پنبه (Gossypium herbaceum)

کاربر ۱۶کاربر ۱۶
3,022 بازدید
پنبه

نام فارسی: پنبه

نام علمی:‌ .Gossypium herbaceum L

نام فرانسه: Cotonnier

نام انگلیسی: Cotton plant

نام آلمانی: Baumwolle

نام ایتالیایی: Bambagia

نام عربی: قطن ملبلب (qutn mulablab)، قطن الشرق

نام های دیگر: جوزق – كلوزه – كولوزه – قطن – پنبوق Coton – Cotton – Cotton plant

گیاهی است از تیره پنیرک، علفی و به ارتفاع ۰.۵ تا ۱.۵ متر که برگ هایی متناوب با رگبرگ هایی پنجه ای، مرکب از ۳ تا ۵ لوب مشخص و منتهی به نوک تیز دارد. سطح پهنک آن غالبا پوشیده از تارهای تیره رنگ است. گل های پنبه به رنگ زرد روشن و دارای لکه ارغوانی در قاعده هر یک از گلبرگ هاست. در خارج کاسه گل آن، یک کاسه فرعی، مرکب از ۳ قطعه با بریدگی های نوک تیز قرار دارد. گلبرگ های آن در قاعده به لوله ای که از به هم پیوستن میله پرچم ها حاصل می شود، اتصال دارد.

میوه گیاه پنبه پوشینه به بزرگی یک گردو، دارای ۳ تا ۵ خانه و محتوی دانه های فراوانی است که هر یک از آن ها، از تارهای سلولزی به رنگ سفید یا مایل به خرمایی پوشیده می باشد. این گیاه در هند، ایران و مصر پرورش می یابد. زراعت آن در نواحی مختلف مديترانه مانند ایتالیا و اسپانیا نیز معمول است.

اختصاصات گونه های دیگر گیاهان مولد پنبه

اختصاصات گونه های دیگر گیاهان مولد پنبه

الف- .Gossypium arboreum L، ساقه ای بلند، درختچه مانند و منقسم به ۵ لوب عمیق دارد. گل های آن ارغوانی رنگ است. در هند، عربستان، چین و سواحل غربی آفریقا نیز وجود دارد.

گونه های فرعی از آن مانند .Subsp. neglectum Wild و .subsp. comuum Tod وجود دارد که در نواحی مختلف نظیر مشرق بنگال، قسمت علیای مصر، ایران، گویان، چین و ژاپن یافت می شود.

ب – .G. barbadense L، در جزایر آنتیل، بارباد و اورلئان جدید پرورش می یابد به علاوه به حالت وحشی نیز در نواحی مذکور یافت می شود. از توجه و مراقبت هایی که در پرورش آن به عمل آمده، نوعی پنبه مرغوب از آن به دست آمده است.

ج – .G. peruvianum Lav در برزیل و پرو پرورش می یابد.

از بررسی های دامنه داری که در طی سالیان دراز بر روی پنبه به عمل آمده، نتایج بسیار ارزنده، نظیر به دست آوردن نمونه هایی با دانه پوشیده از تارهای سلولزی طویل و یا رنگی از آن حاصل شده است. پرورش گیاهان مولد پنبه، در اراضی سبک صورت می گیرد تا ریشه گیاه بتواند به سهولت در داخل خاک گسترش حاصل کند. اگر زمین زراعتی دارای کمی شوره باشد، محیط مناسب تری برای نمو گیاه به وجود خواهد آمد. از پرورش بعضی از گونه های این گیاهان در سواحل دریاها نتیجه خوب حاصل شده است.

ترکیبات شیمیایی پنبه

ترکیبات شیمیایی پنبه

دانه پنبه عاری از تارهای سلولزی، دارای ۱۸ تا ۳۰ درصد روغن قابل استخراج است. روغن پنبه از دانه های آن، تحت اثر فشار، بدون مداخله گرما و بعدا تحت اثر فشار و وارد کردن آب جوش به دست می آید. روغن پنبه، مایعی است که قبل از تصفیه شدن، رنگ زرد تیره داشته در گرمای ۲ تا ۴ درجه انجماد حاصل می کند.

نوع تصفیه شده آن، دارای رنگ زرد کاهی، فاقد بو و طعم است. وزن مخصوص آن در گرمای ۱۵ درجه بین ۰.۹۱۸ تا ۰.۹۲۷ می باشد. اندیس ید آن بین ۱۰۱ تا ۱۱۷ و اندیس صابونی شدن آن بین ۱۹۰ تا ۱۹۸ است. دارای ویتامین E نیز می باشد. روغن پنبه دارای مصارف خوراکی است مشروط بر آن که به خوبی تصفیه گردد و عاری از استئارین، پالمیتین، گلیسریدهای جامد و گوسی پول (Gossypol) شود.

