مای مرز ، ریس ، لمبير (Juniperus sabina)

کاربر 21کاربر 21
554 بازدید
مای مرز

نام فارسی: مای مرز ، ریس ، لمبير

نام علمی: .Juniperus sabina L

نام فرانسه: Gené vier Sabine, S. femelle, Sabinier, Sabine

نام انگلیسی: Savin

نام آلمانی: Sabinbaum, Sadenbaum, Sabenbaum

نام ایتالیایی: Genepro sabina, Sabina, Savina, Pinata damata

نام عربی: ابهل، صفینه، سبينه

مای مرز ، درختچه ای کوچک از تیره سرو، به ارتفاع ۱ تا ۲ متر و دارای شاخه های متعدد نامنظم با ظاهر کلی هرمی شکل است. برگ های دائمی، ریز، متقابل، فشرده به هم، و واقع در دو سطح عمود بریک دیگر دارد به طوری که مجموعا، واقع در چهار ردیف طولی به نظر می رسند. گل های آن یک پایه (در برخی کتب دو پایه ذکر شده) و مجتمع به صورت ۲ نوع شاتون می باشند. شاتون های نر آن کوچک، بیضوی و پوشیده از فلس های فراهم ولی شاتون های ماده، کروی و دارای ۳ فلس محدب است.

درختچه مای مرز از تیره سرو

میوه مای مرز ظاهری شبیه میوه های سته و حالت آویخته بر روی دمگل دارد. بزرگی آن به اندازه یک فندق ولی دارای حالت آب دار و به رنگ آبی نسبتا تیره است. شکل ظاهری نمونه های مختلف این درختچه با یک دیگر متفاوت است و چنین تصور می رود که این اختلاف بر اثر تغییراتی باشد که پرورش مداوم آن و یا انتقال گیاه به مناطق مختلف، در شکل ظاهری برگ و حتی دستگاه های تولید مثل آن به وجود می آورد. نمونه های مختلف الشكل این درختچه را در دو فرم متمایز زیر جای می دهند:

  1. f. cupressifolia، که ساقه ضخیم دارد و برگ های آن کاملا به ساقه نمی چسبند. درختچه های دارای این صفات سابقا به Sabine male موسوم بوده اند.
  2. f. tamariscifolia، که برگ هایی چسبیده بر روی ساقه داشته، ارتفاع درختچه نسبتا کوچک تر است (Sabine femelle).
میوه مای مرز

دیگر از موارد پایدار نبودن اختصاصات گیاه شناسی این درختچه آن است که گاهی بر روی یک شاخه آن، صفات توام هر دو فرم مذکور مشاهده می شود. قسمت مورد استفاده این درختچه، سرشاخه های آن است که شکل تقریبا استوانه ای داشته، در حالت تازه قابل انعطاف و پوشیده از برگ های سبز می باشند و غالبا مجموعه گل و گاهی میوه را نیز همراه دارند. برگ های کوچک گیاه در ناحیه پشت، دارای غده ترشحی بزرگ اولئورزین دار می باشند. این غده ها در فرم اول، بزرگ تر از فرم دوم (ftamariscifolia) هستند. بوی آن ها تربانتینی و ناپسند و طعم آن ها گس و تلخ است.

ترکیبات شیمیایی مای مرز

کیبات شیمیایی مای مرز

سرشاخه های گیاه مای مرز که قسمت مورد استفاده آن است دارای اسانسی به نام اسانس سابين (Essence de Sabine) می باشد که مقدار آن معادل ۲ تا ۴ درصد در برگ و به مقادیر زیادتر در میوه است به علاوه موادی نظیر قند، کمی تانن، رزین و ساوی نین (Savinine) نیز در آن ها یافت می گردد.

