کتوس ، كتوس لو (Periploca graeca)

Miss.fazlikhaniMiss.fazlikhani
736 بازدید
کتوس

نام فارسی: کتوس ، كتوس لو (در گیلان)

نام علمی: Periploca graeca

نام فرانسه: Pé riploca، Arbre a soie P، é riploque

نام انگلیسی: Syrian silk plant، Silkvine

نام آلمانی: Syrische Schlingen ، Echte hundsschlinge

نام ایتالیایی: Apocino serpeggiante

نام عربی: شجره الحرير

کتوس از تیره استبرق گیاهی زیبا، دارای اعضای چوبی و برگ هایی متقابل باظاهر بیضوی دراز و گل های قهوه ای تیره یا مایل به سبز است. در نواحی شرقی و جنوبی اروپا و بعضی نواحی اسیا مانند ایران می روید. از مشخصات آن این است که بر روی هر یک از لوب های جام گل آن، یک خط تیره و یک لکه روشن و تقریبا سفید دیده می شود.

ترکیبات شیمیایی کتوس

برگ و مخصوصا پوست این گیاه دارای ۲ گلوکزید، یکی به نام پری پلوسین (Pé riploine) با پری پلوکوزید (Pé riplocoside) و دیگری به نام پری پلوسیمارین (Pé riploymarine) است.

پری پلوسین Periplocine (گلوکز پری پلوسیمارین glucoperiplocymarin ، پری پلوکوزید periplocoside)، گلوکزیدی به فرمول C۳۶H۵۶O۱۳ و به وزن ملکولی ۶۹۶.۸۴ است. از بعضی گیاهان تیره Asclepiadaceae مانند .Periploca graeca L و از تیره خرزهره مانند .Strophanthus pereusii Eng، استخراج شده فرمول منبسط آن نیز توسط Stoll و Renz، تعیین گردیده است.

ترکیبات شیمیایی کتوس

دی هیدرات آن، به صورت بلوری سوزنی شکل در آب (حلال) به دست می آید و پس از خشک شدن به مدت یک ساعت در خلا تحت اثر گرمای ۱۰۵ درجه، حالت انیدر پیدا می کند. هر گرم آن در ۲۰ میلی لیتر آب جوش حل می شود. در الكل به مقادیر زیاد محلول است ولی تقریبا در کلروفرم حل نمی گردد. تزریق زیر جلدی ۱۰ میلی گرم آن بر حسب هر کیلوگرم وزن خرگوش، باعث مرگ جانور می گردد. پری پلوسین از نظر درمانی اثر مقوی قلب دارد.

تترا استیل پری پلوسین (Tetra acetylperiplocin)، به صورت بلوری منشوری شش گوش در الكل به دست می آید و در گرمای ۱۹۵ درجه ذوب می شود. در الكل و کلروفرم به مقادیر زیاد ولی در آب به مقدار بسیار جزیی محلول است. پری پلوسیمارین (Periplocymarine) ، به فرمول C۳۰H۴۶O۸ و به وزن ملکولی ۵۳۴.۶۷ است. از پوست و چوب .Periploca graeca L به کمک الکل ۷۰ درجه و از دانه Strophanthus courmonti Sacleux به کمک آنزیمی به نام Strophanthobiase توسط Jacobs و Hoffmann استخراج شده است.

از انواع دیگر استروفانتوس ها مانند S . ledienii Stein . S . hypoleucus Stapf و از S . eminii Asech نیز به دست آمده، فرمول گسترده آن، توسط Euw و Reichstein( ۱۹۴۸) تعیین گردیده است. پری پلوسین به صورت بلوریه ای شفاف و سوزنی شکل در متانول به دست می آید. طعم تلخ دارد ولی تلخی ان از سیمارین کم تر است. در الكل، کلروفرم و استن به سهولت ولی در متانول بطور ضعیف حل می شود. درجه انحلال آن درآب کم است در اتر عملا غیر محلول است.

پری پلوژنین desoxostrophanthidin) Periploge nine) ، ماده غیر گلوسیدی ( aglucone ، algycone ) پری پلوسین و پری پلوسیمارین است که با استروفان تیدین در .Strophantus eminii Asch وجود دارد. این ماده، به فرمول C۲۳H۳۴O۵ و به وزن ملکولی ۳۹۰.۵۳ می باشد. به صورت منشوری های آب دار در متانول به دست می آید. در الكل و کلروفرم محلول است ولی در اتر وآب به مقدار بسیار کم حل می شود. در بنزن و اتر دو پترول، عملا غیر محلول است.

خواص درمانی کتوس

خواص درمانی کتوس

از قسمت های مختلف این گیاه، در نواحی اطراف دریای سیاه و اروپای مرکزی، عصاره روان و تنطوری تهیه می شود که از آن ها جهت تقویت قلب و رفع تنگی نفس، استفاده به عمل می آید ولی چون مصرف آن به علت سمی بودن، خطرناک می باشد امروزه تقریبا متروک شده است.

