تغذیه زنبورعسل

کاربر ۱۰ کاربر ۱۰
1,276 بازدید
تغذیه زنبورعسل

تغذیه زنبورعسل عملی است شیمیایی که شامل فعالیتهای شیمیایی گوناگون و فعل و انفعالات فیزیولوژیکی می باشد. در اثر عمل تغذیه و عملیات دستگاه گوارش موادی مانند کربوهیدراتها، چربیها، مواد پروتئینی و غيره، به مواد مورد نیاز بدن تبدیل می گردند.

زنبورعسل مانند سایر موجودات انرژی مورد نیاز خود را از “غذایی که مصرف می کند” می گیرد. در مراحل هضم، غذا از طریق دهان وارد شده و در دستگاه گوارش به واحدهای کوچکتر و قابل جذب تبدیل میشود.

مواد مورد نیاز بدن از طریق دیواره معده وارد خون شده، سپس به تک تک سلول های بدن می رسد. بنابراین کربوهیدرات ها و ملکولهای قندی به اجزای ساده تری تبدیل می شوند.

پروتئینها به آمینو اسیدها و چربیها یا بدون تغییر جذب بدن شده و یا به گلیسرول، یا اسیدهای چرب تبدیل می شوند. مواد اصلی در رژیم غذایی زنبورعسل شامل شهد گل و گرده گل میباشند.

تاثیر شهد گل و سایر مواد قندی در رژیم غذایی زنبور عسل

مقدار عسلی که یک کلنی در طول سال به آن نیاز دارد به طور دقیق مشخص نگردیده است، زیرا اندازه کلنی، فعالیتهای تولید مثلی، رشد و نوع شهد گل، فاکتورهایی هستند که در مقدار عسل مورد نیاز یک کلنی تاثیر دارند. در هر حال میزان مصرف عسل و مواد قندی در یک کلنی متوسط بين ۷۶ تا ۸۸ کیلوگرم در سال تخمین زده شده است.

قندهای اصلی که در غلظت های مختلف در عسل وجود دارند، شامل گلوکز، فروکتوز و ساکاروز می باشند. دانشمندان دوازده نوع قند دیگر را در داخل عسل گزارش داده اند. وجود ده دیساکارید دیگر و یازده تریساکارید همراه با ایزومالتو تتروز و ایزومالتو پنتوز نیز در آن وجود دارد.

از ۳۴ کربوهیدارت و ترکیبات وابسته به آن، فقط هفت تای آنها برای زنبور شیرین هستند. در این رابطه بسیار جالب توجه است که پنج تا از این قندهای شیرین یا در شهد گل (گلوگز، فروکتوز و سازکاروز) و یا در عسلک’ (مزیتوز و مالتوز) وجود دارند.

کربوهیدرات هایی که برای زنبورعسل شیرین نیستند، فاقد ارزش غذایی بوده و یا ارزش غذایی کمی دارند. استثنایی که در این قاعده وجود دارد، قند الکلی سوربیتول است که زنبورعسل ضمن تغذیه از آن می تواند در مقایسه با ساکاروز مدت زیادتری زنده بماند.

مواد قندی که برای زنبورعسل شیرین نبوده و ارزش غذایی نداشته باشد و بعضا سمی نیز هستند، عبارتند از :

Lactose, Inositol,Fucose, Grythritol, Dulcitol, Sorbose, Rhamnose, Melibiose, Mannose

تغذیه زنبورعسل-1

در بعضی مواقع که شهد در طبیعت کمیاب می شود، زنبوران عسل از مواد قندی نباتات و میوہ جات استفاده می کنند.

بعضی از کربوهیدراتها، به خصوص مانوز برای زنبوران عسل سمی بوده و زنبوران عسل پس از چند بار تغذیه از آنها خواهند مرد. همچنین گالاکتوز، رامنوز باعث کوتاه شدن عمر زنبوران عسل می شوند. تغذیه زنبورعسل از قند فرموز نه تنها مانع رشد آنها بوده، بلکه زنبوران کارگر را نیز خواهد کشت.

تشخیص مطالعات نشان میدهد که اگرچه زنبوران عسل قندهای شیرین و غیرشیرین را از هم میدهند، ولی قادر نیستند که قندهای سمی را از غیرسمی تشخیص عسل دهند.

