استبرق (Milkweed)

کاربر ۱۸کاربر ۱۸
2,429 بازدید
استبرق

استبرق گیاهی دایمی و همیشه سبز که ارتفاع آن که بین ۷۵ سانتی متر تا ۳ متر می رسد. به شکل درختچه و دارای چوب نرم که تعداد ساقه ها و شاخه های آن محدود است.

نام های دیگر: اسقلبيوس، خرک، عشر، اکرس، مدار، عشار، جیوه گیاه و درخت زهرناک.

نام فارسی : استبرق

تیره: استبرقیان Asclepladaceae

نام انگلیسی : Milkweed

نام علمی : Calotropis

خصوصیات گیاه

استبرق گیاهی از تیره ی استبرقیان و دارای دو گونه عمده ی دارویی با نام های علمی

Calotropis giantia(willd)Drayand

Periploca cochinchinensis lour

تنه و شاخه های آن پیچ خورده و گره داری ضخیم، کمی قرمزرنگ و پوشیده از کرک‌های سفید پوست این گونه، شیاردار به رنگ خاکستری روشن است. در صورتی که برگ‌ها و یا ساقه ی استبرق قطع شود شیره‌ای سفید رنگ از آن خارج می شود.

برگ‌ها تقریبا چرمی، روبروی هم، پهن، تخم مرغی شکل و از موهای نرم کوتاه (کرکدار) پوشیده شده و رنگ برگ‌ها سبز متمایل به آبی، ضخیم و تقریبا بدون دمبرگ است.

گل‌های آن صورتی یا صورتی مایل به بنفش، بزرگ، گل آذین به صورت خوشه چتری که در انتهای شاخه های باریک ظاهر می شوند. گل‌ها به شکل زنگ با ۵ گلبرگ به طول ۴ تا ۵ میلی متر، گوشتی و با رنگ‌های متغییر از سفید تا صورتی که اغلب لکه های بنفش نیز در آن مشاهده می شود. گلدهی آن از تیر ماه تا شهریور ماه است.

میوه آن برگشته و شکم دار، فولیکول ، متورم و تخم مرغی شکل است که هنگام رسیدن، از وسط شکافته می شوند. بذر استبرق نیز قهوه ای، پرزدار با موهای سفید رنگ است.

برخی از گونه ها شناخته شده استبرق:

استبرق-1

استبرق کالیفرنیا، استبرق برگ قلب، استبرق سوزنی، استبرق آفریقایی، استبرق صحرایی، استبرق برگ باریک، استبرق گرمسیری، استبرق باتلاق.

گل های این گیاه حشرات را به تله می اندازد. گرده افشانی استبرق به وسیله زنبور، حشرات و پروانه ها صورت می گیرد و در خاک‌های شنی و لومی با زهکشی خوب رشد و دمای ۲۰ درجه زیر صفر را تحمل می کند.

از گیاه استبرق می توان محصولی لطیف تر از ابریشم به دست آورد و ما می توانیم به جای کرم ابریشم از ابریشم حاصل از گیاه کویری استبرق استفاده کنیم که بسیار لطیف، سفید و با کیفیت است.

در خوزستان در قدیم الایام از این گیاه ابریشم تهیه می کردند. علاوه بر این از آن می توان کاغذ، کایوچو یا در مواردی خاص علوفه تهیه کرد.

گیاهی است که در مناطق گرم و خشک و بیابانی شامل جنوب خراسان، سیستان و بلوچستان، ایرانشهر، سرباز، چابهار، جنوب کرمان، هرمزگان، بوشهر و خوزستان می روید. همچنین در کشورهایی مثل اردن، سوریه و… نیز می روید.

قسمت های مورد استفاده بیشتر از شیر آبه آن در طب استفاده می شود.

به غیر از تنه، از هر قسمت آن شیره‌ای غلیظ خارج می شود و دانه های درون آن که به قاصدک‌هایی چسبیده اند پراکنده می شوند.

