خرزهره (Nerium Oleander)

Miss.fazlikhaniMiss.fazlikhani
972 بازدید
خرزهره

نام فارسی: خرزهره

نام علمی: Nerium Oleander L

نام فرانسه: Nérier ، Olé ander ، Rosage ، Né rion ، Laurose ، Laurier rose

نام انگلیسی: Rosebay

نام آلمانی: Echter Oleander، Roseniorbeer، Oleander

نام ایتالیایی: Lauro roseo، Oleandro ، Amazza – cavallo، Nerio comune

نام عربی: دفلى (difla)، ورد الحمار، سم الحمار

خرزهره از تیره خرزهره درختچه ای است زینتی، پرشاخه و دارای برگ های متقابل یا فراهم (به تعداد ۳ تایی)، کامل، ضخیم، به درازای ۱۲ سانتی متر و به عرض ۲ سانتی متر که در جنوب اروپا، شمال افريقا، مخصوصا الجزيره و تونس (در کنار رودخانه ها) و هم چنین در آسیا و ایران می روید به علاوه به عنوان یک درختچه زینتی پرورش می یابد.

درختچه خرزهره از تیره خرزهره

برگ های سبز زیبا و دائمی این درختچه که در هر یک، ۵۰ تا ۷۰ زوج رگبرگ ظريف ثانوی تشخیص داده می شود، منظره جالب بدان می بخشد. گل های آن نر – ماده، منظم و دارای گلبرگ های گلی یا سفید رنگ است که مجموعا با ظاهری چتر مانند در راس شاخه ها جلوه می نماید.

میوه اش مرکب از ۱ یا ۲ فولیکول، به درازای ۱۰ تا ۱۵ سانتی متر و محتوی دانه های متعدد و پوشیده از تارهای بلند منتهی به یک دسته زائده ظریف و ابریشم مانند با ظاهر کاملا مشخص است. این گیاه در منطقه مدیترانه، مانند درخت بید در حاشیه جریان های ملایم اب، لای تخته سنگ ها، ماسه ها و زمین های آبرفتی می روید. گل های آن ایجاد نوش می کند ولی قبل از وارد شدن زنبور معمولی به داخل آن که موجبات بازشدن لوله جام را فراهم می سازد، نمی تواند مورد استفاده زنبور عسل قرارگیرد.

نام Oleander که برای گونه این گیاه انتخاب گردیده از کلمه لاتین Olea (درخت زیتون) منشا گرفته است. این نام در قرون وسطی، به درختچه مذکور به علت شباهت برگ های آن به برگ درخت زیتون، داده شده است.قسمت مورد استفاده خرزهره، برگ و پوست آن است.

ترکیبات شیمیایی خرزهره

ترکیبات شیمیایی خرزهره

از برگ خرزهره، نخستین بار در سال ۱۸۷۷، ماده ای به نام اولیاندرین (Olé anderine) توسط Lukonski به دست آمد. سپس در سال ۱۸۸۳، توسط دانشمند دیگری به نام Schmiedberg، ماده فوق و دو گلوکزید، یکی به نام نریین (Neriine) و دیگری نری انتین(Neriantine) از آن استخراج شد.

اولیاندرین (Oleandrine)، نرییولین (neriolin)، کوریژن (Corrigen)، فولی نرین (Folinerin)، به فرمول C۳۲H۴۸O۹ و به وزن ملکولی ۵۷۶.۷۰ است. اولیاندرین، به حالت متبلور در متانول رقیق به دست می اید. در گرمای ۲۵۰ درجه ذوب می شود. عملا در آب غیر محلول است ولی در الكل و کلروفرم حل می گردد.از نظر درمانی، اثر مقوی قلب(Cardi ot onic) دارد.

نریین Nerol oleander digitalein ،Neriin] Neriine]، گلوکزیدی است که پوست ساقه و برگ خرزهره استخراج شده است. به صورت گردی آمرف و به رنگ زرد لیمویی به دست می آید. در آب و الکل حل می شود ولی در اتر و اتر دوپترول غیر محلول می باشد.

نری انتین (Neriantine)، به فرمول C۲۹H۴۲O۹ و به وزن ملکولی ۵۳۴.۶۳ است. از برگ .Nerium oleander L (خرزهره) توسط Schmiedberg در سال ۱۸۸۲ استخراج و فرمول گسترده آن بعدا توسط Tschesche و Snatzke تعیین شده است. نری انتين، با یک و نیم ملکول آب (سزکویی هیدرات)، به حالت متبلور در مخلوط متانول و استات اتیل به دست می آید. در گرمای ۲۰۶- ۲۰۸ درجه ذوب می شود. در الكل و اب محلول است.

ترکیبات موجود در پوست درختچه خرزهره

Picszczek از پوست درختچه خرزهره، موادی نظیر نری یین، روزاژین(rosagine) و یک جسم قابل تبلور، که محلول الكلي ان با قلیاییات، فلئورسنس آبی ایجاد می نموده، به دست آورد. بعد در سال ۱۹۱۱ – ۱۹۱۲ توسط Leulier، از پوست این درختچه، گلوکزیدی مشابه نری یین به دست امد که آن را مجاور استروفانتین دانست ولی مورد قبول واقع نگردید زیرا این گلوکزید به خلاف استروفانتين ها، بارزورسین کلریدریک، ایجاد رنگ گلی نمی کرد.

بررسی های مختلف دیگری نیز بر روی مواد موثر این گیاه و تجزیه اولیاندرین به عمل آمد، تا مشابهت بعضی از آن ها با گلوکزیدهای دیژیتال و یا استروفانتین نشان داده شود.

