علف ترکی ، فرش سبز ، علف فتق (Herniaria glabra)

کاربر 21کاربر 21
323 بازدید
علف ترکی

نام فارسی: علف ترکی ، فرش سبز ، علف فتق

نام علمی: .Herniaria glabra L

نام فرانسه: Casse – pierre, Herbe au cancer, Turquette, Hernie recommune

نام انگلیسی: Turk’s herb, Rupture – wort

نام آلمانی: Kahles Bruchwarzel, Bruchkraut

نام ایتالیایی: Millegrana, Lenticchia, Erniola, Erba turchetta, Erniaria

نام عربی: ام وجع الكبد، نبات الشيخ

علف ترکی از تیره پارونی کیاسه گیاهی است علفی، پایا، بی کرک یا کمی پوشیده از آن که ساقه های نازک و متعدد، به طول ۱۰ تا ۳۰ سانتی متر، واقع بر روی سطح زمین دارد. در مزارع، دشت های نیمه مرطوب، مخصوصا ماسه زارها و چمن زارها می روید.

برگ های آن کوچک، به رنگ سبز روشن و گل های آن ریز، به رنگ تقریبا سفید و شامل تعداد بسیار زیادی بر روی شاخه های متعدد گیاه است. در دامنه های کم ارتفاع و نیمه مرطوب کوهستان ها نیز فراوان دیده می شود. از مشخصات آن این است که در محیط های مساعد، به صورت فرش گسترده ای، سطح زمین را می پوشاند. این گیاه در منطقه وسیعی از اروپا، آسیا و افریقا می روید، در تمام مدت تابستان نیز دارای گل است.

زنبور عسل، به علت کوچک بودن گل های علف ترکی (قطر هر گل آن بین ۰.۵ تا یک میلی متر است)، به سمت آن جلب نمی گردد فقط حشرات بسیار ریز به درون آن راه یافته در انتقال دانه های گرده از گلی به گل دیگر کمک می کنند.

ترکیبات شیمیایی علف ترکی

ترکیبات شیمیایی علف ترکی

آزمایش های متعدد، وجود نوعی ساپونین را در گیاه علف ترکی محقق داشته است. مطالعات جدید، نشان داد که قسمت های مختلف گیاه دارای مقدار کافی تانن، اسانس (۰.۶ درصد) و اتر متلیک امبلی فرون (etherme thylique ombelli feron) است. ماده اخیر بر اثر خشک شدن گیاه، بوی مخصوص کومارین بدان می بخشد، ضمنا امروزه معتقدند که اثر تسکین دهنده فراورده های این گیاه بر روی الیاف ماهیچه ای مثانه، به علت وجود همین ماده می باشد.

علاوه بر موارد فوق، نوعى الكالوئيد به مقدار بسیار جزئی به نام پارونی کین (paronychine) و همچنین ماده ای با ترکیب شیمیایی نامعین که بصورت بلورهای زرد رنگ از آن به دست می آید، در گیاه مشخص گردیده است.

تاریخچه علف ترکی‌

استفاده های درمانی از گیاه علف ترکی و گونه .H. hirsuta L تا قبل از قرن ۱۶ میلادی بین مردم معمول نبود و یا اگر در زمان های قبل، استفاده های درمانی از آن ها به عمل می آمد، مدارکی که بتوانند آن را ثابت کند، در دست نیست. در قرن ۱۶، برای آن اثر مدر قائل بوده اند زیرا تجارب مختلف، چنین اثری را در آن به طور وضوح نشان می داده است.

