درخت هلو ، اشتالودار ، درخت شفتالو (Persica vulgaris)

کاربر 21کاربر 21
545 بازدید
درخت هلو

نام فارسی: درخت هلو ، اشتالودار (در گیلان) ، درخت شفتالو

نام علمی: Persica vulgaris Miller

نام فرانسه : Pecher

نام انگلیسی :Peach tree

نام آلمانی :Pfirsichbaum

نام ایتالیایی: Perso، Persico

نام عربی: خوخ (Khawkh)

درخت هلو از تیره گل سرخ، در طی دوران نام گذاری نباتات ، به ترتیب در گروه سیب ها (Pomoideae توسط Bauhin) یا بادام ها (توسط Linne) و یا در گروه گوجه ها (Prunoideae توسط بعضی از گیاه شناسان زمان حاضر)، جای داده شده است و نام های مذکور به انضمام Malus Persica Bauhin برای آن تعیین گردیده است.

درخت هلو از تیره گل سرخ

درخت هلو، در یونان قدیم به نام های 🙁 Persion ، Persikon و Persicum) نامیده می شد از این جهت اسامی زبان های مختلف فرانسه، انگلیسی، آلمانی، ایتالیایی و غیره همه از کلمه یونانی و لاتین مذکور با رعایت تغییراتی مختصر نتیجه گردیده است. توجه به اسامی مذکور و حتی نام های یونانی و لاتین آن، این نکته را روشن می سازد که در هر حال، نام گونه این درخت از کلمه Perse(ایران) مشتق شده است.

منشا درخت هلو با همه نام گذاری هایی که به نام ایران به عمل آمد، در حقیقت کشور چین بوده زیرا مدارک تاریخی نشان می دهد که در ۲۲۰۰ سال قبل، به حالت وحشی در نواحی مرکزی و شمالی چین می روییده است. در ۱۲۸ سال قبل از میلاد مسیح، به آسیای صغیر برده شد و در قرن اول میلادی نیز از ایران به ایتالیا و ناحیه ای به نام provence منتقل گردید.

در زمین های دوران چهارم اطراف شهر مون پلیه( از شهرهای جنوب فرانسه)، هسته این درخت از تیره گل سرخ را به دست آوردند ولی به طور دقیق معلوم نیست که متعلق به گیاهی باشد که امروزه درخت هلو نامیده می شود.

منشا درخت هلو

در قرون وسطی، از آن به صورت یک گیاه دارویی مفیای استفاده به عمل می آوردند مانند آن که برگ این درخت در درمان بیماری های مختلف مانند صرع، ابتلای به کرم های مختلف و سنگینی گوشت و پوست گیاه برای رفع بوی بد دهان، باد سرخ، و همچنین مغز هسته آن برای رفع سردرد، اختلالات هضمی، نقرس، آنژین دوپواترین، بی اخیتاری دفع ادرار و بیماری های مختلف به کار می رفته است.

پیروان جالینوس حکیم و مکتب پزشکی اعراب، از میوه آن استفاده به عمل نمی آوردند. از قرن ۱۸ به بعد، از میوه درخت به صورت یک میوه لذيذ و گوارا استفاده به عمل آمد و پرورش آن تدریجا توسعه یافت. درختی است زیبا، دارای برگ های باریک، دراز، دندانه دار، با کناره موج دار و برگشته، که به علت دارا بودن میوه درشت و خوش طعم، در نواحی مختلف مخصوصا ایران پرورش می یابد.

دوام آن کم و در حدود ۵ تا ۶ سال است. میوه نژادهای متنوع آن، در دو دسته، یکی پوشیده از کرک و معمولا دارای میان بر چسبیده به هسته (جدا نشدنی) و دیگری صاف و دارای میان بر جدا شدنی از هسته جای داده می شود.

شلیل از انواع هلو دارای میوه صاف

انواع دارای میوه صاف، شلیل نامیده می شود که ظاهری متمایز از هلو دارد. نام علمی درخت مولد آن نیز .Persica laevis DC می باشد.

گل های درخت هلو ، درشت و به رنگ صورتی یا گلی روشن و یا مایل به ارغوانی است و چون قبل از پیدا شدن برگ، بر روی ساقه ها ظاهر می گردد از این جهت منظره بسیار زیبا به درخت می بخشد. از درخت هلو، نوعی انگم نیز به خارج ترشح می شود. گل درخت هلو، نوش فراوان ایجاد می کند ولی به علت عمق کاسه آن، نمی تواند موارد استفاده زنبور عسل قرار گیرد. و گل، برگ، میوه و مغز آن مصارف درمانی دارد.

ترکیبات شیمیایی درخت هلو

ترکیبات شیمیایی درخت هلو

تمام قسمت های درخت هلو ، کم وبیش دارای آمیگدالین (تا ۳ درصد) است. این گلوکزید در مغز هسته بادام تلخ و همچنین در دانه یا جوانه و یا اعضای دیگر گیاهان مختلف تیره گل سرخ نیز وجود دارد. برگ هلو ، علاوه بر گلوکزید مذکور، دارای لوروسرازین و قندهای مختلف (ساکارز و دکستروز) می باشد. مغز هلو علاوه بر آمیگدالین، دیاستازهایی به نام امولسین، کونگلوتين (conglutine) و ۲۵ تا ۳۵ درصد روغنی شبیه بادام تلخ دارد.