دانه خرزهره دارای ۱۵ تا ۲۰ درصد ماده روغنی است که در صورت استخراج، حالت روان، طعم تلخ و وزن مخصوصی برابر ۰.۹۳۵ در گرمای ۱۵ درجه دارد. مقدار ۱۲ درصد اسید چرب آن را انواع اشباع شده، مانند اسید استیاریک و اسید پالمیتیک و بقیه را انواع اشباع نشده، مانند اسید اولییک (۷۲ درصد) و اسید لینولییک (۱۶ درصد) تشکیل می دهد.

مسمومیت با ‌خرزهره

مسمومیت خرزهره

خرزهره، گیاهی سمی برای انسان و تمام حیوانات علف خوار مخصوصا اسب، خر، گوسفند، بز و حتى خرگوش است. گوشت حیوانات اگر جهت تهیه کباب به چوب این درختچه کشیده شود، ایجاد مسمومیت های منجر به مرگ می کند مانند آن که در سال (۱۸۰۸) در جنگ اسپانیا این اتفاق افتاد و جمعی از سربازان فرانسوی، پس از تهیه کباب به روش فوق مسموم گردیده تلف شدند.

مواد سمی خرزهره، حتی در گیاه خشک و یا براثر جوشیدن از بین نمی رود. این مواد در گل و شیرابه نیز وجود دارد. خرزهره اگر حتی به مقادیر کم ولی بیشتر از حد درمانی مورد استفاده قرارگیرد، مسمومیتی با بروز احساس کسالت، کوفتگی، سرگیجه، استفراغ، ضعف مفرط و عرق سرد می نماید. این حالات در شخص مسمومی که مقدار ۰.۶ گرم از گرد پوست گیاه را مصرف نموده بود پیش آمد.

اختلالات تنفسی و قلبی با مصرف مقادیر زیاد خرزهره

مصرف مقادیر زیادتر آن، اختلالات تنفسی و قلبی، ورم حاد معده و روده همراه با احساس درد در معده، دل پیچه، اسهال، تب، بازشدن مردمک چشم، غش با فقدان تكلم، تشنجات کزاز مانند، كبود شدن پوست بدن و مرگ بر اثر توقف قلب در حالت دیاستول و خفگی، پیش می آورد.

برای علاج شخص مسموم باید معده و روده بیمار را از مواد سمی تخلیه کرد و برای این کار نیز باید موجبات استفراغ و برگرداندن محتویات معده را فراهم نمود سپس از طریق تنقيه و خوراندن مسهل مانند روغن کرچک یا سولفات منیزی و غیره عمل تخلیه دستگاه هضم را به خوبی انجام داد و اگر از این اعمال به علت واردشدن مواد سمی در جریان گردش خون، نتیجه ای حاصل نشود، باید قلب را تقویت نمود و اتر یا کمی مشروبات الکلی به بیمار داد و به پزشک متخصص مراجعه کرد.

خواص درمانی خرزهره

خواص درمانی خرزهره

برگ خرزهره دارای خاصیت مقوی قلب نظیر استروفانتوس ولی با اثر کم تر و ناپایدارتر است. به علاوه دارای اثر مدرتر از دیژیتال می باشد با این اختلاف که مانند آن در بدن جمع نمی گردد. از برگ خرزهره با همه خطراتی که به کار بردن آن در مصارف داخلی دارد، می توان در خیز اندام های بدن، Asystolie و تنگی نفس استفاده به عمل اورد.

عصاره هیدرو الكلی برگ خرزهره، اگر به مقادیر درمانی مصرف شود، ضربان قلب را منظم و تقویت می کند به علاوه ادرار را زیاد می نماید (Pouloux در سال ۱۸۸۸). گرد برگ خرزهره به شدت عطسه آور است. از برگ خرزهره بیشتر در استعمال خارج استفاده به عمل می آید، مانند آن که آن را جهت مداوای جرب، کچلی، بعضی سوداها، پیدایش پوسته هایی در جلد و بیماری های پوستی مختلف به کار می برند.

در استعمال خارج، جوشانده برگ خرزهره در روغن یا خیسانده آن در آب، یا پماد گرد برگ خرزهره و یا مخلوط ۴ گرم عصاره هیدروالکلی در ۱۲۵ گرم آب را، جهت مالیدن و اثر دادن بر روی پوست بدن بکار می برند.

صور دارویی خرزهره

صور دارویی خرزهره

در مصارف داخلی، عصاره هیدروالکلی برگ به صورت حب های ۰.۵ گرمی به تعداد ۲ تا ۴ حب در روز به کار می رود. خیسانده ۲۰ در هزار برگ در آب، به صورت لوسیون و جهت درمان کچلی، شستشوی زخم های بدخیم و ضرب خوردگی اندام ها مصرف می شود.

محل رویش ‌خرزهره

بین کرمانشاه و نواحی مرزی عراق، جنوب غربی ایران، لرستان: شهبازان در ارتفاعات ۵۰۰ تا ۷۰۰ متری (اواخر فروردین ماه)، کشور در ۷۰۰ متری، بین دالکی و کازرون. خرزهره، درختچه ای است زینتی و پرورش آن در غالب نواحی معمول است .

دسته بندی گیاهان دارویی
اشتراک گذاری

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+926 محصولات
+1647 سفارشات تکمیل شده
+2187 کاربران
+4751 مطالب وبلاگ
سبد خرید

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

ورود به سایت