گل های این گیاه دارای ماده ای به نام کوئرسی مریت رین (Queicimeritrine) است .

ماده کوئرسی مریت رین موجود در گل های گیاه پنبه

در دانه پنبه دو ماده رنگی و سمی به نام های گوسی پول زرد (Gossypol jaune) و گوسی پول قرمز (Gossypol rouge) وجود دارد. این مواد در کیسه های ترشحی فراوانی، واقع در ضخامت لپه ها جای دارند. ماده اخير تفاوتی با گوسی پول زرد به جز واجد بودن بعضی صفات ندارد به طوری که اگر تحت اثر الكل و اتر قرار گیرد، به سهولت به صورت گوسی پول زرد در می آید.

گوسی پول، به فرمول C۳۰H۱۰O۸ و به وزن مولکولی ۵۱۸.۵۴ است. ماده رنگی و سمی است که از دانه پنبه استخراج شده است. دارای لااقل ۳ نوع تبلور با نقطه ذوب متفاوت می باشد. مانند آن که اگر حلال به کار رفته، اتر یا کلروفرم و یا (ligroin) باشد نقطه ذوب به ترتیب، ۱۸۴، ۱۹۹و ۲۱۴ خواهد بود. در آب غیر محلول است. در اتر دوپترول به مقدار بسیار جزئی ولی در الکل اتیلیک، متانول، اتر و کلروفرم به مقادیر زیادتر حل می شود. سنتز آن توسط Edwards در ۱۹۵۸ صورت گرفته است. دارای اثر حشره کشی است. گوسی پول اثر تحریک کننده دستگاه هضم معده و روده دارد.

خواص درمانی پنبه

خواص درمانی پنبه

طبیعت پنبه گرم و خشک است. روغن پنبه تصفیه شده به مصرف تغذیه می رسد. دانه پنبه عاری از گوسیپول و آمیگدونیتریل گلوگزید (Amygdo – nitrile glucoside)، به مصرف تهیه نوعی عصاره خشک با افزودن ۵۰ درصد قند، می رسد که اثر زیاد کننده شیر دارد. با مصرف آن، مقدار نسبی مواد چرب و کازئین در شیر افزایش می یابد. از دم کرده دانه پنبه به صورت چای، در امریکا به عنوان تب بر استفاده به عمل می آید.

برگ، گل و ریشه گیاه، در هند به عنوان نرم کننده مصرف می شود. پوست ریشه گیاه دارای اثر قاعده آور است ضمنا چون با مصرف آن، ایجاد انقباض های رحمی شبیه انقباض های خود به خود زمان وضع حمل پیش می آید، بدون آن که حالت کزاز مانند ناشی از مصرف آرگودوسگل (Ergotdeseigle) عارض شود. از این جهت دارای اثر بند آورنده خون رحمی می باشد. مغز دانه پنبه، در ازدیاد اسپرم موثر ذکر شده است.

پنبه مصارف پزشکی و بهداشتی متعدد دارد و از آن در بسیاری موارد مانند زخم بندی، سوختگی ها، در اعمال جراحی و غیره استفاده به عمل می آورند. پنبه سوخته شده اثر بند آورنده خون در جراحات دارد. روغن پنبه به مصارف روشنایی و صابون سازی می رسد. استفاده های صنعتی آن زیاد است. نوع تصفیه شده روغن پنبه، خوراکی است.

آب جوشانده گیاه پنبه را بنوشید. برای معالجه مالاریا و سایر تب ها مفید است. ضماد سوخته خشک آن گیاه كه به حد خاكستر نرسیده باشد. برای تحلیل ورم و رفع خارش مقعد و درمان سوختگی از آتش و جذب چرک زخم های عمیق مفید است.