روغن مغز هلو، اگر دانه آن دارای آب باشد، قابلیت استخراج ندارد زیرا وجود آب باعث می گردد که امولسین، بر روی گلوکزید آن تاثیر کرده و موجب آزاد شدن اسید سیانیدریک گردد. پوست درخت هلو ، دارای تانن است. انگم درخت هلو دارای گالاکتوز و مواد مختلف دیگر می باشد.

هلو ، به طور متوسط دارای ۸۳ درصد آب، ۹ تا ۱۰ درصد مواد قندی مختلف، ۰.۷۰ تا یک درصد اسیدهای آلی آزاد مانند اسید سیتریک، وینیک، مالیک و ۰.۹۳ درصد مواد ازته، ۰.۴۸ درصد پکتین و ویتامین های مختلف است.

مسمومیت با درخت هلو

مسمومیت با درخت هلو

برگ، گل و مغز هلو به علت دارا بودن آمیگدالین، اثر سمی دارند و مصرف زیاد یا مداوم آن ها، موجبات مسمومیت را فراهم می سازد زیرا به تفاوت در بعضی از نژادهای درخت هلو، تا حد ۳ درصد نیز از این گلوکزید در اعضای مختلف دیده شده است. از این جهت در مصارف درمانی همیشه باید رعایت احتیاط به عمل آید تا استفاده از آن، صورت مداوم پیدا نکند زیرا موارد مسمومیت متعدد در طی زمان های مختلف از آن دیده شده است.

خواص درمانی درخت هلو

خواص درمانی درخت هلو

گل هلو و برگ آن، اثر مسهلی ملایم، مدر، آرام کننده و کم و بیش تب بر دارند. برای پوست درخت نیز، اثر تب بر وضدکرم قائل اند. مصرف مداوم مغز هسته، برگ وگل هلو، به علت دارا بودن، آمیگدالین و آزاد شدن اسید سیانیدریک، ممکن است مسمومیت ایجاد کنند. با آن که مقدار نسبی آمیگدالین بر حسب نژاد های مختلف هلو در آن تفاوت می نماید.

حتی نژادی از درخت هلو وجود دارد که مقدار نسبی گلوکزید در آن بسیار کم است، با این حال مصرف گل هلو از نظر ایجاد عمل مسهلی و یا برگ و مغز هسته آن در موارد دیگر، باید طوری باشد که او به مقادیر کم به کار روند و ثانيا بر حسب تجربه، معلوم گردد که چه مقدار از آن ها در عین حال که ایجاد ناراحتی و عوارض بد نمی کنند، اثر درمانی ظاهر می سازند.

در بین درختان هلو نمونه هایی وجود دارد که از پیوند دو گونه بادام و هلو نتیجه شده اند و با آن که بررسی های طب عوام نشان داده ست که گل چنین درختانی به عنوان ملين حتی در طبابت اطفال بدون آن که ایجاد ناراحتی کند می تواند مورد استفاده قرار گیرد، اما باید در مصرف اعضای درخت مخصوصا برگ، گل و مغز آن رعایت احتیاط را به عمل آورد.

هلو ، میوه ای مغذی و خوش طعم

هلو ، نه تنها میوه ای مغذی و خوش طعم است بلکه اثر ملین نیز دارد. فقط در مصرف آن نباید زیاده روی کرد زیرا نه تنها هضم آن آسان نیست بلکه عوارض هضمی مانند نفخ ایجاد می نماید. از گل و برگ هلو ، به صورت شربت در طبابت استفاده به عمل می آید زیرا مقدار نسبی ماده موثره در شربت، کم تر از صور دیگر دارویی آن است. از گل هلو بیشتر به صورت دم کرده در آبگوشت گوساله یا در شیر و به عنوان دفع کرم استفاده به عمل می آورند.

اثر مدر جوشانده برگ هلو باعث گردیده که در بیماری های مجاری ادرار، نفریت، قولنج کلیوی، سنگ کلیه، ورم مثانه، اسپاسم و نزله مزمن مثانه به کار رود. بررسی های مختلف نشان داده است که مصرف مخلوط آب مقطر بادام تلخ و دم کرده برگ درخت هلو در موارد فوق اثرات درمانی مفید ظاهر می سازند مشروط بر آن که به مقادیر درمانی و کم به کار روند.

هلو ، میوه ای مغذی و خوش طعم

از دم کرده گل یا برگ هلو، مدت ها است که جهت رفع سیاه سرفه استفاده می نمایند. در استعمال خارج، له شده برگ هلو به صورت ضماد اگر در ناحیه شکم اطفال قرار داده شود نه تنها دل پیچه را آرام می نماید بلکه برای آن اثر دفع کرم نیز قائل اند. له شده برگ تازه هلو اثر آرام کننده درد های سطحی بدن، زخمهای سرطانی، سوداهای همراه با التهاب و درد و به طور کلی ورم نواحی سطحی بدن دارد.

