند. در ناحیه ای که در واقع میان بر میوه است، حفره های ترشحی متعدد مشاهده می گردد. در زیر ناحيه اخیر، درون بر میوه مرکب از یک لایه سلول مکعب شکل دیده می شود که در اطراف سلول های پارانشیمی اندوخته دار قرار دارد. قسمت مورد استفاده این گیاه، میوه آن است.

ترکیبات شیمیایی و طبیعت رازیانه رومی

ترکیبات شیمیایی رازیانه رومی

طبیعت رازیانه رومی گرم و خشک است. ترکیب شیمیایی انیسون، اسانس روغنی فرار ۳-۲ درصد – آنتول – پی. متوکسی فنیل – آستون – چاویکول است.

میوه گیاه رازیانه رومی دارای اسانسی به مقدار ۱.۵ تا ۳.۵ درصد، قند، صمغ و دانه آن دارای ماده روغنی است. اسانس میوه آن به اسانس انیس (Essence d’ Anis) موسوم است و از تقطیر میوه کامل به کمک بخار آب به دست می آید، مایعی بی رنگ یا به رنگ زرد بسیار روشن و خنک کننده با واکنش خنثی است.

در گرمای بین ۱۵ تا ۱۷ درجه، حالت جامد پیدا می کند ولی در ۱۷ تا ۲۲ درجه مایع است. مقدار درصد اسانس و اختصاصات رازیانه رومی ، به تناسب مراکز تولید اسانس، تفاوت می نماید. وزن مخصوص اسانس انیس (انیس سبز) در گرمای ۲۰ درجه بین ۰.۹۸۰ و ۰.۹۹۰ است ولی به ۱.۰۰۰ نیز ممکن است برسد.

طبیعت گرم و خشک رازیانه رومی

اسانس انیس در ۳ حجم خود الكل ۹۰ درجه و به هر نسبتی در اتر، روغن ها و اسانس ها حل می شود. به حالت تازه، به طور ضعیف لووژیر است ولی تدریجا به مرور زمان و بر اثر کهنگی، دکستروژیر می گردد. اسانس انیس باید در شیشه های مملو از آن، کاملا در بسته و در محل خنک، دور از نور و روشنایی نگه داری شود.

قسمت اعظم اسانس انیس یعنی ۸۰ تا ۹۰ درصد آن را آنه تول (anéhtol) تشکیل می دهد. این ماده در اسانس رازیانه و Estragon نیز وجود دارد. به علاوه دارای ۱۰ درصد استراگول (eustragol)، متیل کاوی کول (methylchavicol)، الدئيد انیزیک، استن انیزیک، اسید انیزیک (acide anisique)، سیمن (cymene) و غیره است.

نحوه کاشت و تکثیر رازیانه رومی

نحوه کاشت و تکثیر رازیانه رومی

تکثیر انیس سبز به وسیله دانه (میوه)، در زمین هایی که در پاییز و زمستان، ۳ مرتبه آن را شخم زره باشند، صورت می گیرد.برای این کار میوه های رسیده گیاه را در بهار، بر سطح زمین زراعتی می پاشند. پس از مدت کوتاهی که به تفاوت بین ۲۰ تا ۳۰ روز خواهد بود، بر اثر جوانه زدن، گیاه جوان کوچکی از دانه نتیجه می گردد. میوه هایی که برای بذر افشانی به کار می روند باید در محل خشکی نگه داری شده باشند زیرا دانه درون میوه، به سرعت قوه رویش خود را از دست می دهد و در نتیجه به هیچ وجه قابل استفاده برای تکثیر گیاه نخواهد بود.

پس از پراکنده کردن دانه (میوه) در سطح زمین زراعتی، باید به کمک شن کش، خاک سطحی زمین زراعتی را زیر و رو کرد تا دانه ها از قشر نازکی از خاک پوشیده شوند. پس از رویش دانه، موقعی که گیاه جوان حاصل و رشد کافی پیدا کرد باید ضمن از بین بردن علف های هرزه، فاصله پایه های گیاه را از یک دیگر زیاد کرد به نحوی که این فاصله، از ۱۵ تا ۲۰ سانتی متر کم تر نباشد.