محل رویش کتوس

نواحی شمالی ایران. گرگان: رامیان در ۶۰۰ متری، بندرگز. مازندران: ۶۴ کیلومتری مشرق چالوس. نوشهر. رامسر. کجور: بین کینچ و دشت نظیر در ۸۰۰ متری، دره. چالوس: بین علی آباد و زرد من در ارتفاعات ۷۰۰ متری. گیلان: بین رشت و کلورز. ۲۰ کیلومتری جنوب شرقی هشت پر. لاهیجان. بین کلیشم و پل امبو. هرزویل: بالای ده هرزویل در حاشیه رودخانه.

این گیاه در گیلان به کتوس (Kotuce)، در رودسر و رامسر و شهسوار به کتوس لو، در نور و کجور و نواحی مختلف مازندران به عسلما (Assalma و Asselma) موسوم است. در برخی کتب نیز به نام پیچ و پیچک آمده است. در نواحی شمالی ایران، از شاخه های نازک ان پس از جدا کردن پوست، سبد تهیه می کنند.

Periploca aphylla Decne

گیاهی پرشاخه، به ارتفاع ۱.۸ تا ۳ متر، عاری از برگ و یا دارای آن ولی به صورت تحلیل یافته است و به همین علت به سهولت از گونه های دیگر تشخیص داده می شود. ساقه های باریک و دراز گیاه را پوستی به رنگ مایل به خاکستری می پوشاند بعلاوه درسطح آن، خطوط ظریفی قابل تشخیص است.

برگ های آن در صورت موجود بودن، به طول ۶ میلی متر می رسد و ظاهر بیضوی دراز، عاری از دمبرگ و منتهی به نوک تیز دارد. گل های آن معطر، مجتمع به صورت گل آذین های گرزن وبه رنگ تقریبا خاکستری است ولی سطح داخلی جام گل، رنگ ارغوانی دارد. میوه اش فولیکول، به طول ۷.۵ – ۱۰ سانتی متر، به عرض ۶ میلی متر و محتوی دانه های متعدد می باشد. در هند، افغانستان، جنوب ایران و عربستان می روید.

خواص درمانی

شیرابه شیری رنگ گیاه در بعضی نواحی هند جهت درمان، برروی تومور و التهاب ها اثر داده می شود. به تفاوت در نواحی مختلف از جوشانده گیاه به عنوان مسهل استفاده می گردد.

محل رویش

نواحی جنوبی ایران، سواحل خلیج فارس، کازرون، بندرعباس. نام محلی آن در تیس گیشدر و گیشدار است. در فلورا – ایرانیکا، به صورت یک گونه نوعی به همان نام از گیاه قبلی ذکر شده است. . P. laevigata Ait ، در مصر می روید و جوشانده آن اگر به پوست بدن مالیده شود، اثر آرام کننده موضعی ظاهر می کند. از این گیاه بیشتر در طب عوام جهت رفع و تسکین ناراحتی های رماتیسم استفاده به عمل می آید.

Cryptolepis sanguinolenta Schtlr

محل رویش کتوس

گیاهی بوته مانند از تیره استبرق و دارای شاخه های باریک، بالارونده و بی کرک است. برگ هایی متقابل با ظاهر بیضوی دراز یا بیضوی ولی منتهی به نوک باریک دارد. طول برگ های آن، ۲.۵ تا ۷ سانتی متر و عرض آن ها، ۱ – ۳ سانتی متر و حتی بیشتر است. تعداد گل های آن، کم و واقع بر رو دمگلی به درازای ۶ – ۱۵ میلی متر می باشد. میوه ای به صورت فولیکول، باریک و به طول معادل ۱۸ سانتی متر (گاهی بیشتر) و محتوی دانه های پوشیده از تارهای ظریف و ابریشمی دارد در نواحی مختلف افريقا می روید. قسمت مورد استفاده این گیاه، ریشه آن است.

ترکیبات شیمیایی

شیره ای که از گیاه خارج می شود طعم تلخ شدید دارد و از اختصاصات آن این است که پس از خروج، در مقابل هوا، رنگ قرمز پیدا می کند. از ریشه گیاه، متعلق به کنگو، نوعی ماده رنگی به دست می اید که خواص عمومی یک الكالویيد را دارد. این ماده رنگی که املاح آن به رنگ زرد است، کریپ تولپین Cryptolepine نام نهاده شده ولی فرمول آن مورد بحث قرار گرفت به طوری که یکی از محققین به نام Delavaux در سال ۱۹۳۱، آن را به فرمول C۱۷H۱۶O۲N پیشنهاد کرد و بعد معلوم گردید که یکی از مشتقات کینولیین است.

خواص درمانی

در بعضی نواحی افریقا مانند سنگال، اطبا محلی دم کرده ای از ریشه ان، جهت درمان ناراحتی های معده و روده تهیه و آن را برای درمان بیماری های مذکور به کار می برند ضمن آن را برای معالجه رماتیسم مورد استفاده قرار می دهند. برای عصاره آبی گیاه، اثر درمان مالاریا و برای دم کرده آن، خاصیت رفع ناراحتی های ناشی از عفونی شدن مجاری تناسلی – ادراری قائل اند. از ریشه گیاه برای زرد رنگ کردن چرم استفاده می شود. این گیاه در ایران نمی روید.

دسته بندی گیاهان دارویی
اشتراک گذاری

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+926 محصولات
+1647 سفارشات تکمیل شده
+2187 کاربران
+4751 مطالب وبلاگ
سبد خرید

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

ورود به سایت