زنبور عسل

کاربر ۱۸ کاربر ۱۸
3,309 بازدید
زنبور عسل

تمام شگفتی هایی که در روند ساخت عسل و یا نحوه اداره کندوی عسل وجود دارد ناشی از عملکرد شگفت انگیز زنبوران عسل است. از این رو قبل از معرفی فرآورده زنبور عسل به معرفی و شناخت زنبور عسل می پردازیم.

در بین زنبورهای عسل مهم ترین فرد که تمامی زنبورها بر محور زندگی او زیست می کنند، ملکه کندو می باشد.

موریس مترلینگ دانشمند بلژیکی می نویسد:

ملکه زنبور عسل، یگانه مادر سکنه شهر و یگانه جانور ماده ای است که در شهر عسل از عشق برخوردار می شود. ملت او، وی را دوست می دارند و محترم می شمارند ولی هرگز فراموش نمی کنند که عزت و شرف ملکه مربوط به وظیفه ای است که از جهت حفظ نژاد بر عهده دارد.»

هوشمندی زنبوران عسل

هوشمندی زنبوران عسل

اخیرا یک پژوهش جالب، توجه حشره شناسان را در خصوص هوشمندی و ذکاوت و قدرت تشخیص و درک زنبوران عسل به خود جلب نموده است: طبق این تحقیق، دانشمندان در دانشگاه میشیگان آمریکا با تحت نظر قرار دادن هزاران زنبور عسل و گزینش صدها مورد مختلف متوجه شدند که زنبور عسل صرفا یک موجود پرتلاش و فعال برای تهیه شهد و عسل و گرده و موم نمی باشد.

زنبور عسل قادر است شکل های همگون و ناهمگون و نیز رنگ ها و لکه های گوناگون را کاملا از یکدیگر تشخیص داده و تجزیه و تحلیل نماید و ضمن توانایی در گزینش انواع گل ها و شهدها، چهره دیگر زنبوران همنوع خود را نیز به خاطر سپرده و از روی لکه ها و خطوط موجود در چهره آنها یکدیگر را شناسایی و مورد شناخت قرار دهند، زنبوران عسل حتی قادرند یک زنبور کارگر را به عنوان ملکه مادر تلقی نموده و از او به همان میزان تبعیت و اطاعت نمایند.

این هوشمندی زنبوران عسل با تجربیات فراوان به اثبات رسیده و نیز در تحقیقات دیگر ثابت شده که زنبور عسل از احساس و عاطفه ویژه ای در رابطه با افرادی که به آنها کمک می کنند، برخوردار است و نیز در پژوهش های چند سال اخیر به اثبات رسیده که دستگاه مغز یک زنبور عسل در قیاس با رایانه های بزرگ و بسیار پیچیده، سریع تر از آخرین مدل های رایانه عمل می کند.

زنبوران عسل بسیار پیشرفته تر از رایانه های جدید عکس العمل نشان می دهند ما دستور را در یک دهم ثانیه به انجام می رسانند در صورتی که مغز این حشره ظن برابر کمتر از رایانه های جدید دنیا، انرژی را مصرف می کند. حرکت دسته جمعی زنبورهای عسل با یک فرمان و هدایت از سوی یک زنبور عسل در حال پرواز به سمت زیستی گیاهان و عمل مکش شهد و انتقال آن به کندو و اقدام به فرآیندها و کنش های شیمیایی در تهیه عسل، گرد، گل و موم، عملیاتی شگفت آور و حیرت انگیز است.

زنبور عسل کارگر

زنبور عسل کارگر

در مورد افراد دیگر این خانواده بزرگ که بیشترین آنها زنبورهای کارگر می باشند. باید گفت که نقش اصلی اداره کندو و پرورش اعضای جدید را زنبورهای کارگر بر عهده دارند. زنبورهای کارگر می توانند در مورد پرورش زنبورها به طور سلطنتی (به طوری که بعدا مبدل به ملکه شوند) یا عادی (به طوری که بعدا مبدل به زنبور کارگر شوند) تصمیم بگیرند.

به طور کلی هنگامی که گلهای اهلی زیاد باشد و در مراتع و مزارع نیزگل های وحشی زیاد یافت شود زنبورها به تعداد افراد خانواده سلطنتی می افزایند یا در عدم وجود شرایط فوق بر تعداد زنبورهای کارگر افروزده می شود.

موریس مترلینگ در جای دیگر می گوید: «حتی اگر گفته شود که زنبور عسل دارای هیچ از این صفات (بدایع آفرینش) نیست اما باز ناچاریم که روح کندو یا قدرت طبیعت را تحسین و تمجید کنیم که با قوای مادی و طبیعی چنین بدایعی را در شهر عسل به وجود آورده و در هر حال چیزی وجود دارد که تحسین و تمجید ما را بر می انگیزد اعم از این که زنبور عسل یا «روح کندو» و یا طبیعت باشد.»

