خربق سیاه (Helleborus niger)

کاربر 21کاربر 21
492 بازدید
خربق سیاه

نام فارسی: خربق سیاه ، رز نوئل

نام علمی: .Helleborus niger L

نام فرانسه: Herbe de feu, Hellé borenoir, Hellé borenacré, Rose de Noël

نام انگلیسی: Ch. rose, Christmas – flower

نام آلمانی: Christblume, Christwurz

نام ایتالیایی: Erba – Nocca, Rose di natale, Elleboro – nero

نام عربی: خربق اسود

خربق سیاه از تیره آلاله، گیاهی علفی، دارای ریشه ضخیم و ساقه ای به ارتفاع ۳۰ تا ۷۰ سانتی متر و حتی یک متر است. به حالت خود رو در کوه های آلپ، پیرنه، ارتفاعات سويس، اطریش و بعضی نواحی ایتالیا می روید. به عنوان زینت نیز پرورش می یابد.

این گیاه، ریزوم کوتاه و تیره رنگ و برگ هایی ضخیم، همیشه سبز با بریدگی های باریک و دندانه دار دارد. گل های آن زنگ مانند، دارای حالت خمیده یا آویخته، به رنگ سبز با کناره ای قرمز رنگ است. در زمستان از ۱۵ دی تا فروردین گل می دهد و همین امر باعث گردید که پرورش آن در بسیاری از نواحی توسعه یابد. قسمت مورد استفاده آن از نظر درمانی، ریشه گیاه است.

ترکیبات شیمیایی خربق‌ سیاه

ترکیبات شیمیایی خربق سیاه

ریشه گیاه خربق سیاه دارای نوعی ماده رزینی، دوهتروزید یکی به نام هل له بورین (Hellé borine یا Elleborine) به فرمول هر C۳۶H۵۲O۱۵ و به وزن ملکولی ۷۲۴.۸۲ و دیگری به نام هل له بورئیر (Elléboreine یا Helléboreine) است. هل له بورئین اگر هیدرولیز شود، موادی به صورت زیر از آن نتیجه می گردد:

هل له بورئین + آب ← اسید استیک + هل له بورتين + گلوکز + آرابینوز

هل له بورئین دارای اثر فیزیولوژیکی شبیه دیژیتال است.

دو هتروزید مذکور، سمیت بسیار دارند و اگر با اسید سولفوریک مجاورت پیدا کنند، رنگ قرمز کارمن از آن ها نتیجه می شود که تدریجا تمایل به بنفش حاصل می کند.

خواص درمانی خربق سیاه

خواص درمانی خربق سیاه

در گذشته گیاه خربق سیاه به عنوان مسهل قوی و ضد کرم به مقادیر کم مصرف می گردید. اثر قی آور، عطسه آور و آرام کننده دردهای عصبی دارد. استفاده از آن، چه در مصارف داخلی و یا در استعمال خارج، خطرناک است زیرا در هر دو حالت، مسمومیت شدید منجر به مرگ یا عوارض شدید مسمومیت عارض می کند.

در استعمال خارج، اثر دادن خربق سیاه بر روی پوست بدن، حتی به مدت چند لحظه، ایجاد ناراحتی های شدید و زخم می نماید. اگر گل های تازه و له شده آن بر روی پوست بدن گذاشته شود ایجاد قرمزی و تاول های کوچک می نماید. در دامپزشکی جوشانده ۵ در هزار آن را برای رفع گال در حیوانات (Sarcoptes scarbiei)، با مالیدن محلول مذکور در محل آلوده، استفاده می کنند و این عمل را نیز در فاصله ۲ تا ۴ روز انجام می دهند. این گیاه در ایران نمی روید.