زنبوران عسل انرژی لازم جهت پرواز را از شکستن کربوهیدرات ها به دست می آورند و باید همیشه مقداری کربوهیداتهای ذخیره شده داشته باشند. همچنین زنبوران عسل قادر نیستند انرژی لازم فوری را از مواد پروتئینی بدن خود یا گرده گل و یا مواد چربی تامین کنند.

تغذیه زنبورعسل: تاثیر گرده گل و مواد پروتئینی در رژیم غذایی زنبورعسل

گرده گل که سلول جنسی نر گلها است، منبع مهم مواد پروتئینی، چربی، مواد معدنی و ویتامینها برای زنبورعسل است. زنبوران عسل از مواد پروتئینی گرده گل بیشتر جهت تامین عناصر ساختمانی، ماهیچه ها، غدد و سایر بافتهای بدنشان استفاده می کنند.

یک زنبور تازه از سلول خارج شده ۱۳٪ و یک زنبور پنج روزه ۱۵/۵ ٪وزن بدنش را مواد پروتئینی تشکیل میدهد. به طور متوسط یک کلنی معمولی در سال حدود ۵۶/۷ کیلوگرم گرده گل جمع آوری می کند. یک زنبور از زمان خارج شدن از تخم تا خارج شدن از سلول (تولد حشره کامل) جهت رشد خود به ۳/۲۱ میلی گرم ازت نیاز دارد، که این مقدار ازت معادل ۱۲۰ میلی گرم گرده گل می باشد.

به مجردی که زنبوران عسل از سلول های خود خارج می شوند، با تغذیه از دانه گرده، اعضای داخلی بدن و به خصوص غدد شیری آغاز می گردد. در یک کلنی معمولی تغذیه از دانه گرده معمولا ۲ ساعت پس از متولد شدن زنبوران کامل از سلول ها شروع میشود.

زنبوران نر معمولا از گرده گل تغذیه نمی کنند، بلکه مخلوطی از ترشح غدد، عسل و دانه گرده به آنها خورانیده میشود. غذای اصلی ملکه ترشحات غدد شیری زنبوران کارگر است که در تمام طول عمرش از آن تغذیه می کند. گرده های گل از گل های مختلف اثرات بیولوژیکی مختلفی دارند.

زنبورهای عسلی که از گرده های گل با پروتئین بیشتر تغذیه می کنند، قادرند تعداد بیشتری از لاروها را تغذیه کنند. مقدار پروتئین در دانه های گرده متفاوت بوده، از ۸ تا ۴۰ درصد متغیر می باشد. زنبوران عسل تا سن ۱۵ تا۱۸ روزگی از گرده گل استفاده می کنند. بیشترین مقدار دانه گرده توسط زنبوران عسل ۳ تا ۶ روزه، در فصل بهار مصرف می شود. در موقع پرورش نوزادان زنبور عسل بیشترین مقدار گرده مصرف میشود.

گرده های گل از نظر ارزش غذایی بسیار متفاوت هستند که به چهار گروه زیر طبقه بندی می شوند.

۱- دانه های گرده با ارزش غذایی بسیار زیاد، مانند گرده درختان میوه، بید، همچنین گیاهان ذرت و شبدر سفید.

۲- دانه های گرده با ارزش غذایی زیاد، مانند گرده درخت نارون، گل قاصد، چوب كتون و غيره.

۳- دانه های گرده با ارزش غذایی متوسط، مانند گرده درختان توسکا و فندق.

۴- دانه های گرده با ارزش غذایی کم، مانند گرده های گونه های مختلف درختان کاج.

دانه های گرده دارای مقدار متفاوتی اسیدهای آمینه اند. اسیدهای آمینه عمر زنبوران عسل را زیاد کرده و سبب تحریک و فعال شدن غدد شیری می گردند. اسیدهای آمینه ضروری که برای رشد و تکامل زنبوران عسل لازم می باشند، شامل:

                         Lysine , Valine , Threonine , Arginine , histidine , leucine , Isoleucine , Tryptophan Phenylalanine , Methionine

در انواع گرده گل ها نه تنها اسیدهای آمینه ضروری بدن زنبورعسل موجود هستند بلکه غالبا حاوی اسیدهای آمینه غیر ضروری نیز می باشند که باعث بهبود و تسريع اعمال متابولیکی بدن آنها میشوند. مقدار مصرف گرده یک کلنی معمولی به طور متوسط در سال بین ۲۰ تا ۳۰ کیلوگرم محاسبه شده است.

