معرفی گیاهان پیازدار

850
گیاهان پیازدار

در این سری از مقالات قصد داریم تا به معرفی گیاهان پیازدار بپردازیم. لطفا با ما همراه باشید…

گیاهان پیازدار : کرکوس (زعفران) Crocus

ایریداسه ها (زنبقی ها)

«زعفران»ها گیاهان پیازدار کوتاهی هستند که متداول ترین انواع آن هیبریدهای گرفته شده از نژادهای متعلق به حوزه مدیترانه و خاورمیانه است. گیاه زعفران  خوراکی در ایران کشت میشود نیز متعلق به این دسته میباشد.

قد آن ها از ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتر تجاوز نمی کند و مشخصه آن ها داشتن برگ های باریک سیخ سیخ است. گل هایش یا منفرد و یا به صورت دسته های ۲ تا ۴ تایی و لوله مانند و برافراشته است.

این گل های زودرس از آغاز بهمن ماه یا اسفند ماه شروع به شکفتن می نماید و به رنگ های آبی، سفید، و زرد که غالبا سایه های تیره تری به همراه دارد دیده می شود.

کشت مصنوعی «کرکوس» ها ساده است. به این ترتیب که تغار یا جام یا گلدان مخصوص آن را که سوراخ هایی در آن تعبیه شده است گرفته و در ته آن قشری ریگ می ریزند و روی آن را با مختصری خاک باغچه سبک می پوشانند و پیازهای چاقی را که انتخاب کرده اند پهلوی هم قرار می دهند و روی آن ها را با مختصری خاک می پوشانند و سپس ظرف را در محلی تاریک و خنک می گذارند تا رشد نموده و جوانه آن ها به ۴ تا ۵ سانتیمتر برسد.

در این هنگام گلدان را به جایی که گرمای ملایمی دارد می آورند. اگر این محل نور کافی داشته باشد گل ها می شکنند و تا وقتی که هوا خیلی گرم نشود دوام پیدا می کند.

«کر کوس» ها در آپارتمان ها نیز گل می دهند اما روش کار متفاوت است. به این نحو که پیازها را در ظرفی بر روی قشر سنگ ریزه می چینند و ظرف را پر از آب می کنند به صورتی که ته پیازها با آب در تماس باشد. چنین گل هایی بین ماه های دی و اسفند بدست می آید.

هیپآستروم Hippeastrum

آماریلیداسه ها

«هیپاستروم»های هیبرید (دورگه) از پیوند چندین نوع که زادگاهشان آمریکای جنوبی بوده است بدست آمده و همه را زیر عنوان «آماریلیس» می نامند.

پیازهای درشت این گیاهان را در پاییز در گلدان می کارند و در زمستان تیره ای فوق از آن روییده و سه یا چهار گل درشت به بار می آورد و سپس تعدادی برگ به رنگ سبز روشن از اطراف آن می روید.

گل های این گیاه که گاه قطران ها به ۱۵ تا ۲۰ سانتیمتر می رسد به رنگ های سفید، سرخ، قرمز، و نارنجی دیده میشود و هنگامی به رشد کامل خود می رسد که گلدان را در جای کاملا گرمی قرار دهند و خاک آن پیوسته مرطوب نگه داشته شود.

پیازهای «هیپآستروم» را می توان دست کم به مدت دوسال در یک گلدان نگه داشت. اما در تابستان نیاز به یک مکمل تغذیه مانند کودهای محلول دارد زیرا در این موقع است که برگ ها ذخایر پیازها را تامین می کنند.

خاک مورد استفاده برای تغییر گلدان آن ها باید شامل خاک برگ و خاک خلنگ و مقداری کود حیوانی کاملا تجزیه شده باشد.

بهتر است همین که گیاه از گل دادن باز ایستاد تیره میانی آن قطع گردد و از اواسط مردادماه به آن به تدریج کم شده و پیاز برای استراحت به محل خشک و گرمی برده شود.

هیاسینتوس اریانتالیس (سنبل) Hyacinthus orentalis

لیلیاسه ها

در واقع سنبل یک گیاه آپارتمانی نیست ولی هنگام شکفتن گل هایش در آن جا محل ارجمندی می یابد. برای این منظور معمولا بیشتر به سراغ سنبل های هلندی می روند، یعنی نژادی که خوشه متراکمی از گل های معطر و به رنگ های مختلف: سفید، زرد روشن، سرخ، قرمز، بنفش و یا آبی می دهد.

کشت مصنوعی سنبل ها برای استفاده از آن ها در آپارتمان با انتخاب پیازی درشت که پیرامون آن دست کم ۱۶ سانتیمتر باشد آغاز می شود.