اسانس مذکور که از سرشاخه های فاقد و یا دارای میوه به دست می آید، بی رنگ یا به رنگ نسبتا زرد، دارای طعم تلخ و کافوری و بوی قوی و مخصوص است. به هر نسبتی در الكل مطلق حل می شود. وزن مخصوص آن بین ۰.۹۱۰ و ۰.۹۳۰ و واکنش آن خنثی است. مقدار ۴۴ تا ۴۵ درصد آن را الکلی به نام سابينول (sabinol) به فرمول C۱۰H۱۵ OH، به حالت اتراسیتک و ۱۰ درصد به حالت آزاد، تشکیل می دهد به علاوه دارای کمی ژرانیول، سیترونل لول، پینن، کادی نن (Cadinene)، سابی نن (Sabinene) و غیره است.

اسانس سابین تجارتی، اسانس حاصل از .J. phoenicea L و برخی دیگر از انواع Juniperus است یعنی در واقع، اسانس گیاهان اخیر، به طور تقلب به اسانس سابين افزوده می شود. اسانس سابین باید در ظروف دربسته، به حالت مملو، در جای سرد و دور از نور نگه داری شود.

خواص درمانی مای مرز

خواص درمانی مای مرز

سابین حاصل از گیاه مای مرز دارای اثر تحریک کننده پوست و مخاط های بدن است و اگر بر روی آن ها اثر داده شود، ایجاد ناراحتی و تاول شدید و حتی زخم می نماید. در مصارف داخلی، دم کرده و یا اسانس آن به مقدار زیاد، ایجاد تحریکات شدید در معده و روده، همراه با احتقان شدید دستگاه هضم و تناسلی می نمایند و اگر زیادتر مصرف گردند، عوارضی نظیر قی و اسهال به وجود آورده، موجبات مرگ را فراهم می سازند.

اثر سقط جنین آن مشکوک به نظر می رسد اما بررسی های Rohrig نشان داد که با مصرف آن، انقباضات شدید رحمی ایجاد می شود. دارای اثر قاعده آور است و باید در نهایت احتیاط و دقت به کار رود زیرا از داروهای خطرناک می باشد. سابين اثر بندآورنده خون دارد. در استعمال خارج به مصارف رفع بیماری های جلدی، زگیل و برجستگی های کوچک سطح پوست می رسد. در اسانس سابین دارای اثر ضد رماتیسم است.

سابین در دام پزشکی مصرف دارد.

صور دارویی مای مرز

صور دارویی مای مرز

در مصارف داخلی به صورت دم کرده ۲ در هزار گرد به مقدار ۰.۱۰ گرم در هر دفعه و یک گرم در ۲۴ ساعت اسانس به مقدار یک تا ۸ قطره و در استعمال خارج، دم کرده ۲۰ در هزار (برای پانسمان) و هم چنین گرد آن به کار می رود. از گرد سابین، به عنوان قاعده آور، مخلوط با داروهای موثر دیگر به صورت زیر استفاده به عمل می آید:

گرد سابین۰.۰۵ گرم
سداب۰.۰۵ گرم
صبر زرد۰.۰۵ گرم
زعفران۰.۱۰ گرم
افسنطین۰.۱۰ گرم

مقادیر مذکور برای یک کاشه است و از آن، یک کاشه و ۲ یا ۳ دفعه در ۲۴ ساعت، به مدت ۴ یا ۵ روز، قبل از زمان وقوع قاعدگی می توان مصرف نمود.

محل رویش ‌مای مرز

محل رویش مای مرز

جنگل های نواحی شمالی ایران، گرگان: كوه شاهوار، نزدیک حاجی لنگ در ارتفاعات ۲۴۰۰-۲۶۰۰ متری، شاه کوه، مازندران: نور، کجور در ۳۳۰۰ متری، هراز، مغرب عمارت در ۲۲۰۰ متری.

اسامی محلی ‌مای مرز

این درختچه در رامیان به مای مرز، در نور و کجور به ریس و در سوادکوه به لمبير موسوم میباشد.

دسته بندی گیاهان دارویی
اشتراک گذاری

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+926 محصولات
+1647 سفارشات تکمیل شده
+2187 کاربران
+4751 مطالب وبلاگ
سبد خرید

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

ورود به سایت