اثر کمبود دانه گرده در رژیم غذایی کلنی زنبور عسل

تغذیه زنبورعسل-2

١- کلنیهایی که دانه گرده کافی نداشته باشند در زمستان عسل کمتری مصرف می کنند، گرچه زنبوران کمتری می میرند ولی مقدار لارو و نوازد در بهار سال بعد کمتر میشود.

۲- کندوهایی که کمبود گرده دارند در فصل زمستان در مقایسه با یک کندوی متوسط کمتر نوزاد تولید می کنند ولی در عوض ۷۶/۸ ٪ از زنبورها کمتر می میرند. اما اگر در اوایل بهار دانه گرده تامین گردد مقدار نوزاد حتی از کلنی متوسط بیشتر خواهند شد.

٣- زنبورها مواد دیگری غیر از دانه گرده مانند اسپر قارچها، خاکه اره، خاکه ذغال و خاکه برگ جمع می کنند.

تغذیه زنبورعسل: اثر کمبود گرده در روی تک تک افراد یک کلنی

۱- نرها معمولا به سرعت از کندو حذف می شوند، و آنهایی که باقی می مانند اسپرم کمی دارند.

۲- هر ملکه ای که به وجود آید از رشد طبیعی برخوردار نخواهد بود.

۳- اگر در کندو گرده ذخیره نشده باشد، مقدار پروتئین موجود در بدن زنبور در پاییز کم می شود. چنین زنبورهایی پیله را جویده، غذاهای خشک شده لاروها و مواد دفعی را لیسیده و ضمن پاره کردن بدن زنبوران مرده از محتویات داخلی بدن آنها استفاده می کنند.

تغذیه زنبورعسل: نحوه خوراندن گرده گل به زنبوران عسل

گرده گل را می توان به روشهای مختلف در اختیار زنبور عسل قرار داد، از جمله:

١- قرار دادن قابهای حاوی گرده گل در کندویی که به گرده گل نیاز دارد. در چنین حالتی گرده باید نزدیک به محل پرورش لاروهای زنبورعسل باشد.

۲- ریختن گرده در بشقاب های کم عمق و قراردادن در بالای قابها و یا در روی پوشش داخلی کندو.

٣- گرده را در آب و یا محلول آب و شکر ریخته و در بالای قابها و یا در روی پوشش داخلی کندو قرار داد.

۴- گرده را با مواد غذایی دیگری مخلوط و به روش های بالا در اختیار زنبور قرار دهند.

مواد جایگزین گرده گل

تغذیه زنبورعسل-3

در سال ۱۶۵۵ میلادی ساموئل هانتی لیب مخلوطی از آرد لوبيا با آب و شکر را به عنوان یک غذای ارزان زمستانی به کار برد.

در سال ۱۹۰۰ زنبورداران اروپا به خصوص زنبورداران آلمان و اتریش برای تحریک زنبورعسل به تولید و پرورش لارو از غذای زمستانه استفاده می کردند. این غذا شامل مخلوطی از شکر، آرد نخود و سفیده تخم مرغ بود.

امروزه در اغلب نقاط جهان از مواد مختلفی به جای گرده گل استفاده می شود. معمولا این مواد را به نسبت های مختلف مخلوط و به صورت خمیر یا کیک جایگزین گرده گل به کلنیها میخورانند. بعضی از زنبورداران گرده گل جمع آوری و ذخیره شده سال قبل را با مواد مختلفی مخلوط و به صورت کیک در می آورند و به کلنیها میخورانند تا قدرت جذب آن را بیشتر کنند. این گونه کیکها را کیک کمکی گرده گل می نامند.

برخی از فرمول های موادی که به جای گرده گل و یا کمکی گرده گل مورد استفاده قرار می گیرند و توسط متخصصین پرورش زنبور عسل پیشنهاد شده است، به شرح زیر است:

الف- فرمولهای کیک های جایگزین گرده گل

فرمول ۱- شکر (ترجیحا پودر شکر) ۱۰۰ کیلو + عسل ۵ کیلو+ آرد کنجالهی سویا ۲۰ کیلو+ مخمر آبجو ۲/۵ کیلو + شیر خشک بدون چربی ۲/۵ کیلو+ سرکه ۰/۵ لیتر + آب ۲۰ لیتر + اکسی تتراسیکلین ۲۵ (ترامایسین ۲۵) ۲۰۰ گرم.