البته باید اضافه کرد که نظریات فوق در مورد روح کندو با قوای طبیعت از دیدگاه الهی همان وحی عامه است که خداوند بزرگ به زنبور عسل نازل فرموده است و همان گونه که در قرآن نیز آمده این نظم دقیق و کار حساب شده در نتیجه هدایت عامه الهی است که شامل حال موجودات جهان می شود.

تشخیص ملکه

تشخیص ملکه

تشخیص ملکه از این طریق چندان مشکل نیست زیرا با دقیق نگریستن به کندو منطقه ای مشاهده می شود که شکل ظاهری آن مانند گلی است که گلبرگهایش همگی متمایل به قسمت وسط گل هستند و در آن نقطه که تمایل همه گلبرگها و در واقع همه زنبورها به سوی آن است ملکه قرار دارد.

به یقین می توان گفت که امکان ندارد زنبورها در جایی که ملکه قرار دارد پشت به او باشند بلکه در هر مکانی که ملکه قدم می گذارد همه زنبورها مواظب و ملازم ملکه هستند و او هم با تخم گذاری در خانه های خالی کندو موجب ادامه حیات در کندو می شود.

ملکه قبل از تخم گذاری ابتدا سر خود را وارد خانه مورد نظر می کند تا مطمئن شود که قبلا در آن تخمی نگذاشته است و پس از تخم گذاری در آن خانه این عمل را در مورد خانه های دیگر نیز تکرار می کند. البته خود زنبورها قبل از رسیدن ملکه به آن نقطه دقيق محل را مورد بررسی قرار داده اند به هرحال این همه دقت برای افزایش نظم در کندو و بالا رفتن کیفیت زندگی در آن است. اتحاد در میان اجتماع زنبورها و انسجام در عمل و هماهنگی در رفتار از ابعاد توحیدی این موجود شگفت آور است.

البته شگفتی های موجود در نحوه عملکرد زنبور عسل تا حدود زیادی مربوط به ساختمان پیچیده و تحسین برانگیز بدنی او می شود مثلا چشم های زنبور عسل حدود هفت هزار سطح دارد که هر سطح در واقع مربوط به یک واحد چشمی یا «او ماتیدی» است و این ساختار، زنبور را قادر می سازد تا در تاریکی شب هم ببیند یا در انتهای شاخکهای زنبور تعداد زیادی فرورفتگی وجود دارد که نسبت به بوهای مختلف حساس است و همین توانایی خارق العاده او را در امر انتخاب گلهای مناسب و به دست آوردن شهد بهتر راهنمایی می کند.

نحوه کار زنبور عسل

نحوه کار زنبور عسل

زنبورهای عسل به طور کلی دو محصول اصلی و سه ماده فرعی به کندو می آورند. محصول های اصلی که توسط زنبور عسل به کندو آورده می شود عبارتند از شیره گل ها که از شهددان گل به دست می آید و دیگری گرده گل ها.

پولن عبارت است از گرده های عموما زرد رنگی که بر پرچم های گل ها نشسته و زنبورها از آن به کندو می آورند. مواد فرعی دیگر صمغ نباتی است که برای گرفتن سوراخ های کندو و بستن درزها و شکاف ها مصرف می شود و همین طور آب و انواعی از نمک های معدنی، شیره گل ها تبدیل به عسل می شود و «پولن» علاوه بر موم سازی در تغذیه لاروها و ننف ها مورد استفاده قرار میگیرد.

در زنبور عسل سه عضو وجود دارد که وظیفه اصلی حمل شیره و تشکیل عسل بر عهده آنهاست. البته غیر از این سه عضو بقیه قسمت های دستگاه گوارش زنبور هم در کار تولید عسل شرکت دارند ولی «دهان»، «حلق» و «معده» زنبور عسل نقش اصلی تولید عسل را بر عهده دارد.

اگر منظور از حمل شیره گل ها فقط رفع گرسنگی خود زنبورها باشد برای هر زنبور در روز حدود دو یا سه گل کافی است اما در یک روز خوب هر زنبور حدود دویست گل را مورد بهره برداری قرار میدهد و به این وسیله بخشی از عسل کندو را تامین می نماید.

اصولا کار زنبورها در رساندن شهد و پولن و… به کندو یک کار دسته جمعی است. به این صورت که در روز اگر محلی باشد که در آن مقدار شهد یا پولن فراوان باشد، زنبورهای عسلی که به آن نواحی دست یافته اند پس از بازگشت با روشهای مخصوصی سایر همنوعانشان را نیز آگاه می سازند و به این ترتیب میزان کارآیی جمعی آنها افزایش می یابد.