آن گاه چنین پیازی در گلدانی کوچک و در خاکی سبک و سالم که حاوی خاک شن دار و خاک برگ باشد می کارند به صورتی که بیش از دو سوم پیاز داخل خاک نشود.

آن گاه آن را در محلی خنک و یا داخل یک شاسی شیشه ای قرار می دهند و روی پیاز را با خاک سبکی می پوشانند و مدت شش هفته در این شرایط نگه داری می کنند و بالاخره گلدان را به محلی که حرارتی معتدل دارد می آورند و در این جاست که به زودی شروع به گل دادن می کند.

برای کاشتن آن ها در تنگ های بلورین نیز همین شیوه به کار می رود. به این معنی که ابتدا آن ها را در محلی تاریک و در حرارتی ۸ تا ۱۰ درجه سانتیگراد نگه داری می کنند تا ریشه به حد کافی رشد نمایند و سپس آن ها را به آپارتمان های نسبتا گرم با حرارت ملایم می برند تا به گل بنشیند.

گل سنبل در گلدان یا جام با تنک بلورین بین ماه های دی و فروردین به دست می آید.

زنبق رتیکولاتا Iris reticulata

این زنبق زیبای پیازدار زادگاهش قفقاز و نواحی شمالی ایران است. گیاهی است گرچه قد آن از ۲۰ سانتیمتر بزرگتر نمی شود، دارای گل هایی است بسیار ظریف و نسبتا معطر است که به صورت منفرد در نوک ساقه کوتاه این گیاه میروید.

سه بخش خارجی این گل ها که برفراز آن ها تاجی قرار گرفته است به رنگ آبی زیبای مخملی است و زبانه آویخته ای دارد که آراسته به لکه ای به رنگ زرد پرتقالی و خطوط سفید است. برگ هایش فقط مختصری از ساقه بلند تر می شود.

این گیاه از انواع پیشرسی است که از سرمای بهمن ماه هراسی ندارد. از پیوند آن با چند گیاه تیره های مجاور هیبریدهایی به وجود آمده است که از آن جمله واریته هایی مانند «کلرت» با قیافه دلفریبش قابل ذکر است.

زنبق «رتیکولاتا» و واریته های گوناگون آن را می توان به آسانی در گلدان های بزرگی که با دقت زهکشی شده باشند کاشت. بدین نحو که پیاز آن ها را در ماه های مهر و آبان در گلدانی حاوی مخلوطی از خاک باغچه و شن و مختصری تورب سیاه می کارند.

و گلدان را در زیر یک شاسی به نحوی می گذارند که در زیر خاک شاسی قرار گرفته و فقط لبه گلدان همسطح زمین شاسی باشد.

با آغاز فصل رویش یعنی بهمن ماه گلدان را به داخل یک بالکن سر پوشیده ویا جای دیگری که قدری گرم باشد می برند و در این جاست که گل های زیبای آن شکوفا شده و هفته ها باقی می ماند.

زنبق داندفرديائه Iris dandfordiae

گیاهان پیازدار-1

در بین زنبق های پیشرس این گیاه به علت قیافه کوچک و رنگ های بسیار زنده خود مکانی خاص دارد. ساقه کوتاه و کلفت آن بیش از چند سانتیمتر رشد نمی کند و به زودی غنچه بیضی شکل متورمی به بار می آورد و گلی بسیار جالب به قطر ۵ سانتیمر می دهد.

پیازش به خوبی سرمای زمستان را تحمل می کند. کشت آن هنگامی ثمر بخش است که پیاز را در گلدانی دهانه گشاد و یا تغری به همان شیوه که در مورد زنبق های «رتیکولاتا» گفته شد بکارند.

بهتر است پیش از کاشتن پیازها آن ها را با گردی از مواد ضد قارچ بپوشانند تا از گسترش انگل ها جلوگیری شود.

این ظرف ها آغاز زمستان را در زیر یک پناهگاه شیشه ای بدون هیچ گونه گرمایی می گذارند.

لیلیوم (زنبق رشتی ) Lilium

لیلیاسه ها(سوسنی ها)

مدت ها است که سوسن ها را برای استفاده در آپارتمان ها پرورش می دهند. اما با پیدایش سوسن ها هیبرید آمریکایی که واریته های آن ها دارای گل های فراوان و رنگ های زیبا است آن امر بیشتر متداول شده است.