نحوه تهیه کیک

ابتدا آب، عسل و سرکه را در ظرف مناسبی ریخته و روی اجاق حرارت میدهیم تا به حدود ۸۰ درجه سانتیگراد برسد. سپس در ظرف دیگری مواد جامد فرمول فوق را با هم مخلوط و به تدریج به ظرف اول اضافه میکنیم و به آرامی به هم می زنیم تا کاملا یک دست و به صورت خمیر در آید.

این مخلوط باید حدود ۱۰ دقیقه در حرارت حدود ۷۵ تا ۸۰ درجه سانتیگراد باقی بماند. سپس شعله را قطع کرده و می گذرایم خمیر یا کیک سرد شود. این مقدار کیک برای حدود ۴۰۰ کلنی زنبور عسل در یک نوبت تغذیه کافی است. می توان کیک آماده شده را به صورت قرصهای ۲۰۰ تا ۳۰۰ گرمی در بین کاغذهای چرب قرار داده و روی قسمت فوقانی قاب های کندو قرار داد تا مورد تغذیه زنبوران قرار گیرد.

فرمول ۲- آرد سویا ۴ قسمت + مخمر ۱ قسمت + شیر خشک بدون چربی ۱ قسمت + عسل بدون عامل بیماری ۲ قسمت + آب به اندازه کافی

در فرمول بالا می توان به جای عسل از محلول ۲ به یک شکر ساییده شده و آب استفاده کرد.

فرمول ۳- آرد سویا ۳ قسمت + مخمر ۱ قسمت + شیرخشک بدون چربی ۱ قسمت + آب شکر یک به یک، ۵ قسمت.

کیک های جایگزین گرده گل

فرمول ۴- آرد سویا ۳ قسمت + مخمر ۱ قسمت + شیرخشک بدون چربی ۱ قسمت + آب شکر دو به یک، ۱۰ قسمت .

فرمول ۵- آرد سویا ۵ قسمت + مخمر ۲ قسمت + شیر کم چربی ۲ قسمت + زرده خشکیده تخم مرغ ۱ قسمت.

مواد بالا در مقایسه با گرده جمع آوری شده توسط زنبور، مقدار بیشتری توسط زنبور مصرف میشود و ۵۰ درصد نوزاد بیشتری تولید میشود. در صورتی که بخواهند از تخم مرغ تازه استفاده کنند برای هر کیلو از مواد خشک (آرد سویا + مخمر + شیرخشک) ۷ تا۹ زرده تخم مرغ را در مقداری آب شکر زده و سپس به آن اضافه می کنند.

در صورت لزوم می توان به فرمول های بالا انواع ویتامین های مورد نیاز زنبور و آنتی بیوتیکها را اضافه کرد.

فرمول ۶- مخمر آبجو ۴ قسمت + شیر خشک کم چرب ۱ قسمت + عسل ۲ قسمت + آب ۱ قسمت.

فرمول ۷- آرد کنجاله سویا ۹ قسمت + مخمر آبجو ۱ قسمت + عسل ۱ قسمت.

فرمول ۸- آرد کنجالهی سویا ۲ قسمت + مخمر آبجو ۲ قسمت + شیر خشک بدون چربی ۲ قسمت + زرده تخم مرغ ۱ قسمت + کازئین ۳ قسمت + شربت شکر به مقدار کافی

ب- فرمول کیکهای کمکی گرده گل برای تغذیه زنبورعسل

فرمول ۱- آرد کنجاله سویا ۳ قسمت + گرده گل ۱ قسمت + عسل ۱ قسمت.

فرمول ۲- آرد کنجاله سویا۴ قسمت + گرده گل اقسمت + شربت شکر ۲ به ۱ به مقدار کافی.

فرمول ۳- مخمر آبجو ۳ قسمت + گرده گل ۱ قسمت + شربت شکر ۲ به ۱ به مقدار کافی.

فرمول ۴- مخمر آبجوا قسمت + گرده گل اقسمت + پودر شکرا قسمت + آب به مقدار کافی فرمول.

فرمول ۵- مخمر نانوایی ۱ قسمت + گرده گل ۱ قسمت + عسل به مقدار کافی.

توجه: مقدار شربت یا عسل در تمام فرمول های فوق الذکر باید به اندازه ای باشد که مخلوط حاصل حالت خمیر نانوایی پیدا کند.

دسته بندی پرورش زنبور عسل
اشتراک گذاری

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+926 محصولات
+1647 سفارشات تکمیل شده
+2187 کاربران
+4751 مطالب وبلاگ
سبد خرید

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

ورود به سایت