قدومه (Hedge mustard)

کاربر ۱۸کاربر ۱۸
1,117 بازدید
قدومه

قدومه گیاهی از تیره‌ی شب بویان ، علفی، یک ساله یا چند ساله که ارتفاع آن تا ۶۰سانتی متر نیز می رسد. شاخه های آن از قسمت پایینی گیاه منشعب می شوند و شاخه های انشعابی از آن به صورت ایستاده اما بسیار شکننده هستند. ساقه ها باریک و شاخه آن سرخ رنگ و سخت است.

نام های دیگر: تودری، قدومه شیرازی، تودریج، بذرالخمخم، بذر الهوه، قصيصه، تودری، تودری سرخ و سفید، فلفله چیری، گیاه آواز خوان ها

نام فارسی : قدومه

تیره : شب بویان Brassicaceae

نام انگلیسی : Hedge mustard

نام علمی : Alyssum homalocurpum

مشخصات گیاه

(تیره شب بو تیره بزرگی است که آن را کلمپان چلیپاعیان و تیره شلغم هم نامیده اند. از گیاهان گلدار جدا گلبرگ و دارای نمونه های فراوانی در ایران است و دارای ۴۰۰۰ گونه اند که بیشتر در مناطق سرد معتدله نیمکره‌ای شمالی فراوانی دارند. از اختصاصات این تیره آن است که عموما علفی و به ندرت بین آنها نمونه هایی با اعضای چوبی شده می توان یافت. برگ‌های آنها غالبا ساده و گل های آنها نر – ماده هستند. میوه‌ی آن ها به دو صورت خورجین (Silique) و یا خورجینک (silicule) است.)

برگ‌های قسمت پایین گیاه با برگ‌های قسمت بالایی متفاوتند. برگ‌های قسمت پایین کشیده، نازک، نوک تیز و دراز و برگ‌های قسمت وسط و بالای ساقه به شکل دایره یا بیضی هستند که ساقه را احاطه می کنند. دمبرگ پوشیده از کرک‌ها و پرزهای ستاره ای شکل است.

گل ها در قسمت های بالایی ساقه ظاهر می شوند، زردرنگ کوچک تقریبا سطح گیاه را احاطه کرده اند و حدود ۱ یا ۲ میلی متر طول دارند. معمولا در کنار جاده ها روییده می شود.

میوه آن خورجین، تخم مرغی شکل، دارای نوک پهن و به قطر حدود ۴ میلی متر است. که داخل آنها دو عدد دانه بیضی شکل، قهوه ای رنگ با پوششی از لعاب وجود دارد.

تخم قدومه در یک غلاف قرار دارد. شکل قدومه مانند یک عدس کوچک و بسیار کوچکتر است.

جمع آوری محصول گیاه زمانی است که پوسته ی میوه به رنگ زرد دیده میشود. دانه ها بخش دارویی گیاه را تشکیل میدهند.

برگ و ساقه ی گیاه را از زمین جدا و سپس تخم آن که به رنگ قرمز مایل به صورتی است و در داخل برگ‌ها وجود دارد را از آن گرفته و تمیز می کنند.

این گیاه بومی اروپا و آسیا است، ولی در نقاط مختلف جهان نیز می روید.

در ایران در بیشتر مناطق جنوب و مرکز و در بلندی های بالای ۲۵۰۰ متر در استان کهگیلویه و بویراحمد میروید.

همچنین در منطقه خور و بیابانک در زمین های سنگلاخی به صورت خودرو می روید و جمع آوری آن چهل روز بعد از نوروز است.

انتشار عمومی این گونه در کشورهای مصر، عربستان، فلسطین، ایران، پاکستان و عراق است.

در کتاب مخزن الادویه درباره قدومه این چنین توضیح می دهد:

تودری که به اصفهانی به آن قدومه گویند، سه قسم می باشد: سرخ و زرد و سفید که سرخ آن را در اصفهان قدومه گلگون نامند.

طبیعت آن گرم و تر و بعضی گویند گرم و خشک است. هر سه قسم در خواص نزدیک به هم هستند.

قسمت های مورد استفاده:

قدومه -1

اندام مورد استفاده این گیاه دارویی میوه‌ی آن است که حاوی ترکیبات شیمیایی زیادی از جمله موسیلاژ، تانن و مقداری چربی است.

آنچه تحت نام قدومه در بازار دارویی ایران ارایه می شود عبارت است از: قدومه شیرازی و نوعی دیگر آن قدومه شهری است که از قدومه شیرازی کوچکتر است.

ترکیبات شیمیایی:

در قدومه اسانس گوگردداری وجود دارد.

نحوه کاشت و تکثیر

این گیاه با کاشت بذر تکثیر میشود. برای تولید، نشا بذر را می توان در اواخر زمستان تا اوایل بهار کشت کرد. برای کاشت مستقیم بذر در اوایل بهار استفاده کرد.

اما به طور معمول به صورت طبیعی نیز بذر افشانی صورت می گیرد.

گل‌های معطر، بخش زینتی گیاه را تشکیل می‌دهند و زمان گلدهی آن اوایل بهار تا اواخر پاییز است.

دارای رشد سریعی است و به عنوان گیاه پوششی نیز مورد توجه است. نسبت به سرما مقاوم است و قطع سر گیاه پس از اولین گلدهی باعث افزایش میزان گلدهی می شود.

برای محافظت از سرمای زمستان آن را در زیر پوشش نگهداری می کنند.

زهکشی مناسب و مخلوط خاک باغچه به همراه خاکبرگ، خاک مناسبی برای این گیاه است.

طرز استفاده و مقدار مصرف:

دانه های این گیاه حتما می بایست همراه با آب زیاد مصرف شوند. در افراد مبتلا به انسداد روده نبایستی به کار رود.

قدمه باید در ظروف در بسته و در محلی خشک و به دور از رطوبت نگهداری شود. در طب سنتی قدومه را همراه بارهنگ، سه پستان و به دانه به عنوان چهارتخمه استفاده می کنند.

طرز تهیه شربت قدومه:

۳۰ گرم گل قدومه و ۲ گرم شیرین بیان را در یک لیتر آب بجوشانید تا دو سوم آن بخار شود سپس با ۲۰۰ گرم عسل و ۲۵۰ گرم شکر سرخ مخلوط و با حرارت غیر مستقیم آن را گرم کنید تا غلیظ شود سپس روزی ۱ تا ۲ قاشق مرباخوری از این شربت میل کنید.

خواص درمانی و طبیعت قدومه

طبیعت قدومه گرم و تر است.

خواص دارویی این گیاه به طور خلاصه عبارتند از: درمان ورم های سفت مثل ورم بیضه، ورم پستان، جوش های سرطانی، نقرس، ورم بیخ گوش، برای درمان لاغری.

التهابات گلو، باز شدن رنگ چهره، اشتها را زیاد کردن، درمان سرفه های خشک، باز شدن عروق کرونر، کولیت کبدی و کلیه، قطع اخلاط خونی و دفع سنگ کلیه

برای درمان سرفه های خشک و خونی، ۱۰ گرم تخم این گیاه را در ۱ لیتر آب بجوشانید و در طول روز میل کنید.

۳ گرم قدومه را در ۳۰۰ سی سی آب جوش ۰/۵ ساعت دم کنید و روزی ۳ فنجان بنوشید. اشتها را زیاد می کند.

برای باز شدن رنگ چهره از دم کرده‌ی این گیاه کم کم بنوشید.

۴ گرم  از این گیاه را در ۳۰۰ سی سی آب جوش دم کنید و آرام آرام بنوشید. صدا را صاف می کندو التهابات گلو را از بین می برد.

برای قطع اخلاط خونی قدومه را با عسل مخلوط و روزی یک قاشق مرباخوری با کمی آب گرم بنوشید.

برای فرونشاندن ورم‌های سفت مانند درمان ورم بیضه ها، ورم پستان، جوش های سرطانی نقرس، ورم بیخ گوش، این گیاه را در آب خیس کنید (غليظ) و به صورت ضماد روی آن بگذارید.

برای چاق شدن قدومه را در کمی سرکه دم و میل کنید.

خوردن جوشانده ی این گیاه باعث باز شدن عروق ریز مخصوصا عروق کرونر می شود. برای کولیت کبدی و کلیوی از قدومه می توان استفاده کرد ابتدا آن را خیس، سپس بجوشانید و پس از سرد شدن میل کنید.

برای دفع شن یا سنگ کلیه این گیاه را ۱۲ ساعت در گلاب خیس کنید، صبح ناشتا با کمی آب و سکنجبین بنوشید.

در قدیم خوردن مقدار ۱۵ گرم قدومه با آب انگور در خنثی کردن سم ناشی از گزیدگی جانوران را موثر میدانستند.

عوارض جانبی، موارد احتیاط و منع مصرف:

در مصرف مقادیر زیاد ممکن است به طور موقتی باعث نفخ و بزرگی شکم شود و حتی خطر انسداد روده دارد. کسانی که بیماری گواتر دارند از خوردن این گیاه خودداری کنند.

 

دسته بندی گیاهان دارویی
اشتراک گذاری

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+926 محصولات
+1647 سفارشات تکمیل شده
+2187 کاربران
+4751 مطالب وبلاگ
سبد خرید

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

ورود به سایت