قراردادن ضماد برگ هلو بر روی زخم های سرطانی از زمان های گذشته مرسوم بوده و توصیه شده است. ضماد حاصل از قطعات برگ هلو و جعفری در روغن زیتون، برای رفع سوختگی و ضرب دیدگی به کار می رود.

بهداشت پوست با هلو

بهداشت پوست با هلو

برای طراوت و شادابی پوست صورت، قرار دادن هلوی تازه و له شده بر روی پوست، از زمان های گذشته بین زنان ملل مختلف معمول بوده است و هنوز هم این عمل انجام می گیرد به طوری که حتی در کتب و مجلات بهداشتی و آرایشی انعکاس دارد و مورد تایید می باشد. برای این کار هلو را به دقت پوست کنده و له می نمایند سپس بر روی پوست صورت قرار می دهند و مدت ۲۰ دقیقه به همان حال در استراحت به سر می برند. سپس صورت را با آب معدنی می شویند.

صور دارویی درخت هلو

صور دارویی درخت هلو

دم کرده ۱۵ تا ۳۰ گرم گل های خشک شده هلو در یک لیتر شیر یا در یک جوشانده به عنوان ملین برای اشخاص بالغ و ۲ تا ۴ گرم آن به همین منظور برای اطفال به کار می رود. دم کرده گل های تازه هلو به مقدار ۲ تا ۳ گرم برای یک فنجان به عنوان ملین و به مقدار ۵ تا ۱۰ گرم در یک فنجان به عنوان مسهل مصرف دارد.

از مخلوط ۸ قسمت گل هلو ، ۱۲ قسمت آب جوش و ۸ قسمت قند، شربتی تهیه میکنند که به مقدار ۴ تا ۱۵ گرم در روز برای اطفال و ۳۰ تا ۵۰ گرم برای اشخاص بالغ، به حالت خالص یا مخلوط در یک دم کرده به کار می رود.

به جای برگ و گل هلو می توان از جوانه های درخت هلو نیز استفاده های درمانی به عمل آورد. گرد گل های خشک شده هلو به مقدار ۲ تا ۴ گرم مخلوط در عسل یا در یک پوسیون و شیره هلوی تازه (به عنوان ملين ومدر) به مقدار یک لیوان، صبح ناشتا و به مدت چند روز پی در پی نیز به کار می رود.

نسخه های درمانی هلو

شربت ملین و آرام کننده برای اطفال:

عصاره روان گل درخت هلو ۵۰ گرم
شربت ساده ۹۵۰ گرم

به مقدار یک تا ۳ قاشق قهوه خوری، شب قبل از خوابیدن به تناسب سن، می تواند مورد استفاده قرار گیرد. شربت مذکور به این صورت تهیه می شود: مقدار ۱۰۰ گرم از گل های درخت هلو را به مدت کافی در یک لیتر آب به ملایمت می جوشانند و سپس صاف می کنند. به محلول صاف شده، معادل وزنش، قند اضافه می کنند و به صورت شربت در می آورند.

در استعمال خارج، مخلوط قطعات برگ هلو و جعفری را در روغن زیتون وارد می کنند و به صورت ضماد در آورده بر روی سوختگی ها و محل ضرب دیده اعضای بدن قرار می دهند. قرار دادن ضماد حاصل از برگ، گل، مغز له شده هلو در ناحیه شکم اطفال به منظور دفع گرمک، هنوز هم بین مردم معمول است. مغز هلو به صورت ضماد، اثر مسکن دارد و از روغن آن جهت رفع سودا و ناراحتی های بواسیر استفاده به عمل می آید.

جمع آوری محصول درخت ‌هلو

جمع آوری محصول درخت هلو

برگ هلو برای مصارف درمانی باید در فاصله بهار و پاییز از درخت چشیده شود زیرا در غیر این موقع اثر درمانی قاطع نخواهد داشت. گل هلو را به تدریج که ظاهر می گردد باید از درخت چید. غنچه های جوان آن بر گل هایی که مدتی از شکفتن آن ها گذشته باشد ترجیح دارد.

خشک کردن برگ و گل هلو باید در نهایت دقت، در سایه و یا در گرمای ملایم، به صورت قشر گسترده نازکی صورت گیرد. پس از خشک شدن نیز باید در جعبه های سربسته جای داده شود تا هوا به داخل آن ها نفوذ نکند.

برگ هلو پس از خشک شدن، قسمتی از طعم تلخ و اثر درمانی خود را از دست می دهد. گل خشک شده هلو ، طعم بسیار تلخ خود را حفظ می کند و قدرت درمانی آن نیز به مقدار زیاد باقی می ماند. برای تهیه شربت گل هلو که در فوق ذکر شد باید از گل های تازه درخت هلو استفاده به عمل آورد.

نژادهای مختلف درخت هلو در ایران پرورش می یابد.

دسته بندی گیاهان دارویی
اشتراک گذاری

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+926 محصولات
+1647 سفارشات تکمیل شده
+2187 کاربران
+4751 مطالب وبلاگ
سبد خرید

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

ورود به سایت