در موقع برداشت محصول باید توجه داشت که دقت کافی در این کار به عمل آید زیرا میوه های رسبده گیاه به سهولت از گل آذین ها جدا می شوند و مختصر عدم دقت باعث می گردد که بر اثر تکان یا وزش باد، میوه ها به سطح زمین ریخته و غیر قابل استفاده و جمع آوری گردند. معمولا میوه ها به تناسب اختصاصات محل کاشت، از اوایل تا اواخر مرداد می رسند.

زمان برداشت محصول رازیانه رومی

پس از رسیدن باید سرشاخه های میوه دار را از بقیه جدا کرده به صورت بسته های کوچک به انبار منتقل نمود. از مشکلات دیگر بهره برداری این است که میوه پایه های مختلف گیاه در یک زمان معین نمی رسد. در نتیجه باید به دفعات اقدام به این کار شود. هرگز نباید قطع سرشاخه های میوه دار را به روز های بارانی موکول نمود زیرا در این صورت میوه ها پس از خشک شدن، حالت طبیعی خود را از دست داده به رنگ تیره درمی آیند که به کلی عاری از ارزش می شوند.

بسته های سرشاخه میوه دار گیاه پس از آن که در انبار خشک گردید، آن ها را بر روی پارچه نظیفی می گسترانند، سپس با یک قطعه چوب، ظربات ملایمی به آن ها وارد می آورند تا همه میوه ها از سرشاخه ها جدا گردند. زراعت انیس سبز اگر با دقت و مطابق آن چه ذکر شده صورت گیرد، از هر هکتار زمین معادل ۵۰۰ تا ۶۰۰ کیلو گرم میوه به دست خواهد آمد.

میوه های خشک به دست آمده را هیچ وقت در انبار بر روی هم انبالر نمی کنند بلکه آن ها را درون کیسه ها جای می دهند و در محل خشک در انبار نگه داری می نمایند. از میوه انیس سبز جهت تهیه مربا و کنسرو استفاده می شود. به علاوه اسانسی از آن تهیه می گردد که سمی است. میوه انیس سبزاثر هضم کننده غذا، مدر و معرق دارد.

خواص درمانی رازیانه رومی

خواص درمانی رازیانه رومی
  • آن را در دهان بجوید. طعم نامطبوع بعضی از ادویه‌ها را زایل می کند، سر دردهای سرد را تسکین می‌دهد و گرفتگی مجاری تنفس را باز می‌کند.
  • آن را بجوید و بخورید. درد سینه و سرفه را تسکین می‌دهد، تنگی نفس را برطرف می‌کند و برای تقویت دهانه‌ی معده مفید می‌باشد.
  • مادران شیرده اگر بجوند و بخورند، هم شیرشان زیاد می‌شود و هم از طریق اثری که روی شیر می‌گذارد، دل درد و دل پیچه‌ی کودک را برطرف می‌کند.
  • آن را نرم بکوبید و با گل قند مخلوط کرده و بخورید. ضعف قوای دماغی را برطرف می‌کند و برای درمان مالیخولیا موثر است.
  • آن را با تخم کرفس و شکر نرم بکوبید و هر روز بخورید. بواسیر بادی را درمان می‌کند.
  • چهل روز صبح ناشتا آن را با انجیر بخورید. بدن را چاق می‌کند.
  • آب دم كرده آن را بنوشید. تونیک، محرک و باد شکن است، برای تسکین دل درد، دل پیچه و دردهایی که منشا عصبی دارد و موجب انقباض عضلات معده و روده می‌شود مفید می‌باشد،هضم کننده و خلط آور است، نفخ و قولنج را برطرف می‌سازد، ترشح عرق و ادرار را زیاد می‌کند، خون را تصویه کرده و جریان خون و قاعدگی‌های سخت را مرتب می‌سازد، رنگ پوست بدن و رخساره را روشن می‌کند و تشنج، کابوس، طپش قلب و آنژین دوپواترین کاذب را درمان می‌کند.
بخور رازیانه به عنوان مسکن سر درد ها
  • آن را با ریشه‌ی شیرین بیان دم کنید و آب صاف کرده‌ی آن را بنوشید. برای باز کردن گرفتگی‌های کبد، طحال، کلیه، مثانه و رحم، رفع استسقا، خورد کردن سنگ مثانه و تقویت نیروی جنسی مفید است.
  • گرد کوبیده‌ی آن را با مسواک به دندان‌ها بمالید. برای جلای دندان و رفع بدبویی دهان نافع است.
  • بخور آن مسکن سردردهای سرد مزاجان است.
  • آن را در سرکه بخیسانید، بعد خشک کنید، سپس بو دهید و روزی چندین بار ببویید. زکام‌های افراد سرد مزاج را بهبود می‌بخشد.
  • آن را مثل غبار نرم بسایید و با روغن گل سرخ مخلوط کرده و به صورت قطره در گوش بچکانید. برای تسکین درد گوش، درمان کری و رفع سنگینی شنوایی که از ضربه ایجاد شده باشد مفید است.

