Eupatorium cannabinum

کاربر 21کاربر 21
312 بازدید
Eupatorium cannabinum

نام علمی: .Eupatorium cannabinum L

نام فرانسه: E. d’Avicenne، Chanvre d’eau، Eupatoire Chanvine

نام انگلیسی: H.chanvrine، H. agrimony، Hemp Weed، Water hemp

نام آلمانی: Hanfwasserdost، Wasserhantkraut، Wasserhanf

نام ایتالیایی: Eupatorio، Canapa aquatica، Eupatorio d’avicenna

نام عربی: غافث، خدالبنت (Khadd el bint)

Eupatorium cannabinum گیاهیاز تیره کاسنی، پایا و دارای ساقه ای زاویه دار، منشعب، به رنگ مایل به قرمز و به طول یک تا ۱.۵ متر است. معمولا در نواحی مرطوب، کنار جریان های باریک آب، مخصوصا دامنه های منتهی به چشمه سارها، به حالت خود رو می روید. برگ هایی متقابل، مرکب از ۳ تا ۵ برگچه نوک تیز، دندانه دار و پوشیده از کرک های نرم دارد. در سطح تحتانی پهنک برگ های آن نیز نقاط شفافی دیده می شود که محل غده های کوچک و واقع در زیر بشره است.

اختصاصات گیاه Eupatorium cannabinum

از اختصاصات گیاه Eupatorium cannabinum آن است که کاپیتول های کوچکی به طول ۵ تا ۷ و به عرض ۳ میلی متر به رنگ گلی، مرکب از گل های لوله ای و مجتمع به تعداد زیاد در کنار هم و در راس شاخه ها دارد. ظاهر کلی اجتماع کاپیتول های آن نیز به نحوی است که سطح مدوری را به وجود می آورند. مجموعه این مشخصات باعث می گردد که این گیاه به سهولت از سایر گونه های مشابه تشخیص داده شود.

در بعضی از پایه های این گیاه، به ندرت گل ها به رنگ مایل به سفید دیده می شود که مربوط به اختصاصات عوامل محیط زندگی و تاثیر آن ها بر روی گیاه است.

میوه اش کوچک، سیاه رنگ، منتهی به یک دسته تار سفید رنگ و پوشیده از نقاط کوچک و شفاف (مانند سطح تحتانی پهنک برگ) است. از ریشه این گیاه نیز بوی ناپسند استشمام می شود. پراکندگی این گیاه به صورتی است که در منطقه وسیعی از نواحی معتدله اروپا، آسیا وافریقای شمالی می روید و همیشه نیز در محیط های مشابه یافت می شود. کلیه قسمت های گیاه مانند برگ، اعضای هوایی و ریشه آن، مصارف درمانی دارند.

ترکیبات شیمیایی Eupatorium cannabinum

اعضای مختلف این گیاه دارای تانن، مواد رزینی، اسانس، اینولین و نوعی ماده تلخ به نام او پاتورين (eupatorine) است به علاوه دو نوع ساپونین با اثر مدر و معرق توسط R. Kobert در سال ۱۹۱۶ از آن به دست آمده است. اوپاتورین، به فرمول C۱۸H۱۶O۷ و به وزن ملکولی ۳۴۴.۳۱ است و علاوه بر گیاه مذکور از نوع دیگر آن به نام .E. semiserratum DC نیز استخراج می شود. اوپاتورین، در مخلوط Dioxane و آب، به حالت متبلور به دست می آید. در گرمای ۱۹۸ – ۱۹۶ درجه ذوب می شود. اوپاتورین، اثر قی آور دارد.

تاریخچه Eupatorium cannabinum

تاریخچه Eupatorium cannabinum

استفاده های درمانی از اعضای گیاه Eupatorium cannabinum، به زمان های خیلی قدیم ارتباط پیدا نمی کند زیرا در کتب قديمی، هیچ گونه اشاره ای از آن به عمل نیامده است. نخستین بار در سال ۱۵۴۳، دانشمند گیاه شناسی به نام Leonard Fuchs، اعضای هوایی گیاه را به صورت خشک شده در عطاری های آن زمان که گیاهان دارویی می فروختند، تحت نام Eupatorium پیدا نمود. بعدا این بررسی ادامه پیدا کرد و معلوم شد که در مراکز دارو فروشی کشورهای مختلف نیز تحت همین نام، در معرض استفاده مردم قرار می گیرد.

بعضی از دانشمندان دیگر نیز مانند Bock (در سال ۱۵۷۲)، اعلام داشتند که حیوانات مجروح مانند آهو از این گیاه منحصرا آن هم در بعضی نواحی برای درمان خود استفاده به عمل می آورند. فقط در برخی از کتب دارویی چنین منعکس است که قدمت درمانی این گیاه به زمان Tournefort، دانشمند گیاه شناس قرن ۱۳ میلادی می رسد و حتی چنین ذکر گردیده است که از آن، استفاده های درمانی مختلف نیز به عمل می آمده است.

بررسی های علمی کافی حتی در زمان حاضر نیز در مورد این گیاه، به نحوی که آن را در ردیف انواع دارویی شناخته شده قرار دهد، به عمل نیامده و فقط با توجه به اختصاصات و شهرت های درمانی گیاه است که مصرف آن در بعضی نواحی، به منظور درمان بیماری ها بین مردم معمول گردیده است.

خواص درمانی Eupatorium cannabinum

خواص درمانی Eupatorium cannabinum

ریشه و تمام قسمت های هوایی گیاه Eupatorium cannabinum، اثر اشتها آور، مدر، مقوی و معرق دارد و اگر به مقادیر زیاد مصرف شود، اثر زیادکننده ترشحات صفرا، مسهلی، قی آور، دفع کرم وتب بر (به طور خفيف) ظاهر می کند. از این جهت با توجه به اختصاصات درمانی مذکور، از آن ها جهت رفع بعضی بیماری ها نظير اسکوربوت، آب آوردن انساج، سرفه، نزله های مزمن، زردی، تب های نوبه، هیستری، بیماری های پوست، بروز دانه های جلدی، جرب، بیماری های کبدی و طحال و حتى قطع حالت قاعدگی در زنان جوان و غیره استفاده به عمل می آورند.

فراورده های اعضای گیاه Eupatorium cannabinum، ضمن تحریک ترشحات صفرا، ایجاد حالت مسهلی می نمایند در نتیجه می توان از آن ها در رفع انسداد مجاری کبدی، وجود صفرا در خون و همچنین يبوست های ناشی از نارسایی اعمال برخی غدد و غیره استفاده به عمل آورد.

در استعمال خارج، چون اثر التیام دهنده زخم و جراحات چرکین دارد از این جهت برگ های تازه و له شده آن و یا جوشانده گیاه تازه بر روی عضو اثر داده می شود و یا از آن ها، به منظور رفع التهاب ها و ناراحتی ها در کوبیدگی اعضای سطحی بدن استفاده به عمل می آید.

صور دارویی Eupatorium cannabinum

صور دارویی Eupatorium cannabinum

دم کرده یا جوشانده ۳۰ تا ۶۰ در هزار برگ یا ریشه تازه گیاه به مقدار یک فنجان بین هر دو غذا به نحوی که تمام مقدار جوشانده مذکور در طی دو روز، مصرف شود – تنطور به مقدار ۱۵ تا ۲۵ قطره در روز مخلوط در یک تیزان – شیره برگ های تازه گیاه به مقدار ۳۰ گرم و حتی بیشتر.

در استعمال خارج، ضماد، لوسیون ها و بخور آن به کار می رود.

محل رویش Eupatorium cannabinum

این گیاه در غالب نواحی شمالی ایران مخصوصا در ارتفاعات کم کوهستان ها یافت می شود. در اطراف تهران، نواحی مختلف البرز، رودبار: در ارتفاعات ۷۲۰ متری، بین کوشک و میشکش، دامنه های مرطوب و آفتاب گیر رحمت آباد و شمال اوشان نیز دیده می شود.

از گونه های مفید دیگر گیاه Eupatorium

Eupatorium fortunei

.E. Aya. pana Vent.، Eupatoriu‌m triplinerve Vahl

گیاهی به ارتفاع یک و نیم تا ۲.۵ متر و دارای ساقه های راست، به رنگ مایل به قرمز و پوشیده از تارهای کم است. برگ های متقابل، به درازای ۸ و به پهنای ۳ سانتی متر، گوشت دار، نوک تیز، با دمبرگ میانی ضخیم و مایل به قرمز دارد. گل های آن به رنگ ارغوانی است. از کلیه قسمت های گیاه نیز بوی معطر استشمام می شود و طعم آن ها تلخ است. در نواحی گرم امریکای جنوبی می روید و در بعضی نواحی مانند هند پرورش می یابد. نام محلی آن در برزیل، Aya – Pana است.

قسمت مورد استفاده گیاه، اعضای هوایی مخصوصا برگ های آن است که به صورت دم کرده مانند چای مصرف می شود. از تقطیر برگ های این گیاه، اسانسی بابوی، مخصوص (بوی گیاه)، بی رنگ و به وزن مخصوص ۰.۹۸۰۸ به دست می آید که مخلوطی از سزکوئی ترپن، اتراتیلیک اسید والرینیک، کومارین، آیاپانول (ayapanol) و غیره است. برگ های آن دارای مواد رزینی، کومارین و گلوکزیدی به نام آیاپانین (ayapanine) می باشد.

مشخصات دو ماده اخیر در کتب دارویی به طور دقیق وارد نشده است. در مفردات پزشکی .Reutter L، برای ayapanol، صفات فیزیکی به شرح زیر ذکر شده است:

آیاپانول (Ayapanol)، به فرمول C۱۲H۱۸O۲ و به صورت محلولی بی رنگ و با بوی مخصوص و معطر است. در گرمای ۱۱۸ درجه می جوشد. در غالب حلال های مواد آلی حل می شود.

خواص درمانی Eupatorium triplinerve

دارای اثر نیرو دهنده، معرق و مقوی است. دم کرده آن جهت رفع سوء هضم و ناراحتی های هضمی مصرف می شود. در استعمال خارج به عنوان درمان مار گزیدگی، به صورت مالیدن بر روی عضو به کار می رود. دم کرده آن به صورت محلول تا ۵۰ در هزار مورد استفاده قرار می گیرد. در بعضی کتب علمی جدید، اختصاصات درمانی زیر نیز برای آن ذکر شده است:

  • دم کرده برگ های گیاه اثر نرم کننده دارد و عوارض کمبود ویتامین C را درمان می کند.
  • دم کرده برگ ها جهت رفع اسهال های ساده و برونشیت توصیه شده است.
  • خیسانده برگ های له شده گیاه جهت رفع سرماخوردگی به کار می رود. در استعمال خارج نیز برای شستشو و پانسمان زخم و جراحات، کوبیدگی اعضای بدن، در رفتگی و غیره مصرف می شود.

.Eupatoriu‌m indigofera Parod

گیاهی علفی و چند ساله است. در آرژانتین و پاراگوئه نوعی ماده رنگی آبی از آن به دست می آورند.

.Eupatorium perfoliatum L

Eupatorium perfoliatum

گیاهی علفی و چند ساله است. در آمریکای شمالی، کانادا، فلوریدا، نواحی غربی تکزاس، نبراسکا (Nebraska) و مناطق اطراف آن می روید. از برگ و گل های آن که در ماه های تیر و مرداد جمع آوری شده باشد به عنوان قی آور، معرق، نیرو دهنده ومسهل استفاده می شود. در برگ و گلبرگ های آن، اسانس، رزین و گلوکزیدی با طعم تلخ به نام او پاتورین (eupatorine) یافت می گردد. سرشاخه گل دار و برگ های خشک این گیاه تحت نام اوپاتوریوم (Eupatorium) در معرض استفاده قرار می گیرد.

.Stevia Rebaudiana Hemsl.، Eupatoriu‌m Rebaudianum Bertoni

گیاهی علفی است و در امریکای جنوبی، مخصوصا در پاراگوئه می روید. دارای گلوکزیدی است که ۱۵۰ بار از شکر، شیرین تر است. این گلوکزید که از برگ گیاه به دست می آید به نام استه ويوزيد (Stevioside) به فرمول C۳۸H۶۰O۱۸ و به وزن ملکولی ۸۰۴.۹۰ است. گیاه مذکور به نام Yerba dulce نیز موسوم می باشد.

استه ویوزید، به صورت بلوری های جاذب الرطوبه به دست می آید. در گرمای ۱۹۸ درجه ذوب می شود. در Dioxane محلول است ولی در آب به مقدار یک گرم در ۸۰۰ میلی لیتر، حل می شود. مصرف استه ویوزید به عنوان یک ماده قندی انرژی زا پیشنهاد شده است.

Eupatorium stoechadosmum Hance

گیاهی علفی و پایا است. در چین می روید به علاوه پرورش می یابد. در عمان برای آن اثر مقوی و مقوی باء قائل هستند.

.Eupatorium purpureum L

Eupatorium purpureum

در امریکا مخصوصا اتازونی می روید. از ریشه آن به عنوان مدر استفاده می شود. از ریشه این گیاه و از E. cannabinum ماده ای به نام اوپارین (euparine) به دست آمده که سنتز آن توسط Ramachandran و همکارانش در سال ۱۹۶۳ میلادی انجام گرفته است.

اوپارین، به فرمول C۱۳H۱۲O۳ و به وزن ملکولی ۲۱۶.۲۳ است. به صورت بلوری های سوزنی شکل و زرد رنگ به دست می آید. نقطه ذوب آن در گرمای ۱۲۱ – ۱۲۲ درجه می باشد. در الكل، بنزن، کلروفرم و اتر حل می شود ولی در آب و قلیائیات غير محلول است. اوپارین دارای ترکیباتی مانند Oxime به فرمول C۱۳H۱۳NO۳ و سمی کاربازون (semicarbazone) به فرمول C۱۴H۱۵N۳O۳ و غیره است.

دسته بندی گیاهان دارویی
اشتراک گذاری

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+926 محصولات
+1647 سفارشات تکمیل شده
+2187 کاربران
+4751 مطالب وبلاگ
سبد خرید

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

ورود به سایت