غذای ارگانیک

90
غذای ارگانیک

دلایل اهمیت غذای ارگانیک

مسئله سلامت و کیفیت مواد غذایی مصرفی، یکی از چالش های جدی فراروی جوامع امروز است. در این مقاله درباره غذای ارگانیک و دلایل اهمیت آن برای انسان ها صحبت میکنیم.

نگرانی از وجود باقیمانده های سموم دفع آفات نباتی ، آنتی بیوتیک ها و سایر داروهای دامی ، کودهای شیمیایی ، ترکیبات هورمونی، مواد نگهدارنده و … پیامدها و مشکلات زیست محیطی فراوانی را به وجود آورده که به عقیده دانشمندان و کارشناسان ، سلامت و بهداشت جامعه را به طور جدی مورد تهدید قرار داده است.

مصرف زیاد و بی رویه سموم کشاورزی در تولید محصولات کشاورزی ، عواقب خطرناکی به دنبال دارد. استفاده نادرست از سموم شیمیایی در کشاورزی و رعایت نکردن دوره احتیاط پس از سم پاشی، باعث بروز بیماری هایی چون سکته های ناگهانی و … می شود. مصرف زیاد و بی رویه کودهای شیمیایی ، ترکیبات شیمیایی خطرناکی در محصولات کشاورزی به وجود می آورد و زندگی مصرف کنندگان این محصولات را به مخاطره می اندازد.

حال پرسش اساسی این است که چه باید کرد؟ پاسخ این پرسش، هم از نظر پژوهشگران و اساتید علوم کشاورزی و هم از دیدگاه صاحب نظران علم تغذیه و سلامت غذا جز این نیست که باید به کشاورزی طبیعی یا زیستی (ارگانیک) روی آورد و باید مواد طبیعی و بی خطر را در تولید محصولات کشاورزی، جایگزین سموم و کودهای شیمیایی و مواد مصنوعی نمود.

تعریف محصولات ارگانیک

تعریف محصولات ارگانیک

امروزه ، مردم بسیاری از کشورهای جهان به دنبال خرید محصولاتی هستند که عاری از هرگونه مواد شیمیایی مضر باشد. در سطح جهان ، به این گونه محصولات کشاورزی « محصولات ارگانیک » می گویند. در خیلی از بازارهای تره بار دنیا، گاهی میوه های کرم زده ، خریداران بیشتری نسبت به میوه های صاف و براق دارند، چون مردم مطمئن می شوند که این گونه میوه ها در جریان تولید به هیچ گونه سمی از سموم مصنوعی و شیمیایی آلوده نشده اند.

به طورکلی «کشاورزی زیستی و ارگانیک» را این گونه می توان تعریف کرد: کشاورزی ارگانیک، نوعی کشاورزی است که در آن از کودهای شیمیایی، آفت کش ها، هورمون ها (تنظیم کننده های رشد و افزودنی های شیمیایی مصنوعی) استفاده نشده و برای تقویت حاصلخیزی خاک، مهار آفت ها ، بیماری ها و علف های هرز، از روش های غیر شیمیایی مانند تناوب زراعی مناسب، کود سبز، کودهای دامی، کمپوست، مبارزه بیولوژیک و سایر روش های غیرشیمیایی استفاده شده است.

تعریف غذای ارگانیک

غذاهای ارگانیک عبارتند از غذاهای حیوانی و گیاهی که در تولید آن از سیستم های طبیعی استفاده شده و اصلاح ژنتیک و مواد شیمیایی شامل حشره کش، قارچ کش، آفت کش و علف کش به کار نرفته باشد. طرفداری از محیط زیست و آغشته نکردن مواد غذایی با مواد شیمیایی و تهیه غذای پاک، از اهداف مهم در تولید غذای ارگانیک است، یعنی به هم نزدن قوانین طبیعت و چرخه های حیاتی مثل چرخه آب، چرخه کربن و دنیایی عاری از سم.