نرم کردن سینه با آب دم کرده برگ گیاه پنبه
  • آب دم كرده برگ گیاه پنبه را بنوشید، برای نرم كردن سینه نافع است.
  • صد گرم آب برگ های تازه آن را بگیرید و با شربت سیب مخلوط نموده در روز به تدریج در دفعات مكرر بخورید. اسهال اطفال و نوجوانان را بند می آورد.
  • از خیس كرده غلیظ برگ این گیاه برای تحلیل ورم ها استفاده كنید.
  • تازه آن را بكوبید و بر كمر بیندازید. ناراحتی های مثانه و مشكلات ادراری را برطرف می سازد.
  • آب تازه آن را بگیرید و با روغن گل مخلوط نموده بمالید. برای درمان نقرس مفید می باشد.
  • پاشیدن پودر خشک آن خون و جراحت زخم را بند می آورد.
  • آب برگ تازه آن در موارد مارگزیدگی و عقرب گزیدگی به كار می رود.
  • آن را با برگ خرفه مساوی بكوبید و ضماد كنید. برای درمان درد مفاصل گرم و سرد نافع است.
  • آب دم كرده گل گیاه پنبه را بنوشید، سینه را نرم می كند.
  • گل این گیاه را به تنهایی یا همراه با برگ های پنبه خوب بخیسانید و برای تحلیل ورم ها به كار ببرید.
  • پوست كلوزه سبز را كه پنبه هایش خارج شده باشد بپزید و شیره آن را با سركه مخلوط نموده و بر موضع زخم بمالید، اگزما را درمان می كند.
  • آب جوشانده ریشه گیاه پنبه را بنوشید، قابض است و برای معالجه اسهال خونی مفید می باشد.
  • ریشه این گیاه مدر و قاعده آور است و ترشح شیر را افزایش می دهد.
  • ریشه را با برگ پنبه مساوی بجوشانید و در آب آن بنشینید. برای رفع اختناق رحم و رفع درد آن نافع است.
  • ریشه گیاه پنبه را بكوبید و بپزید و ضماد كنید. نرم كننده ورم ها است.
  • ریشه گیاه را بسوزانید و دود آن را به مقعد بدهید. برای بواسیر نافع است.
معالجه اسهال خونی با جوشانده ریشه گیاه پنبه

طبیعت دانه پنبه گرم و تر است. ۲۰ گرم مغز آن را بخورید. برای نرم كردن سینه و شكم نافع است، سرفه را تسكین می دهد، نرم كننده پوست و مخاط می باشد و ملین است. ترشح شیر را افزایش می دهد، سر درد را تسكین می دهد، در گرم مزاج ها مقوی نیروی جنسی است و برای ازدیاد اسپرم موثر می باشد. قابل توجه است که دانه پنبه مضر كلیه است و مصلح آن بنفشه می باشد.

خوردن كنجاله تخم‌ پنبه برای معالجه كمبودهای روانی اطفال و نوجوانان مفید می باشد. اگر آب جوشانده پوست ریشه گیاه پنبه را بنوشید. تب بر و قاعده آور و سقط كننده جنین است و اگر در موقع وضع حمل مصرف شود به عنوان داروی كمک برای تسهیل وضع حمل به كار می رود.

انواع وحشی گیاهان مولد ‌پنبه

انواع وحشی گیاهان مولد پنبه

در بین گیاهان مولد پنبه، انواع وحشی به شرح زیر وجود دارند که در نواحی کویری و نیمه کویری افریقا و عربستان یافت می گردند:

  1. .G. anomalum Wahr. & Peyr، اختصاصا در نواحی نیمه کویری می روید و در سودان، فرانسه، نیجریه، چاد،نوبی و آنگولا پراکندگی دارد.
  2. .G. Stocksii Mast، در نواحی کویری جنوب شرقی عربستان و هم چنین در سند یافت می گردد.

از گلبرگ های انواع مختلف پنبه قاره آسیا، ماده ای به نام لوکوسیانیدین (Leucocyanidine) [لوكوسیانیدول (Leucocyanidol)] به دست می آید. لوکوسیانیدین، به فرمول C۱۵H۱۴O۷ و به وزن ملکولی ۳۰۶.۲۶ است. این ماده از گلبرگ انواع مختلف Gossypium و از .Butea frondosa Koen ex Roxb که گیاهی از تیره Papilionaceae می باشد استخراج شده است.

لوکوسیانیدین، با یک مولکول آب تبلور، در مخلوط استات اتیل و اتردوپترول، به حالت متبلور به دست می آید. در گرمای زیادتر از ۳۵۵ درجه ذوب می شود. در آب، استن و الكل حل می گردد. ولی در اتر، کلروفرم و اتردوپترول غیر محلول است.

دسته بندی گیاهان دارویی
اشتراک گذاری

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+926 محصولات
+1647 سفارشات تکمیل شده
+2187 کاربران
+4751 مطالب وبلاگ
سبد خرید

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

ورود به سایت