یکی از راههای ارتباطی زنبوران عسل استفاده از نوعی ماده شیمیایی به نام «فرمون» است. زنبورها با پخش کردن انواع مختلفی از این ماده در فضا همنوعان خود را از منظور خویش آگاه می سازند و به این وسیله ارتباطات روزمره خود را انجام می دهند.

نحوه انتخاب گل های مورد نظر زنبورها هم تا حدی با آن چیزی که در ذهن ما وجود دارد متفاوت است. یعنی این طور نیست که زنبورها به صرف خوشبو یا خوشرنگ بودن گل ها به سوی آن جذب شوند. البته در مورد بعضی از گل ها این موارد صدق می کند به طور کلی زنبورها با استفاده از حس بویایی پیچیده خود به تشخیص دقیق گل ها می پردازند.

به طور مثال برخی گل های تزئینی باغچه ها یا باغها که اندوخته شیر ندارند زیاد مورد تردد زنبورها قرار نمی گیرند یا بر عکس بعضی گل هایی که ممکن اس نظر ما بی رنگ یا بدبو باشند به دلیل داشتن ذخیره شهد و پولن زیاد محل رفت و آم مکرر زنبورها واقع می شوند.

نحوه خانه سازی زنبور عسل

نحوه خانه سازی زنبور عسل

پایان مهاجرت زنبورها به ندرت به نابودی ختم می شود. اغلب پیشاهنگان که ماموران اکتشاف هستند با یافتن مکان مناسب به ملکه و زنبوران دیگر اطلاع می دهند که این مکان یا طبیعی است یا انسانی آن را تهیه کرده است.

به هر حال زنبورها وارد مکان جدیدی که به عنوان کندو انتخاب نموده اند، می شوند. کندویی که زنبورها برای لانه گزینی انتخاب کرده اند در حقیقت با تلاش خودشان «کندو» می شود و گرنه در بدو ورود، کندوی آنها عبارت است از حفره ای بدون موم و عسل.

از این رو زنبورها شروع به ساختن خانه جدیدشان می نمایند؛ آنها که زودتر به سقف رسیدند با پاهای جلوی خود آویزان می شوند و سپس زنبورهای بعدی به ردیف اول متصل می شوند و این عمل ادامه می یابد تا ساختاری از زنبورها به شک تشکیل می شود در این حالت تعدادی از زنبورها به نظافت کندو مشغول شده و عده ای دیگر درزها و شکافهای کندو را مسدود می سازند.

به تدریج فعالیت زنبورها در آوردن شهد گلها آغاز می شود و بنیان خانه جدید با اولین محموله های شهد به این ترتیب گذاشته می شود. اگر کار بر همین روال ادامه یابد ساختن کندو تقریبا سه ماه به طول می انجامد اما ممکن است در بعضی موارد عسل و موم در اختیار زنبورها قرار داده شود که در این صورت کار کندوسازی زودتر خاتمه می یابد. نکته ظریفی در شروع خانه سازی زنبورعسل وجود دارد که به شرح زیر می باشد:

همان طور که گفته شد زنبورها خانه سازی خود را از سقف شروع می کنند که قرآن کریم در این مورد لفظ «يَعْرِشُونَ» را به کار برده است:

وَ اَوْحى‏ََ رَبُّكَ إِلَى النَّحْلِ اَنِ اختذي مِنَ الْجِبََالِ بُيُوتاً وَ مِنَ الشَّجَرِ وَ مِمََّا يَعْرِشُونَ

و پروردگار تو به زنبور عسل، الهام غریزی کرد که از پاره ای کوهها و از برخی درختان و آنچه داربست میسازند، خانه هایی برای خود درست کن.

که با کمی تفکر دقیق در آن می توان نحوه خانه سازی زنبور عسل را از این لفظ دریافت و این نیز موردی دیگر از معجزات علمی قرآن کریم به شمار می رود. از دیگر موارد می توان به فاصله زمانی میان نقل مکان زنبور عسل و شروع بهره برداری او از گل های جدید اشاره کرد.

همانگونه که گفته شد به طور طبیعی حدود دو یا سه ماه طول می کشد که کندوی جدید زنبور عسل ساخته شود و در این مدت توجه عمده زنبورها به کار ساخت و ساز است و پس از این فاصله زمانی بهره برداری از گلها آغاز می شود. قرآن کریم نیز با اشاره بسیار ظریفی وجود این فاصله زمانی را یادآور شده است.