واریته ای از آن ها «هارمنی» را به آسانی می توان در گلدان کاشت. به این ترتیب که چندین پیاز را در ظرفی به گنجایش ۲ تا ۳ لیتر جای می دهند و پس از آن که ساقه آن ها به ۶۰ تا ۸۰ سانتیمتر رسید نوک هر ساقه با تعداد ۶ تا ۸ گل درشت کاملا باز به رنگ نارنجی زیبا آراسته می شود.

پیاز ها را در فروردین ماه در ظرف های بزرگی که کاملا زهکشی شده و به آن ها را بستری از شن به قطر ۲ سانتیمتر پوشانده است می کارند.

به این گونه که ابتدا ظرف را تا نیمه از خاک مناسب پر می کنند و پیاز ها را روی آن قرار می دهند. سپس بقیه ظرف را با خاک پر کرده و به صورت توده یا پشته ای در می آورند.

این خاک نیز باید حاوی دو حجم خاک باغچه شن دار و دو حجم تورب و یک حجم ریگ درشت باشد. آن گاه آن قدر آب می دهند که دیگر جذب نشود.

نارسیسوس (نرگس) Narcissus

آماریلیداسه ها

انواع بسیاری نرگس وجود دارد که برخی از آن ها می باشند و زادگاه تعدادی دیگر اروپای جنوبی یا شرقی است.

معروف ترین آن ها «نرگس شیپوری»، «نرگس شعرا»، «نرگس بی همتا» است. اما نرگس «دسته گل» یا نرگس استانبولی که از هر ساقه اش چند گل می روید در اروپا کمتر معمول و متداول است.

کلیه انواع نرگس را می توان در گلدان یا تغارهای گل پرورش داد. گاهی آن ها را در گلدان و در مخلوطی از خاک شن دار و زمانی آن ها را در تغار و فقط بر روی ریگ های غوطه ور در آب می کارند.

برای این منظور باید درشت ترین پیازها استفاده نمود و آن ها را در کنار یکدیگر و کاملا چسبیده به هم روی ریگ های یاد شده چیده به صورتی که ته پیازها به آب نرسد.

اما در گلدان روی پیازها را نیز باید خاک داد. نرگس استانبولی را نیز در آپارتمان می کارند و پیازهایی را که در آذر ماه به کشت مصنوعی در می آورند در شبانگاه عید نوئل گل می دهد.

شیوه پرورش سایر نرگس ها به این صورت نیست بلکه باید همانند زنبق ها و لاله ها ابتدا در جای تاریک و خنکی برای ریشه کردن نگه داشته شود و سپس به محل گرمی بیاورند.

بنابراین آن ها را تا دهم یا پانزدهم دی ماه در شرایط یاد شده نگه می دارند و سپس نرگس ها ریشه داده را به آپارتمان می آورند.

از این زمان به مدت ۴ تا ۵ هفته نرگس ها به گل می نشینند و حرارت مناسب برای آن ها حدود ۱۵ درجه سانتیگراد است.

چنان چه جای آن ها بسیار گرم باشد ساقه و برگ های آن ها ولو شده و به اطراف خم می شود و مدت گل دادنشان نیز خیلی کوتاه می گردد.

در کاشتن نرگس ها بر روی ریگ های شناور باید دقت نمود که سطح آب همواره یکسان بماند و حرارت دقیقا کنترل شود زیرا چون پیازها نشیمن گاه ندارند در صورت زیاد شدن گرما و پژمرده شدن برگ ها پیاز ها در خطر واژگون شدن قرار می گیرند.

اسيسلا (سیر تزیینی) Scilla

انواع گوناگونی از سیرها و به ویژه نوع معروف به «اسیلا سیبریکا» را که به تنهایی و چه همراه با زنبق ها و لاله ها در تزیین جام های گل و یا باغچه های آپارتمانی به کار می برند. گیاهان ظریف کوتاهی هستند که از هر پیاز آن ها یک یا چند شاخه گل می روید.

سیر سیبری گل هایی به رنگ آبی آسمانی دارد و گل های آن پر رنگ و یا سفید است. ارتفاع آن ها عموما از ۱۵ سانتیمتر بیشتر نمی شود و گل هایشان که خیلی پیشرس است بین ماه بهمن و اسفند به دست می آید.

این رستنی های رستیک کم توقع هستند و کاشتن آن ها همانند لاله هاست. به این ترتیب که آن ها در پاییز در گلدانی حاوی خاک های سبک می کارند و پس از چند هفته نگه داری در محلی بسیار خنک به آپارتمان می آورند.

اگر هوای آپارتمان معتدل باشد سریع رشد نموده و ظرف دو یا سه هفته گل می دهد گرچه این گونه گل ها جلوه گل های بهاری را ندارد ولی به علت پیشرسی فوق العاده خود ارزشی بیشتر کسب می نمایند.

پیازهایی که در آپارتمان گل می دهد از ذخایر غذایی خود عاری شده و نمی تواند برای کاشتن در باغچه مورد استفاده قرار گیرند.

تولیپا (لاله) Tulipa

لیلیاسه ها (سوسنی ها)

گیاهان پیازدار-2

لاله ها و زنبق ها را می توان با ارزش ترین گیاهان پیازدار آپارتمانی دانست. مزیت آن ها نه تنها مرهون رنگ های زنده گل ها بلکه آسانی کشت آن ها نیز هست. به گونه ای که این کار از عهده هر فرد علاقه مندی بر می آید.

مناسب ترین انواع برای این که گونه های کوتاه قد یا کریه آن است که از ۲۵ تا ۳۰ سانتیمتر بزرگتر نمی شود و گل هایش ساده یا مضاف است ولی انواع دارای گل های مضاف به خاطر دوام بیشتر گل هایشان و سازگاری بهتر با محیط آپارتمان بر نوع دیگر ترجیح دارد.

پیازهای درشت لاله را در مهر یا آبان ماه در جام مماس باشد. کسانی که باغچه در اختیار دارند گلدان ها را در نقطه کاملا زهکشی شده ای از باغچه در خاک قرار داده و روی آن ها را به قشر ۲۰ سانتیمتر خاک می ریزند و سپس با کاه یا برگ خشک شده می پوشانند و در غیر این صورت گلدان ها را در یک زیر زمینی یا انبار تاریک و خنک می چینند.

در این شرایط است که پیازها ریشه داده و جوانه می زند و هنگامی که جوانه ها به ۴ تا ۵ سانتیمتر رسید گلدان ها را به جای گرمی می برند. این کشت مصنوعی را نمی توان زودتر از اواخر آذرماه شروع کرد و معمولا سه هفته بعد گل می دهد پیازهایی که با این روش گل داده اند دیگر قابل استفاده نخواهند بود.

زانتدشیا (شیپوری) Zantedeschia

آراسه ها

شیپورک ها سفید «آروم» معروف خاص و عام است و در تهیه دسته گل مورد استفاده بسیاری از گل فروشان قرار دارد.

گیاهی که موجب پیدایش آن شده است نوعی متعلق به آفریقای جنوبی است که برگ های درشت نوک تیز سبز پر رنگ دارد.

گل های کم اهمیت آن به دور خوشه ای جمع شده و پایه آن را کاسبرگ بزرگ و ضخیمی به رنگ سفید ناب و به شکل قیف در بر گرفته است و همین قسمت «اسپاپ» است که بخش زینتی گیاه را تشکیل می دهد.

گونه ای نزدیک به این موسوم به «ز. اليتيانا» است که زادگاهش آفریقای جنوبی است و «اسپاپ»های آن بزرگ زرد تخم مرغی می باشد.

این گیاه تزیینی را می توان برای مدتی محدود در آپارتمان و به ویژه در راهروی شیشه شده که مجال کافی برای رشد دست و پا گیر آن دارد نگه داشت.

برای این منظور ریشه های زنبقی مانند آن را در ماه های شهریور و مهر به صورت هر ۲ تا ۳ سوخ در یک گلدان ۱۸ سانتیمتری می کارند و آن را به خاکی مغذی شامل قسمت های مساوی از خاک باغچه و پهن چرب پر می کنند و سپس گلدان ها را در جای نسبتا گرمی می گذارند.

«آروم»هایی که در چنین محلی و در معرض آفتاب قرار گیرد تا حدود ۶۰ الی ۸۰ سانتیمتر رشد می کند. کمبود نور موجب پلاسیدگی برگ ها و خم شدن آن ها می شود.

از لحظه آغاز رویش فعال گیاه باید مرتبا به آن آب داد و فصل گل دادن آن سرتاسر زمستان می باشد.

در اواخر اردیبهشت ماه برگ های «آروم»هایی که در شاسی کاشته شده است شروع به زرد شدن نموده و ناگهان میافتد و از این به بعد یعنی تا اواخر تابستان رسیدن موعد مجدد رویش زمستانی باید گلدان ها را خشک نگه داشت.

«آروم»ها را می توان به خوبی در یک گلخانه سرد و یا یک بالکن سر پوشیده که مختصری گرم باشد نگه داری نمود اما در چنین شرایطی گل های آن دیرتر و در حدود بهار به دست خواهد آمد.

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید