بقم (Haematoxylon campechianum)

کاربر 21کاربر 21
143 بازدید
درخت بقم

نام فارسی: درخت بقم

نام علمی: .Haematoxylon campechianum L

نام انگلیسی: Logwood

نام فرانسه: Bois des Indes، Bois de Sang، Bois de Campêche

نام ایتالیایی: L. di campeche، Legno di campeggio

نام آلمانی: Campeschenholz، Blauholz

نام عربی: بقم اسود، عدم (Adam)، خشب البقم

نام های فوق، به چوب این درخت که مصارف درمانی و صنعتی دارد، در بازار تجارت اطلاق می گردد. گیاه بقم به صورت درختی پر شاخه به ارتفاع ۱۰ تا ۱۵ متر از تیره فرعی گل ارغوان و دارای برگ هایی مرکب از برگچه های بیضوی شکل با استیپول های خاردار و زودافت است. منطقه رویش آن، نواحی مختلف امریکای مرکزی است. گل های آن به رنگ زرد و میوه اش نیام، مسطح، دارای پوشش نازک و غشایی و محتوی ۳ یا ۴ دانه است.

چوب درخت بقم که تنها قسمت مورد استفاده گیاه است، از ناحیه ای به نام Campeche، واقع در جنوب مکزیک و همچنین از ژامائیک (جامائیکا) وارد بازار تجارت می شود.

برای به دست آوردن چوب درخت بقم، ابتدا آن را قطع می کنند سپس پوست، آبکش و چوب ناحیه سطحی ساقه (Aubier) را از بقیه جدا ساخته، قلب چوب را به صورت قطعات بزرگ یا کوچک در معرض استفاده قرار می دهند.

قطعات چوب مذکور، رنگ قرمز قهوه ای دارد و چون به سهولت در مجاورت هوا مخصوصا هوای مرطوب تغییر حاصل نموده به رنگ تیره در می آید. از این جهت غالبا آنچه که در معرض استفاده قرار می گیرد، قطعاتی به رنگ تیره است.

درخت بقم از تیره فرعی گل ارغوان

با آن که استحکام قطعات چوب درخت بقم زیاد است اما به سهولت شکاف برداشته، بویی شبیه بنفشه یا زنبق از آن استشمام می گردد (مخصوصا اگر قطعات چوب در ظروف در بسته قرار گرفته باشد). طعم این قطعات ملایم و به طور محسوس گس و تند است.

در برش عرضی چوب ساقه درخت بقم، شبکه ای از خانه های درشت و دراز مشاهده می گردد که در آن، نوارهای تاریک و روشن به چشم می خورد. اشعه مغزی نیز به صورت خطوط باریک و روشن، نوارها را به شکل قطعات کوچک تقسیم می نماید. منطقه تیره رنگ نوارها را سلول های فیبر و ناحیه روشن آن ها را، پارانشیم چوبی پر می کند. سلول های پارانشیمی منطقه اخیر، جدار نازک دارند، به علاوه در این ناحیه، جا به جا آوندهای چوبی با دهانه فراخ، محصور در سلول های فیبری مشاهده می شود.

ترکیبات شیمیایی درخت ‌بقم

قطعات چوب درخت بقم دارای موادی نظیر کوئرستین، نوعی رزین، تانن و هماتوکسیلین (Hematoxyline) است.

هماتوکسیلین [هیدروکسی برازیلین (hydroxybrasilin hydroxybraalin)]، نخستین بار در سال ۱۸۱۲ توسط Cheveuil از چوب گیاه مذکور به دست آمد و ماده ای است به فرمول C۱۶H۱۴O۶ و به وزن ملکولی ۳۰۲.۲۹ که تری هیدرات آن (یعنی با ۳ ملکول آب به صورت بلوری های سفید یا کمی مایل به زرد به دست می آید، در آب داغ، الكل خیلی گرم، براکس و قلیائیات حل می شود ولی در آب سرد به مقدار بسیار کم محلول است.

اسید نیتریک، هماتوکسیلین را اکسیده کرده ابتدا هماتئین (hemateine) و سپس اسید اگزالیک می دهد که آن ها نیز تحت اثر اسیدها، مجدد آبی رنگ می شوند. هماتوکسیلین، در مجاورت هوا تدریجا رنگ قرمز پیدا می کند. سنتز هماتوکسیلین توسط Dann و Hoffmann صورت گرفته است.

هماتوکسیلین اگر با پتاس ذوب گردد، پیروگالول (pyrogalol) و رزورسین (resorcine) از آن حاصل می شود.

خواص درمانی درخت بقم

خواص درمانی درخت بقم

در مصارف درمانی، از چوب درخت بقم به عنوان قابض ملایم و رفع کننده شکم روش و اسهال های مزمن استفاده به عمل می آورند. از قطعات چوب آن، عصاره آبی خشک، محتوی ۵۰ درصد هماتوکسیلین و ۱۰ درصد هماتئین به دست می آید که به مصارف تهیه تنطور تیره رنگ و یا مرکب، با افزودن بيكرومات دو پتاسیم می رسد.

هماتوکسیلن، یکی از معرف های رنگی در بافت شناسی است. از آن در کارهای آزمایشگاهی استفاده به عمل می آورند به علاوه در ساختن مركب (انواع جوهر) به کار می رود. این گیاه در ایران نیست.

چوب .Saraca indica L، که در نواحی حاره آسیا و هند می روید دارای ماده هماتوکسیلین است.

دسته بندی گیاهان دارویی
اشتراک گذاری

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+926 محصولات
+1647 سفارشات تکمیل شده
+2187 کاربران
+4751 مطالب وبلاگ
سبد خرید

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

ورود به سایت