در بین Coptis ها، چند گیاه دارویی با اثر درمانی مفید وجود دارد که از کشورهای مختلف به شرح زیر به دست می آید:

  1. .Copis Teeta Wall، گیاهی علفی بدون ساقه و دارای گل های کوچک و سفید رنگ است. در هیمالیا می روید و در بازارهای هند به فروش می رسد. دارای ماده ای به نام کوپ تین (Coptine) است. ریشه اش مقوی و مقوی معده است.
  2. C. trifolia Salisb، گیاهی علفی و پایاست. در سیبری، کانادا و سایر نقاط واقع در شمال امریکای شمالی می روید. ریزوم آن دارای بربرین و ماده ای به نام کوپ تین می باشد. از آن به عنوان مقوی، با اثری مشابه ژانسیان (جنتیانا) استفاده به عمل می آید.

کوپ تین، علاوه بر گیاهان مذکور، از انواع دیگر آن ها مانند .C. chinensis Wils نیز استخراج گردیده است. كوپ تین به حالت متبلور به دست می آید. در آب، آمونیاک و محلول قلیاییات حل نمی شود ولی در الكل خیلی گرم و اسیدهای رقیق محلول است.

چند گیاه دارویی در بین Coptis ها - خربق سیاه

از ریزوم C. japonica Makino نیز ماده ای به نام کوپ تیزین (Coptisine) به فرمول C۱۹H۱۵NO۵ و به وزن ملکولی ۳۳۷.۳۲ به دست آمده است. این ماده در الكل به صورت بلوری های سوزنی شکل و به رنگ مایل به زرد، متبلور می شود. در گرمای ۲۱۸ درجه نیز ذوب می گردد و در قلیاییات محلول است. در بین Thalictrum ها ، انواع دارویی زیر قابل ذکر است:

  1. .Th. minus L، برگ های منقسم به قطعات مجزا، لوب دار و گل های مجتمع به حالت آویخته دارد. در خراسان: بين مراوتپه و بجنورد. در مغرب ایران: سقز و کرمانشاه می روید. دارای اثر مقوی معده و تلخ است.
  2. .Th. flavum L، در آب های راکد نواحی مختلف اروپا می روید. برگ های منقسم و گل های زرد رنگ دارد. در ایران یافت نمی شود. ریزوم آن برای دفع سنگ های صفراوی و به عنوان ملین مصرف می شود.
  3. .Th. macrocarpum Green، در ایران نمی روید . در اعضای گیاه، الكالوئیدی به نام تالیک ترین (thalictrine) وجود دارد که به حالت خالص و به صورت بلوری های ریز و بی رنگ به دست آمده است. این ماده در آب و الكل غير محلول می باشد ولی در اتر و کلروفرم حل می شود. تالیک ترین، اثر فیزیولزیکی مشابه آکونی تین دارد. محل رویش آن نیز در کوه های پیرنه است. تالیک ترین، مشابه ما گنوفلورین Magnolorin که از .Magnolia grandiflora L استخراج گردیده شناخته شده است.
چند گیاه دارویی در بین Thalictrum ها - خربق سیاه

نوع دیگری از Tlalicurlin ها به نام .T. dasycarpun Fisch. et Lall، مولد ماده ای با اثر ضد سرطانی به نام تالیکار پین است.

تالیکارپین (Thalicarpine) دارای اثر جلوگیری کننده از تشکیل تومورهای سرطانی و الكالوئیدی به فرمول C۴۱H۴۸N۲O۸ و به وزن مولکولی ۶۹۶.۸۱ است. استخراج آن از گیاه مذکور توسط Kupchan و همکارانش، تعیین فرمول گسترده آن به وسیلهYokoyamnia, Kupchan و سنتز توتال آن توسط Kupchlan و Licpa انجام گرفته است.

تالیکارپین، به صورت بلوری های سوزنی شکل در استات اتیل به دست می آید. در گرمای بین ۱۶۰ تا ۱۶۱ درجه ذوب می شود. تالیکار پین از نظر درمانی دارای اثر ضد میکروبی، پایین آوردنده فشار خون و همچنین ضد سرطانی است. وجود گیاه مذکور در ایران ذکر نشده است.

دسته بندی گیاهان دارویی
اشتراک گذاری

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+926 محصولات
+1647 سفارشات تکمیل شده
+2187 کاربران
+4751 مطالب وبلاگ
سبد خرید

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

ورود به سایت