میوه انیس به عنوان مقوی معده و نیرو دهنده دستگاه هضم در موارد سوء هضم های ناشی از ضعف عمل این دستگاه، به کار می رود. مصرف آن موجب تسکین اسپاسم های معده و روده، از بین رفتن نفخ، آرام شدن دل پیچه ها و به طور کلی دردهای ناشی از انقباض معده و روده که منشا عصبی داشته باشد، می گردد ولی اگر سوء هضم و دل پیچه ها، ناشی از تحریک مخاط ها باشد، نباید مصرف شود.

میوه انیس به عنوان مقوی معده

اگر زنان شیرده، دم کرده رازیانه رومی را مصرف نمایند، ناراحتی های مذکور در کودکان آن ها بر طرف می شود زیرا اسانس آن از طریق شیر مادر به کودک انتقال می یابد. و میوه انیس علاوه بر اختصاصات درمانی مذکور در رفع سر دردهای یک طرفه، سرگیجه، سرفه، آسم، برونشیت و غیره اثرات مفید ظاهر می نماید. کم و بیش اثر مدر نیز دارد.

میوه انیس به علت اسانسی که دارد در رفع بوی بد دهان موثر است. به علاوه اثر زیاد کننده ترشحات شیر دارد. با مصرف آن نه تنها مقدار ترشح شیر افزایش می یابد بلکه عطر و بوی اسانس آن نیز در شیر وارد می گردد.

میوه انیس در دام پزشکی مصرف فراوان دارد و مخصوصا به منظور تقویت حركات دودی شکل روده به کار می رود به علاوه برای جلو گیری از نفخ و زیاد کردن شیر گاو و دام ها مصرف می شود. برای ازدياد مقدار شیر در دام هایی مانند گاو معمولا ۸۰ تا ۱۰۰ گرم میوه انیس را به حیوان می خورانند.

صور دارویی رازیانه رومی

صور دارویی رازیانه رومی

میوه انیس به حالت گرد و به مقدار ۰.۵ تا ۲ گرم به صورت کاشه یا مخلوط در عسل یا قند – دم کرده ۱۰ در هزار و در استعمال خارج به صورت دم کرده ۱۵ تا ۲۰ در هزار در موارد مختلف مانند جمع شدن شیر در پستان و رفع خون مردگی به کار می رود.

میوه انیس در فرمول عده زیادی از فراورده های دارویی مانند اسپس پورگاتیو، شربت سالسپاری کمپوزه و ليکورهای مختلف وارد می گردد به علاوه از آن، جهت معطر ساختن نان و نان قندی استفاده به عمل می آورند. از میوه انیس، دراژه هایی جهت تسهیل عمل هضم و رفع بوی بد دهان تهیه می کنند.