تاریخچه غذای ارگانیک

تاریخچه غذای ارگانیک

نخستین بار اشتاینر، اقتصاددان آلمانی در سال ۱۹۲۴ تحت عنوان اقتصاد کشاورزی، غذاهای ارگانیک را مطرح کرد و در سال ۱۹۸۰ میلادی، کشورهای اروپایی قوانین مربوط به غذا و کشاورزی ارگانیک را وضع کردند و در سال ۱۹۹۰ عنوان استانداردها برای محصولات پاک تدوین شد. ۲۰ سال است که در اتحادیه اروپا گواهی کشاورزی ارگانیک صادر می شود. 

فرانسه اولین کشوری است که برای میوه ها و سبزیجات و غلات برچسب دولتی با عنوان کشاورزی ارگانیک ارائه داد. اکنون استرالیا ۸۴ درصد از اراضی کشاورزی ارگانیک دنیا را داراست. 

فواید غذاهای ارگانیک 

بر اساس تحقیقات دانشمندان، سیب ارگانیک خوش طعم تر از سیب عادی است. گوجه فرنگی ارگانیک ۹۷ درصد آنتی اکسیدان بیشتری از نوع سنتی دارد. هویج ارگانیک مزه بهتری دارد و نان حاصل از گندم ارگانیک کیفیت بهتری دارد. 

کودکانی که از شیرهای ارگانیک تغذیه شده بودند، کمتر دچار اگزما، آسم و در نهایت آلرژی شدند و کاهش بروز سرطان در کودکان نیز بعد از مصرف شیر ارگانیک مشاهده شده است. 

غذاهای ارگانیک ارزش غذایی بالاتری از نظر کلسیم، آهن، فسفر، منیزیم و ویتامین C دارند. شير ارگانیک می تواند به کاهش آلرژی در کودکان کمک کند. 

مادرانی که در حین بارداری و هنگام شیر دادن کودک از شیر ارگانیک استفاده می کنند باعث کاهش بیماری اگزما و آسم و در نهایت باعث کاهش آلرژی در کودک می شوند. 

در تحقیقاتی که تمام مادران از شیر ارگانیک استفاده کردند مشخص شد کودکان کمتر دچار آلرژی می شوند. نتایج تحقیقات نشان داده که یک سوم کودکان در کشورهای غربی دچار آلرژی میشوند. این تحقیق از سال ۲۰۰۰ در مرکز تحقیقاتی کوالا در انگلستان آغاز شد و به بررسی اثر شير ارگانیک بر روی کودکان و مادران پرداختند.

گروه تحقیقاتی با توجه به رشد سریع مصرف محصولات ارگانیک این تحقیق را پایه ریزی کردند. این محققان می گویند که استفاده از شیر ارگانیک برای مادران باعث افزایش سطح ایمنی و در نهایت باعث کاهش آلرژی می گردد. آنها اثر مصرف شیر ارگانیک را از دو سالگی بر روی کودکان آزمایش کردند و بیشتر بر روی اگزما متمرکز شدند. در این تحقیق کودکانی که مادرانشان از شیر ارگانیک مصرف می کردند کمتر به بیماریهای آلرژیکی مبتلا شدند و دوره شیر خوردن آنها نیز بیشتر بود. به شیر ارگانیک امگا-۳ بیشتری دارد. سیب و هلوی ارگانیک کیفیت بالاتری از نظر مواد مغذی دارند. 

معیارهای تشخیص غذای ارگانیک 

معیارهای تشخیص غذای ارگانیک
  • از مهمترین شاخصهای گیاهان ارگانیک این است که از ۳ سال قبل،  خاک کشاورزی با فاضلاب آبیاری نشده باشد و فاقد فلزات سنگین مثل سرب و همچنین فاقد کلرور پتاسیم باشد.
  • در چرخه تولید مواد گیاهی ارگانیک از انواع ترکیبات علف کش، حشره کش، قارچ کش، آفت کش، کودهای شیمیایی، جونده کش، لاروکش و تخمکش استفاده نشده باشد.
  • اصلا ژنتیک، پرتودهی با اشعه گاما و یونیزان و مواد شیرین کننده و رنگ دهنده مصنوعی در آن به کار نرفته باشد.
  • در تولیدات غذای ارگانیک حیوانی (گوشت، شیر و تخم مرغ) نباید در زمان رشد حیوان  از هورمون BST گاوی و یا آنتی بیوتیک ها (تتراسایکلین) و غیره استفاده شده باشد و بایستی خوراک و آب حیوانات نیز کاملا از نوع ارگانیک باشد. 