Matthiole در سال ۱۵۵۴، به اثر درمانی گیاه علف ترکی پی برده بود ولی اشتباه آن را گیاه دیگری به نام Polygonum minus تصور می نمود. ضمنا متوجه شد که از این گیاه در مداوای فتق، استفاده به عمل می آورده اند. این دانشمند معتقد بود که مخلوط گرد این گیاه در نوشیدنی، نه تنها در موارد عدم دفع ترشح ادرار، نتایج مطلوب می دهد بلکه در خرد کردن و دفع سنگ کلیه، اثر مفید دارد. عده ای نیز در این زمان معتقد بودند که در تحلیل و دفع سنگ های مثانه موثر است. مصارف درمانی این گیاه در سال های بعد نیز به همان وضع ادامه داشته است.

Herpain در سال ۱۸۸۵، آزمایش های متعددی با تاثیر دادن آن بر روی بیماران به عمل آورد و با توجه به نتایج حاصله، آن را دارویی مدر با اثر درمانی قطعی اعلام نمود. در سال های اخیر نیز Dr. H. Leclerc و محققین دیگر، اثرات درمانی گیاه را به نحو دقیق، محقق داشتند.

خواص درمانی علف ترکی

خواص درمانی علف ترکی

علف ترکی مدر، ضد نزله، خلط آور، تصفیه کننده خون، ضد تشنج و به طور خفيف قابض است. بررسی های دقیق نشان داد که اگر انسان سالمی آن را مصرف نماید نه تنها به طور محسوس، حجم ادرارش افزایش حاصل می کند بلکه اثرات مفید آن نیز در دستگاه های تنفس و گردش خون، ظاهر می گردد بدون آن که ناراحتی عصبی محسوس پیش آید. از محسنات این گیاه آن است که اولا اثر درمانی آن بلافاصله، ۳۰ تا ۶۰ دقیقه پس از مصرف ظاهر می شود و ثانيا مواد موثر گیاه مدتی در بدن باقی می ماند بدون آن که مقدار مجددی از آن مورد احتیاج باشد.

امروزه با توجه به اثر مدر این گیاه و نتایجی که قدما از آن به دست آوردند. مصرف، آن را در تمام موارد آب آوردن انساج، مخصوصا خيز عمومی بدن (Anasarque) توصیه می نمایند. مطالعات ارزنده W. Bohn نشان داد که مصرف فراورده های این گیاه در رفع نزله مجاری ادرار و عدم دفع ادرار اثر بسیار خوب دارد. مصرف آن، سالیان دراز با اخذ نتایج مفید در موارد مختلف مخصوصا در نزله مثانه و اسپاسم های ماهیچه مثانه، معمول بوده است.

H. Schultz در سال ۱۹۲۷ با قبول تاثیر مفید فراورده های گیاه علف ترکی بر روی مخاط دستگاه تنفسی، چنین اظهار عقیده نمود که مصرف این گیاه نه تنها ترشح و دفع ادرار را زیاد می کند بلکه اثر ضد تشنج نیز با مصرف آن در اعضای مربوطه ظاهر می شود. در طی سال های اخیر، با در نظر گرفتن نتیجه تجارب دانشمندان زمان های قبل، توجه عمومی به این مورد جلب گردیده که از این گیاه در بیماری هایی که دفع ادرار موجبات بهبود آن ها را فراهم می سازد، بررسی های عمیق تری به عمل آورند.

نتیجه این شد که پس از تحقیقات دامنه دار بدین نکته پی ببرند که از مخلوط عصاره این گیاه و Uva-ursi، می توان نتایج خوبی در موارد نارسایی دفع ادرار در بیماری های قلبی، کلیوی و عروق خونی به دست آورد. اثر مدر مخلوط عصاره دو گیاه مذکور با هم، بهتر و در بعضی موارد موثرتر از اثر کافئین، تئوبرومین و حتی دیژیتال توسط دانشمندان مختلف اعلام شد.