«نم گلی من الثمرات» در این بخش از آیه ۷۰ سوره نحل کلمه «م» به معنی «سپس» نشان دهنده این مطلب است که استفاده زنبورها از ثمرات طبیعی بلافاصله پس از لانه گزینی آغاز نمی شود بلکه یک فاصله زمانی در بین آن وجود دارد. و این موضوع نیز شاهدی دیگر بر لطایف قرآنی است که در زمینه حقایق علمی و طبیعی وجود دارد.

تكلم و محاوره زنبوران عسل

تكلم و محاوره زنبوران عسل

موریس مترلینگ محقق بلژیکی در مورد زنبور عسل می گوید:

ناچاریم قبول کنیم که زنبورها با یکدیگر تکلم می کنند و گفت وگوی آنها خیلی وسیع تر از یک آری یا نه می باشد و این موضوع از نظم کامل کندوی زنبور عسل استنباط می شود زیرا زنبورهایی که در ساعات مختلف روز وظایف متفاوت را انجام می دهند، مثل این است که کسی هست به آنها می گوید که در فلان ساعت فلان کار را بکنند.

مثلا زنبوری را که من صبح نشان کرده بودم و میدیدم که وظیفه او مکیدن شیره گل ها می باشد عصر همان روز به کار دیگر اشتغال داشت و در داخل کندو هوا را تعدیل می کرد و یا مواظب نوباوگان بود و یا اینکه در بین بناهای تولیدکنندگان موم دیده می شد و نیز می دیدم زنبورهایی که یک روز فقط شیره گلها را به کندو می بردند روز بعد، دیگر دنبال آن شیره گلها نمی رفتند بلکه غبار پرچم گلها (پولن) را جمع آوری می نمودند.

دیگر دلایل ارتباط بین زنبورها، طرز سیستم کار در مورد مکیدن گلها و آوردن پولن است.

هر روز صبح به محض طلوع آفتاب و همین که مامورین اکتشاف به کندو مراجعت کردند مامورین اکتشاف قبل از طلوع آفتاب از کندو خارج می شوند که راجع به گلها و اوضاع خارج اطلاعاتی برای کندو بیاورند زنبورهای عسل از اخبار خارج مطلع می گردند.

گویی که مامورین اکتشاف به آنها می گویند که امروز درخت های زیزفون که کنار رودخانه قرار گرفته گل کرده است. امروز گل شبدرهایی که کنار جاده می باشند شکفته شده است و با گل های دیگر دارای مقدار زیادی پولن است.

گرده افشانی زنبور عسل

فوری، کار بین زنبورها تقسیم میشود و پنج هزار زنبور که قوی تر از دیگران هستند به سراغ گلهای زیزفون می روند و سه هزار دیگر که جوان تر و ضعیف تر هستند به سوی گل های شبدر به پرواز در می آیند.

آنهایی که دیروز مشغول جمع آوری شیرۂ گل ها بودند امروز زبان و غده های محفظه خود را آسوده می گذارند و می روند غبار پرچم گلها را جمع آوری می نمایند. حتی در جمع آوری غبار پرچم گلها هم دقت دارند که هرگز رنگهای مختلف را با یکدیگر توام نکنند و محال است که یک زنبور دو رنگ را با هم مخلوط نماید و یا این که غبار دو نوع از گل ها را با هم مخلوط نمایند و هر غباری جای مخصوص دارد مگر این که غبارها از یک نوع گل باشند.

به محض این که فرمان خروج از کندو داده شد زنبورها با سرعت و یکی بعداز دیگری از کندو خارج می شوند و مثل این است که خوب می دانند که محل کار آنها کجاست زیرا برای یافتن محل کار، هیچ تردید در آنها پیدا نمی شود و مستقیما به سوی محل کار خود می روند و گویی اطلاع دارند که هر گلی در کجا واقع شده است.

حال اگر کسی باشد و هر روز برود و ببیند که زنبورها چه گل هایی را می مکند متوجه می شود که این حشره کوچک حتی از لحاظ استفاده از گل ها نیز (برحسب کمیت و کیفیت شیره) از برنامه مخصوصی تبعیت می نماید.

مثلا در آغاز بهار که گل های بنفشه کنار جوی ها یا در جنگل می رویند، زنبورها به سراغ گل بنفشه می روند و همین که گل های درخت بید رویید دیگر توجهی به گلهای بنفشه نمی کنند و این مرتبه به سراغ بیدها می روند و همین که سایر درخت های بهاری گل داد از بیدها صرف نظر میکنند، زیرا متوجه می شوند که می توانند در اندک مدت از گل های دیگر استفاده بیشتری بنمایند و بعید نیست که علاوه بر کمیت از کیفیت گل ها نیز استفاده می کنند و می دانند که نوع و جنس کدام بهتر است.