ترکیبات شیمیایی:

شیره استبرق حاوی آلکالوئيدها، لاتکس یا کائوچو و چندین ترکیب پیچیده از جمله کاردنولید است که برخی از گونه های آن سمی شناخته شده اند. کارل لينه گیاه شناس و پزشک سوئدی و پایه گذار نظام امروزی طبقه بندی گیاهان و جانوران به دلیل استفاده های گوناگون دارویی استبرق، این گیاه را اسقلبيوس (خدای شفای یونان) می نامید.

نحوه کاشت و تکثیر

میوه ای به شکل انبه دارد که با رسیدن آن (خشک شدن)، پوسته ی میوه ی آن خشک، ترد و شکننده می شود و در اثر سقوط و برخورد با زمین شکسته می شود و دانه های آن به کمک قاصدک‌های چسبیده به دانه ها در هوا پراکنده می شوند و به صورت طبیعی تکثیر می شوند.

این گیاه در خاک های شنی و با زهکشی خوب رشد می کند و در تمام طول سال سرسبز است. و دمای ۲۰ درجه زیر صفر را تحمل می کند.

طرز استفاده و مقدار مصرف:

شیره آن ۰/۵ تا ۱ قطره و ریشه ی آن ۲۴ تا ۶۰ و گل ۱۲ تا ۲۴ گرم است.

رشته های ابریشمی گیاهی استبرق تو خالی هستند و موم دورشان را پوشانده است و دارای کیفیت عایق خوبی هستند. آزمایش های مختلف نشان داده اند که دارای کیفیت برتری از پرهای جوجه پرندگان در عایق بودن دارند. از بهترین رشته های ابریشمی بعضی از گیاهان برای طناب کشتی هم استفاده میشود.

خواص درمانی

استبرق-2

طبیعت برگ و شاخه های آن گرم و خشک است.

خواص دارویی گیاه استبرق به طور خلاصه عبارتند از: برگ و پوست گیاه برای درمان نیش مار و عقرب و از ریشه برای هضم غذا، درمان اسهال خونی، وبا، سوهاضمه و میگرن کاربرد دارد.

همچنین به عنوان دارو برای زخم‌ها، لک های صورت، سوختگی ها، سرفه های سخت، آسم و گوش درد، اگزما، التهابات پوستی و… به کار می رود.

در ایران مردم دلگان در استان سیستان بلوچستان از این گیاه برای درمان زخم، گوش درد و سوهاضمه استفاده می کنند . در اندونزی از شیرابه گیاه برای تسکین درد دندان، فروکش کردن جوش‌ها، جوش خوردن ترک پا، بیرون آوردن خار از پوست و به عنوان روغن مالیدنی در درمان روماتیسم مفید است.

برگ، لاتکس و ریشه های گیاه برای درمان نیش مار و عقرب به کار می رود، و ریشه به عنوان عامل گوارشی توصیه می شود و در درمان اسهال خونی، وبا، سوهاضمه و میگرن کاربرد دارد.

و همچنین از ریشه های پودر شده استبرق ضمادی تهیه می کنند که در درمان ورم، سوختگی، زخم ها، سستی اندام بدن و غیره به کار می رود.

در طب سنتی هم برای کاهش ورم نیش زنبور و سایر ورم‌ها کاربرد داشته است. در قدیم از شیره ی این درخت برای درمان جذام، زخم، کورک و درمان بیماری های کبدی استفاده می کردند.

عوارض جانبی، موارد احتیاط و منع مصرف:

تمامی اعضای این درخت سمی است به خصوص شیرابه آن. پوست را زخم می کند و حتی گفته شده خوابیدن زیر نوعی از آن خطرناک است.

تاریخچه ی آن:

به دلیل استفاده های گوناگون دارویی استبرق این گیاه را اسقلبيوس (خدای شفای یونان) می نامند.

دسته بندی گیاهان دارویی
اشتراک گذاری

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+926 محصولات
+1647 سفارشات تکمیل شده
+2187 کاربران
+4751 مطالب وبلاگ
سبد خرید

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

ورود به سایت