اثرات مفید مصرف فراورده های گیاه علف ترکی

مصرف فراورده های گیاه علف ترکی در آلبومینوری نیز اثر مفيد به وجود می آورد ضمنا در نفریت های مزمن همراه با آلبومینوری، Mal de Bright و غیره نتایج مثبت می دهد در حالی که در ورم حاد کلیه، اثر مفید ظاهر نمی نماید. بعضی از پزشکان، معتقدند که ساپونین موجود در اعضای این گیاه، رسوبات ادراری را به صورت ذرات ریز در آورده، آن ها را همراه با ادرار فراوان، به خارج دفع می کند. با توجه به صفت درمانی اخیر است که این گیاه در طب عوام، سال هاست به نام عامیانه خرد کننده سنگ (Casse – Pierre) موسوم گردیده است.

خلاصه آن که از این گیاه با در نظر گرفتن صفاتی که دارد می توان در موارد مختلف آب آوردن، خيز (Oedeme)، خیز عمومی بدن، کمی ترشح و دفع ادرار، نزله مثانه، حبس البول، آلبومینوری، افزایش اوره خون، دردهای مربوط به سنگ کلیه، قولنج های کلیوی، بیماری قند، غالب بیماری های مربوط به کلیه و مثانه، نزله ششی، سل ریوی، زردی، ترشحات زنانگی (ترشحات مهبلی)، بیماری های پوست منشا وجود سموم مختلف در خون، ضعف قوای بینایی منشا آلبومینوری یا اورمی و غیره استفاده به عمل آورد.

در استعمال خارج، جوشانده آن که معمولا دارای کف فراوان است، در پانسمان زخم ها و اولسرها، مخصوصا در طب عوام رواج دائم دارد.

صور دارویی علف ترکی

از جوشانده این گیاه، لوسیون هایی جهت شست شوی زخم ها و حتی چشم تهیه می گردد.

محل رویش علف ترکی‌

محل رویش علف ترکی

گیاه علف ترکی در نواحی مختلف البرز مانند ارتفاعات شمالی شهرستانک، هزاربند، دره لار، دماوند (یونجه زار) و همچنین در آذربایجان: دیلمان، اطراف ارومیه (رضائیه سابق)، مغرب ایران: گنج نامه، کوه الوند و همدان می روید.

گونه دیگر یعنی .H. hirsuta Urv., Herniaria incana Lam نیز که صفاتی مشابه گیاه قبلی دارد، در نواحی مختلف البرز مانند کرج، شهر ستانک در ۲۲۰۰ متری، کندوان در ۲۴۰۰ متری، دره چالوس، نواحی شمالی ایران: آذربایجان، خوی، اردبیل، کالیار در ۱۷۰۰ – ۱۵۰۰ متری، کپه داغ، تبریز، زنجناب و قره داغ. گرگان: دامنه شمالی کوه شاهوار، نزدیک حاجیلر در ۲۴۰۰-۲۶۰۰ متری، جنگل خوش ییلاق در ۲۶۰۰ متری، تهران، آب گرم در ۲۳۰۰ متری، گچسر در ۲۱۰۰-۲۳۰۰ متری. سمنان، دامغان، جنوب شرقی کوه نزوه در ۲۳۰۰ تا ۲۴۰۰ متری و بسطام می روید.

اثر درمانی این گیاه از گونه قبلی ضعیف تر است ولی چون ظاهری مشابه دارد، غالبا مخلوط با آن و یا به جای آن مصرف می شود.

از گیاهان مفید دیگر تیره پارونی کیاسه .Corrigiola telephifolia Poir است که در افریقای شمالی می روید و از آن در طب عوام استفاده درمانی به عمل می آید. ریشه اش به جای ریشه .Anacyclus pyrethrum DC (نوعی گیاه دارویی از Compositae ها) و یا مخلوط با آن در معرض استفاده قرار می گیرد. از این گیاه، به حالت تازه بوی بد و یدوفرم استشمام می شود. در ایران نمی روید.

دسته بندی گیاهان دارویی
اشتراک گذاری

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+926 محصولات
+1647 سفارشات تکمیل شده
+2187 کاربران
+4751 مطالب وبلاگ
سبد خرید

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

ورود به سایت