کندوی زنبور عسل

کندوی زنبور عسل

بافت اجتماعی هر کندو مرکب از ملکه و زنبورهای کارگر است.

ملکه زنبور عسل مادر و فرمانده همه زنبورهاست و به واسطه طبیعت خود وظیفه حفظ نسل و ادامه  حیات در کندو بر عهده اوست. ملکه در حدود نیمه بهمن ماه شروع به تخم گذاری می کند و هیچ گاه در تشخیص زمان درست تخم گذاری اشتباه نمی کند.

زنبورهای کارگر نیز بنا به موقعیت کندو و شرایط آب و هوایی تعیین می کنند که تخم های گذاشته شده به ملکه تبدیل شود و یا به زنبورهای کارگر دیگر. هر اندازه که شرایط آب و هوایی مناسب تر باشد و گلهای بیشتری در اطراف کندو وجود داشته باشد تعداد بیشتری از تخم ها توسط زنبورهای پرورش دهنده به ملکه تبدیل خواهند شد.

اگر همه شرایط مورد نیاز برای کار زنبورها در کندو فراهم باشد در یک کندوی قوی حدود ده کیلو عسل در روز تولید می شود. ملکه هم همیشه به نسبت فراوانی عسل و امکانات مناسب، تولید مثل میکند و در این شرایط روزانه قریب یک هزار تخم می گذارد و گاهی اوقات تعداد زنبورها آن قدر زیاد می شود که شبها بعضی از زنبورها راه ورود به خانه را نداشته و بیرون از کندو از سرما تلف می شوند.

در چنین موقعیت هایی لزوم مهاجرت عده ای از زنبورها به محل دیگر برای ساختن کندوی جدید احساس می شود، به همین علت در این وقت همه زنبورها تحت اثر یک نیروی مرموز یا اراده وحی به جنب و جوش و تکاپو می افتند تا جایی که اگر شخصی ناوارد و عادی نیز چنین کندویی را مشاهده کند پی به قصد زنبورها می برد.

در یک کندوی قوی ۲۰۰۰۰۰ و در یک کندوی خوب نزدیک به ۸۵۰۰۰ زنبور وجود دارد که از این تعداد هفتاد هزار عدد به کندوی جدید مهاجرت می نمایند. این مهاجرت آن قدر دقیق است که گویی روز و ساعت آن نیز از پیش توسط زنبورها تعیین شده است از افراد باقی مانده در کندو حدود ۴۵۰ عدد را زنبورهای نر تشکیل میدهند که این تعداد در کندو می مانند تا برای همسری ملکه جوانی که بعدا به وجود می آید انتخاب شوند.

علاوه بر آنها تعدادی زنبور جوان نیز برای پرستاری تخم ها و لاروها و نیز تعدادی زنبور کارگر برای ادامه فعالیت عسل سازی در کندو باقی می مانند.

لاروهای زنبور همان کرم هایی هستند که پس از بیرون آمدن از تخم در خانه های ویژه شش ضلعی نگه داری می شوند و توسط زنبورهای پرورش دهنده غذا داده می شوند و «ننف»ها همان لاروهای رشد یافته هستند که کمی شکل زنبور کامل پیدا کرده اند. زنبورهای جوانی که در کندو باقی مانده اند تا مسئولیت پرستاری از لاروها را برعهده بگیرند جمعا مراقب ده هزار تخم و پرستار هیجده هزار لارو و سی و شش هزار ننف و هفت یا هشت ملکه و عسل موجود در کندو می باشند.

زنبورهایی که قصد مهاجرت کرده بودند به اندازه مصرف پنج تا شش روز عسل و صمغ با خود بر می دارند و همزمان با گسترش اشعه های طلایی آفتاب آماده حرکت می شوند. این زنبورها از عسل هایی که به همراه خود برداشته اند موم می سازند که این موم و صمغ برای اندرون در و دیوار کندو و منافذ آن و برای محکم کردن اجزایی که امکان افتادنشان وجود دارد استفاده می شود. ضمنا اگر زنبورهای مهاجر تا چند روز نتوانستند محل مناسبی برای ساختن کندوی جدید پیدا کنند از ذخیرهای برداشته شده به عنوان غذا استفاده می نمایند.

کندوی جدید

کندوی جدید

پس از کوچ و یافتن مکان مناسب برای کندوسازی، فعالیت بسیار چشمگیر زنبورها آغاز می شود. زنبورهای کارگر با زحمت فراوان کار آوردن شهد گلها به کندو و عسل سازی را آغاز می نمایند. فوق العادگی کار زنبورها باعث میشود که بعد از پنج هفته، همه زنبورهایی که از کندوی قدیمی آمده اند تلف شوند و زنبورهای جوانی که در کندوی جدید پرورش یافته اند جای آنها را بگیرند.

ماموریت زنبوران در نشستن روی گل و برداشت شیره و حمل آن به سوی کندو بسیار جدی و تخلف ناپذیر است و وقتی زنبورها در پی انجام این ماموریت هستند بر عکس داخل کندو هیچ رفتار دوستانه ای از خود نشان نمی دهند و هدف همگی آنها فقط رساندن شهد گلها به کندو می باشد.

همین زنبورهایی که اگر در داخل کندو یکی از آنها مورد آزار خارجی قرار بگیرد بقیه همکارانش نیش های خود را برای دفاع از او آماده می سازند، در خارج از کندو چنان غریبه مینمایند که اگر هزار زنبور شهد برنده در حضور بقیه کشته شوند زنبور هزار و یکمی بر روی زنبورهای مرده مینشیند تا از شهد جمع آوری شده توسط آنها هم استفاده کند.

زیرا وظیفه شهدرسانی به کندو چنان خطير و تخلف ناپذیر است که زنبورهای کارگر برای انجام آن حتی از جان خود و دیگران نیز میگذرند. امروزه با وسایل آزمایشی از قبیل رنگ کردن یا نشان دار کردن زنبورها به نحو دیگر دریافته اند که یک زنبور در طول زندگیش دائما وظیفه یکسانی را تکرار نمی کند.

بلکه هر زنبور حتی در طول روز هم وظایف متنوعی را بر عهده دارد مثلا اگر زنبوری صبح به مکیدن شیره گلها مشغول است شب با چرخاندن بال هایش هوای کندو را تعدیل می کند یا از لاروها مراقبت مینماید یا در خارج از کندو بر پرچم های گل ها نشسته و پولن را به داخل کندو می آورد.

برای مشاهده مستقیم رفتار و شناخت زنبور عسل ها، امروزه در باغ وحشها کندوهایی نصب شده که با نگاه کردن به آن به راحتی می توان ملکه را شناخت زیرا ساختمان این گونه کندوها به طوری است که قسمت های داخلی آن آشکار می باشد.

فصل مهاجرت زنبورها

فصل مهاجرت زنبورها

مترلینگ در ادامه در مورد فصل مهاجرت زنبورها چنین می نویسد: هنوز علامت مشخصی برای شروع مهاجرت در کندو و در بین ساکنین آن وجود ندارد با این حال در کندو هیجان شدیدی حکم فرماست.

یکی از مظاهر این هیجان این است که در مواقع عادی، زنبور عسل به محض ورود به کندو، دیگر از بالهای خود استفاده نمی نماید گویی فراموش کرده که بالی دارد و هر زنبوری بدون استفاده از بالهایش در محلی که مربوط به اوست قرار میگیرد و به انجام وظایفش می پردازد.

ولی در روز مهاجرت زنبورها در درون کندو پرواز می کنند یا مثل خوشه بالا و پایین می روند و هیجان آنها طوری حرارت درون کندو را بالا می برد که بعضی از موم ها آب می شوند و بعضی از خانه ها شکل اصلی خود را از دست می دهد. ملکه، که در مواقع عادی هیچگاه از بخش های مربوط به خود خارج نمیشود در این هنگام به این طرف و آن طرف می رود و از روی زنبورها عبور می نماید و چند لحظه بعد زنبورها هیجان زده اطراف او حلقه می زنند.

البته هنوز مشخص نیست که آیا ملکه در این حالت خود فرمان صادر می کند یا از فرمان دیگران اطاعت می نماید و این هیجان بین زنبورها آیا علامت غضب، اعتراض، استدعا و یا استرحام است. همچنین مشخص نیست آیا این هیجان و التهاب تحت تاثیر رفتار ملکه ایجاد می شود یا خود او نیز تحت تاثیر هیجان دیگران قرار می گیرد به هر حال آن چیزی که مشخص است این است که مهاجرت زنبورهای عسل همواره بر خلاف میل ملکه صورت میگیرد.

زنبورها، ملکه را دوست می دارند و وجود او را برای بقای جامعه لازم می دانند و عملا او را به عنوان موجودی می شناسند که از جای دیگر فرمان می گیرد.

با مطالعات دقیقی که انجام شده این نکته اثبات شده است که فرمان مهاجرت از طرف ملکه صادر نمی شود و در اینجا نیز روح الهام شونده بر کندو فرمان مهاجرت را صادر می نماید و ملکه هم مثل دیگران از این فرمان اطاعت می کند.

در نهایت این که، هنوز کاملا مشخص نیست که در موسم کوچ پیام رفتن چگونه به همه زنبوران میرسد و آیا این یک حس غریزی است یا اعمالی مکانیکی و شرایط محیطی بر آن موثر می باشد.»

در کتاب آسمانی قرآن کریم، ۱۵ قرن قبل اعلام شده است كه قانونی مرموز و اراده تسخير ناپذیری زنبوران عسل را در امر کند و گزینی منقاد و مطيع ساخته وهمه زنبوران بدون اشتباهمان راهی را که از طریق وحی الهی به آن راهنمایی شده اند دنبال میکنند منظور این است که قرآن کریم معجزه ای بزرگ و پایدار است که درمورد تمامی ارز های هستی سخن گفت است مسلمانان باید از این چشمه وحی اله مستفيض گردند.

چراکه درمورد همین وحی بر زنبورعسل، که قرآن حدود ۱۵ قرن قبل آن را بیان فرموده،علم بشری حدود صدسال است که دانسته هایی آن هم نه به طورکامل کسب کرد است.

پس وظیفه ماست که با بیان آنچه قرآن درمورد این مخلوق بینظیر ذکر فرموده علاوه بر افزایش بار علمی خود، از راه معرفت مخلوق، راهی به شناسایی خالق یکتای آن برده باشیم.

دانستنی های زنبور عسل

دانستنی های زنبور عسل

زنبور عسل ممکن است به رنگ های سیاه، قهوه ای، زرد، طلائی و دو رنگ (ترکیبی از رنگ های زرد و طلائی) باشد که رنگ های خاکستری و زرد آن، نژادهای بسیار مهم را تشکیل میدهند که به زنبور عسل کارنیولا و قفقازی موسومند. و نژاد زرد رنگ آنها به ایتالیایی نام برده شده اند. ملکه نیش دارد ولی نمی زند.

تخم های ملکه که نطفه ندارد زنبور نر و آنها که نطفه دارند کارگر یا ملکه می شود، از این رو اگر ملکه در مدت ۴-۶ هفته ای که فحل است جفتگیری نکرد تمام فرزندانش زنبور نر می شود و این کندو بی ارزش است.

هر زنبور نر دویست سلول نر برای بارور کردن ملکه آماده می سازد .

ملکه در سن ۱۵-۱۷ روزگی – زنبورهای کارگر در سن ۲۱ روزگی – زنبورهای نر در سن ۲۴ تا ۲۶روزگی بالغ و کامل می شوند.

کسی که مجبور است دست به کندو بزند باید قبل از رسیدن به کندو دست خود را با صابون بشوید تا زنبوران را آلوده و مبتلا نسازد. همین طور ابزاری که به کندو می زند باید همیشه ضدعفونی باشد.

کسی که با زنبور به خشونت رفتار کند او را نیش می زند. زنبور بدون جهت نیش نمی زند باید با او خوشرفتاری کرد و اگر زنبوران عادت به نیش زدن پیدا کردند نیش زن خواهند شد. به عنوان مثال چون زنبوران بوی زنبور کندوی بیگانه را می شناسند او را به کندوی خود راه نمی دهند.

کسی که دست به زنبور کندویی زده باید دست خود را بشوید و به کندوی دومی دست بزند تا زنبوران به او نیش نزنند و اگر این عمل تکرار شود زنبوران نیش زن خواهند شد.

کسی که عرق کرده و بودار است یا چیزهای بودار خورده سعی کند به کندو دست نزند تا نیش نخورد.

هر زنبوری پس از نیش زدن می میرد. زنبوران هم، نژاد نجيب و نیش نزن – نانجیب و نیش زن دارند.

از ابتدا همین که زنبوران در شکاف درخت جای می گرفتند بشر آن قطعه را از درخت بریده به خانه می آورد و کندوهای صنعتی اولیه چنین بودند.

کندو به اشکال یک خانواری و چند خانواری نیز وجود دارد که دومی دارای طبقاتی است و هر طبقه ای مخصوص خانواری از زنبوران عسل می باشد.

زنبورداران همیشه باید سعی کنند کلنی ضعیف را یکی کنند تا یک خانوار نیرومند به وجود آورند.

دانستنی های کندوی زنبور عسل

دانستنی های کندوی زنبور عسل

کندو را باید جایی گذارد که هنگام پرواز، زنبوران به سر و صورت مردم نخورند یعنی یا در ارتفاع حداکثر دو متری باشد یا دو طرفشان طوری باشد که به بالا بیایند و پرواز کنند یا در فاصله ای از دیوار باغ باشند که هنگام بیرون رفتن از باغ صاحب زنبور، ارتفاع گرفته باشند.

کندو باید جایی باشد که باد و طوفان واردش نشود بلکه سوراخش به طرف شرق یا جنوب باشد که آفتاب در آن بتابد.

زنبوران ممکن است به بیماریهای اسهال، ناخوشی های روده و کنه زنبور عسل مبتلا شوند. صاحب زنبور اگر دید کنار سوراخ یا دیوار کندو چندین زنبور مرده است باید بداند که از سرما مرده اند ولیکن اگر تعدادی زنبور در وسط کندو افتاده اند و تعدادی هم هستند که نمی توانند پرواز کنند و عده ای هم خارج شده بر زمین نشسته و قدرت پرواز ندارند باید آن کندو را با دود گوگرد از بین برد تا به کندوهای دیگر سرایت ننماید.

هر چه جمعیت کند و بیشتر باشد نسبت برداشت عسل در زمستان کمتر است زیرا جمعیت، آنان را گرم می کند و کالری غذائی کمتری لازم دارند.

کسانی که زمستان به جای عسل، شربت شکر یا قند جهت زنبوران می گذارند و حاضرند عسل خوبی به دست نیاورند باید یک کیلو و نیم قند در یک لیتر آب بریزند( هیچوقت نباید آنها را جوشاند).

برای تحریک ملکه جهت تخم گذاری، عسل آبکی خوب است (عسلی که در آب گرم حل شود) به نسبت آب نصف عسل.

کسانی که می خواهند عسل بیشتر و بهتری بردارند اگر در نقاط گرم و معتدل اند بلافاصله پس از بهار کندو را به سردسیر می برند و سرد سیری ها به گرمسیر ولی همیشه باید فاصله دو نقطه بیشتر از هفت کیلومتر باشد و در غیر این صورت بسیاری زنبوران به جای اول بر می گردند و تلف می شوند.

کندو را نباید ناگهان در جای پر از گل گذارد زیرا ناگهان زنبوران بدون بررسی محیط به سر و کله گلها می ریزند و برای مراجعت راه را گم می کنند از این رو بهتر است اوایل گل دهی منطقه، کندو را به آنجا برده تا آشنائی تدریجی و بهتری به عمل آید. کندو را باید غروب بست و هرچه سوراخ دارد گرفت و عسلش را خالی نمود و اگر لق لق می کند آن را سفت کرد و در محل جدید هم صبح زود آن را گذارد.

بررسی کندو

البته یک نقطه کندو باید توسط تور گرفته شود (تا نفس کشی باشد) بیماری های نوزادان زنبور عسل به دو دسته قارچی و باکتری تقسیم می شود.

موش، انواعی از زنبورها، برخی شب پره ها، سوسکی مخصوص و مورچه از دشمنان زنبوران عسل هستند.

ملکه در هر سوراخ از ۳ تا ۷ و حتی ۲۴ تخم می گذارد و گاهی ملکه می تواند روزانه سه هزار تخم و در سال در حدود یکصدو پنجاه هزار تخم بگذارد که طول هر یک آنها ۳.۱-۵.۱ میلیمتر است.

وزن هر هزار و پانصد تخم برابر وزن ملکه است و اگر روزانه سه هزار تخم بگذارد دو برابر وزن خودش تخم گذاشته و این از عجایب آفرینش خداوند بدیع است.

سوراخ های کوچکتر از پنج میلی متر کندو را زنبوران به وسیله عسل و سوراخ های بزرگتر را با موم مسدود می سازند. خانه سازی زنبوران بیشتر در شب انجام می گیرد .

هر زنبور روزانه روی چند گل می نشیند و روزانه به طور متوسط ده مرتبه پرواز می کند و با این محاسبه با پرواز نزدیک به چهار هزار کارگر روزانه در حدود سیصد میلیون (۳۰۰/۰۰۰/۰۰۰) گل تلقیح یا گرده افشانی می گردد و این امر به خصوص در باغات گلابی و سیب اهمیت فراوانی دارد (در زراعت صیفی مانند خربزه، طالبی، گرمک، هندوانه، خیار و کدو نیز زنبور عسل نقش مهمی دارد).

زنبور عسل اگر بخواهد یک کیلو عسل از گل شبدر به دست آورد باید روی بیست میلیون گل شبدر بنشیند ولی از اقاقیا دو میلیون و از اسپرس پنج میلیون و ۱۸۰ هزار مرتبه کیسه عسل خود را خالی و پر میکند.

دسته بندی پرورش زنبور عسل
اشتراک گذاری

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+926 محصولات
+1647 سفارشات تکمیل شده
+2187 کاربران
+4751 مطالب وبلاگ
سبد خرید

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

ورود به سایت