اسانس انیس اثر سمی دارد از این جهت مستقیما مورد مصرف قرار نمی گیرد. با خوردن مقدار کم آن، اعمال تنفس و گردش خون و اعمال قلب به خوبی انجام می گیرد. مقادیر زیادتر آن ایجاد لرزش، حالت مستی، احتقان مغزی و ریوی و تشنجات صرع مانند می کند. مقدار ۴۵ قطره اسانس انیس ایجاد ۱۲ ساعت خواب در انسان می نماید.

اسانس انیس در فرمول عده زیادی از فراورده های دارویی، خمیر دندان ها، قرص ها، ليکور آمونیاکال انیزه و غیره وارد می گردد.

١- مخلوط هضم کننده غذا و خواب آور ملایم

برگ نارنج۲۰ گرم
سرشاخه برگدار و گلدار شاه پسند وحشی۱۵ گرم
انیس (انیسون)۱۵ گرم
بادرنجبویه۱۵ گرم
نعناع۱۵ گرم
غنچه باز نشده نارنج۵ گرم
گل زیرفون۱۰ گرم

اعضای گیاهان مذکور را به صورت نیم کوب در آورده به خوبی مخلوط می کنند. سپس مقدار ۲ قاشق سوپ خوری از آن را در آب جوش وارد کرده، به مدت ده دقیقه دم می نمایند و پس از صاف کردن به مقدار یک فنجان بعد از غذای شب مصرف می کنند. مصرف این دم کرده باعث هضم غذا می شود و به طور ملایم خواب آور است.

انیس

۲- مخلوط نرم کننده سینه و معرق (Espe cespectorales et sudorifiques)

ریشه ختمی۸ گرم
ریشه شیرین بیان۴ گرم
ریشه زنبق (ریزوم)۴ گرم
خارخسک۴ گرم
برگ توسیلاژ (پای خر)۴ گرم
گل شقایق۲ گرم
گل بويون بلان Verbascum Thapsus۲ گرم
بادیان۱ گرم

اعضای گیاهان مذکور مانند ریشه یا برگ و یا قطعات گیاه را به صورت نیم کوب درآورده با بقیه به خوبی مخلوط می نمایند و سپس دم کرده ۱۰ در هزار به صورت چای تهیه می کنند که طعم بسیار مطبوع دارد. این دم کرده، اثر نرم کننده سینه و معرق (به علت زیاد کردن ترشحات غدد مولد عرق) ظاهر می نماید.

محلول مقوی دستگاه هضم و رفع نفخ

نیم کوب دانه انیس۴۰ گرم
دارچین۱ گرم
قند۵۰۰ گرم
الكل ۳۵ درجهیک لیتر

میوه (دانه) انیس و دارچین را به مدت ۶ هفته در محلول قند و الكل می خیسانند و سپس صاف کرده به مقدار یک لیوان کوچک بعد از غذا مصرف می کنند.

برای تقویت لثه ها، مقدار ۱۵ گرم میوه انیس سبز (انیس) را به مدت ۱۵ روز در نیم لیتر الكل ۴۰ درجه می خیسانند و سپس مقدار کمی از آن را هر روز وارد دهان کرده لثه ها را بدان آغشته می سازند. با این عمل علاوه بر تقویت لثه ها، احساس تنفس مطبوع و خنکی در دهان می شود.

مضرات رازیانه رومی

مضرات رازیانه رومی

مصرف آنیسون در دوران بارداری منع شده است و اسانس این گیاه نباید مورد مصرف کودکان قرار گیرد.

نحوه ی مصرف: ۰.۵ تا یک گرم بذر آنیسون به صورت دم کرده تهیه میشود که سه مرتبه در طول روز مصرف می گردد.

محل رویش رازیانه رومی

نواحی شمال غربی ایران: تبریز، جنوب غربی ایران و شهبازان در ارتفاعات ۵۰۰ متری. در فلورا – ایرانیکا، وجود این گیاه در ایران ذکر نشده است.

برای این گیاه، نام بادیان رومی نیز ذکر شده است.

دسته بندی گیاهان دارویی
اشتراک گذاری

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+926 محصولات
+1647 سفارشات تکمیل شده
+2187 کاربران
+4751 مطالب وبلاگ
سبد خرید

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

ورود به سایت