بیماری های ناشی از کشاورزی غیرارگانیک یا سنتی 

باقیمانده مواد شیمیایی (مثل سموم کشاورزی) که در تولید فرآورده های گیاهی و حیوانی به کار می روند، مخاطراتی برای سلامتی انسان دارند.

  • مثلا نیترات و نیتریتها باعث اکسید کردن هموگلوبین و تولید مت۔ هموگلوبین و عدم کارایی کافی گلبول قرمز می شوند.
  • نیترات و نیتریتها پس از خورده شدن، در معده انسان نیتروز آمین تولید می کنند که باعث ایجاد سرطان کبد و مثانه می شوند.
  • بروز آسیب و نقص های مادرزادی و ژنتیکی، تولد نوزادان با وزن کم، سقط جنین، اختلال در عادت ماهیانه زنان و بلوغ زودرس و نوروتوکسین های موجود در سموم باعث ایجاد بیماری پارکینسون میشوند. 
  • آلودگی آبهای زیرزمینی توسط نیتراتهای کودهای شیمیایی باعث افزایش آلودگی غذاها و در نتیجه افزایش بیماری های ناشی از نیترات ها می شوند.
  • کادمیوم فاضلاب جایگزین کلسیم شده و در نتیجه افزایش بروز شکستگی استخوان و نیز آسیب به سلول های مغزی را به دنبال دارد.
  • ۹۰ درصد انواع قارچ کش ها، ۶۰ درصد علف کشها و ۳۰ درصد آفت کش ها سرطان زا هستند. 

توصیه هایی جهت ارتقای کیفیت محصولات ارگانیک

توصیه هایی جهت ارتقای کیفیت غذای ارگانیک
  • استفاده از کودهای طبیعی کمپوست یا حیوانی به جای کودهای  شیمیایی در کشاورزی
  • استفاده از حشره کشهای ارگانیک از جمله اسید بوریک که پس از  استفاده تجزیه میشوند.
  • وضع قوانین و استانداردها برای کشاورزی سنتی و ارگانیک، و تعیین استاندارد ADI برای مقدار قابل قبول مواد شیمیایی مورد استفاده در تولیدات کشاورزی، و باقیمانده سموم در فرآورده های حیوانی و گیاهی جهت اطلاع مصرف کنندگان غذای ارگانیک و همین طور صدور برچسب غذای پاک (طبیعی) و سالم
  • گسترش کنترل بیولوژیک آفتها به جای کنترل شیمیایی آنها؛ مثلا استفاده از تریکودرمین بر ضد قارچهای خاکزی در گلخانه ها، گذاشتن سبزی و کاهو در آب خالی قبل از ضدعفونی برای خروج سموم موجود در آنها در مواردی که مشکوک به سموم هستیم؛
  • مصرف با احتیاط برخی میوه هایی که با ترکیبات شیمیایی دارای بنومیل براق شده اند که حاوی ترکیبات سرطان زا و بنزوات هستند، مثل: سیب های براق یا کشمش براق. همچنین عدم مصرف میوه جات خرده شده و تغییر شکل یافته.
  • استفاده محدود از فرآورده های نفتی (کودهای شیمیایی و سموم از ته، فسفاته، نیتراته، اوراته و…) در تولیدات کشاورزی.
  • عدم استفاده از فرآورده های اصلاح ژنتیکی شده در کشاورزی که در صورت اصلاح بذرها و محصولاتی چون روغن کانولا، برنج، گندم و…. می بایست با نصب برچسب آن را برای مصرف کننده مشخص کرد و صدور گواهی سلامت برای محصولات دستکاری و اصلاح ژنتیک شده لازم است.
  • توسعه کشاورزی گیاهی و دامی ارگانیک به وسيله مراکز تحقیقاتی کشاورزی کشور و قیمت گذاری مجزا (بیشتر از قیمت محصولات کشاورزی سنتی) برای محصولات ارگانیک تا برای تولیدکنندگان آن صرفه اقتصادی داشته باشد.

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید