Dichopsis Gutta

کاربر 21کاربر 21
654 بازدید
Dichopsis Gutta

نام علمی: .Dichopsis Gutta Benth

Dichopsis Gutta درختی است از تیره ساپوتاسه به ارتفاع ۲۰ متر که به علت داشتن برگ های چرمی و مجتمع در قسمت انتهایی شاخه ها، ظاهری کاملا مشخص دارد. در شبه جزیره مالاکا، مالزی سنگاپور، سوماتراوبرنئو به حالت وحشی می روید به علاوه خود و گونه های دیگر آن در جاوه، به منظور استفاده های صنعتی پرورش می یابند.

درخت Dichopsis Gutta، برگ های نوک تیز، کامل، به رنگ سبز تیره در سطح فوقانی پهنک و به رنگ زرد مایل به سبز در سطح تحتانی پهنک دارد. گل های Dichopsis Gutta از قطعات ۶ تایی تشکیل می یابد. دارای ۱۲ پرچم واقع در ۲ ردیف حلقوی است. تخمدان آن کروی، پوشیده از کرک، مرکب از ۶ برچه و میوه اش به صورت سته است. این اختصاصات در گونه های دیگر این گیاه که آن ها نیز کم و بیش در صنعت مورد استفاده قرار می گیرند، با مختصر اختلافی عمومیت دارد.

از درخت Dichopsis Gutta و گونه های مختلف آن، ماده ای به نام گوتاپرکا (Gutta percha) استخراج می شود که از نظر خواص، شباهت به کائوچوک دارد.

درخت Dichopsis Gutta از تیره ساپوتاسه

گوتاپرکا از گیاهان مختلفی گرفته می شود که مهم ترین آن ها به جنس هایPalaquium Payena ، Isonandra و Dichopsis تعلق دارند. از .Dichopsis Gutta Benth که در شبه جزیره مالاکا می روید نوع مرغوب گوتاپرکا تهیه می شود. گونه های مختلف متعلق به جنس Palaquium، از جمله گیاهان زیر، در جنس Dichopsis جای داده می شوند:

1- Palaqium oblongifolium Burck، مولد نوع بسیار خوب گوتاپرکاست و در برنئو، سوماترا و نواحی دیگر، از آن این ماده را که دارای ۹۰ درصد گوتاپرکای خالص است، به دست می آورند. ضمنا دانه این گیاه در حدود ۵۰ – ۵۵ درصد مواد چرب دارد روغن حاصل از آن، به حالت سفت و به رنگ زرد مایل به خاکستری می باشد. وزن مخصوص آن در گرمای ۱۰۰ درجه معادل ۰.۸۵۵ است. نوع تصفیه شده این روغن می تواند به مصارف تغذیه برسد و جانشین بورد و کاکائو گردد.

  • P. treubii Burck و واریته آن به نام Var. parvifolium Burck مولد كوتاپرکای غير مرغوب هستند.
  • P. borneense Burck، در نواحی مشابه مانند برنئو می روید و گوتاپرکای مرغوب می دهد.
  • P. formosum Pierre، P. malaccens Pierre و گونه های دیگر نیز از نظر تهیه گوتاپرکا، مورد استفاده های صنعتی قرار می گیرند ولی اهمیت آن ها به پایه گونه های قبلی نمی رسد.

2- .P. polyandra Benth.، Payena leerii Benth و گونه های دیگر.

گوترپرکای حاصل از درختان دسته اول، با ارزش تر از انواع متعلق به جنس Payena می باشد. در کلیه درختان مذکور، ماده مورد نظر، در سلول های دراز ترشح کننده شیرابه، به وضع پشت سرهم با جدار حد واسط نازک قرار دارد. این سلول ها، در بافت آبکش، پارانشیم پوستی ساقه و همچنین در برگ پراکنده است ولی فراوانی آن ها بیشتر در ناحيه آبکش می باشد که در آن جا به صورت دوایر متحدالمرکزی، در فواصل پارانشیم آبکشی دیده می شود.

برای استخراج شیرابه از اعضای گیاهان مذکور، به طرق مختلف زیر عمل می گردد:

بومیان محل، برای استخراج این ماده، ابتدا درخت های سی ساله را انتخاب نموده آن ها را از قاعده ساقه قطع و سپس بر روی تنه درخت به فواصل ۳۰ تا ۵۰ سانتی متر، شکاف های عمیق به صورت نیم دایره ایجاد می کنند. به تدریج شیرابه در این شکاف ها جریان پیدا کرده در آن ها انعقاد حاصل می کند. از معایب این طريقه یکی این است که درختان سی ساله به کلی از بین می روند و اگرچه این درختان دوباره از پایه شروع به رشد و نمو می کنند اما مدتی طولانی وقت لازم خواهد بود تا مجددا مورد استفاده برای بهره برداری قرار گیرند.

دیگر آن که قسمتی از ماده مترشحه ضمن جریان در شکاف ها، به سطح زمین می ریزد و با خاک آلوده می شود و چون پس از جمع آوری و مخلوط شدن با سایر ترشحات، نوع نامرغوبی به وجود می آورد از این جهت مورد پسند در بازار تجارت قرار نمی گیرد. از روش های دیگر، یکی آن است که پوست درخت را به صورت نوارهای باریک از تنه جدا می کنند و سپس شیرابه های خارج شده را که خود به خود انعقاد پیدا می نماید، جمع آوری می کنند.

یکی از دانشمندان به نام Burch، ایجاد شکاف را به شکل V در ساقه درختان، بدون قطع آن ها توصیه نموده است. عیب این طريقه آن است که به علت مربوط نبودن کامل مجاری با یک دیگر، شیرابه کم تری از گیاهان به دست می آید به علاوه در انواع مرغوب، چون شیرابه به سرعت انعقاد پیدا می کند، محل شکاف به زودی بسته می شود و مانع جریان کامل شیرابه می گردد.

شیرابه های انعقاد یافته را معمولا به کمک رنده های آهنی از محل شکاف جدا کرده در آب گرم مالش می دهند تا ناخالصی های آن حتی الامکان جدا شود بعدا آن را به صورت لایه نازکی می گسترانند تا اگر قطعات چوب یا پوست درخت و یا ناخالصی های دیگر در درون این ماده باشد، آشکار و از آن خارج گردد. پس از انجام این عمل، شیرابه انعقاد یافته عاری از ناخالصی های مختلف را به صورت قطعاتی شبیه نان در می آورند و به بازارهای تجارت عرضه می کنند.

استخراج ماده مذکور از برگ درخت، به کمک حلال های آلی نظیر سولفورد و کربن و یا تولوئن نیز توصیه شده است. متاسفانه با آن که این طريقه، نتیجه خوب می دهد و راندمان عمل نیز به ۱۰ درصد می رسد، ماده به دست آمده از نظر کیفیت چندان مرغوب نمی باشد.

گوتا پرکا، به صورت قطعات کم و بیش بزرگ و پهن، همراه با ناخالصی های مختلف که بدان ها اشاره شد و به رنگ های مایل به زرد، قهوه ای و یا مایل به قرمز در بازرگانی عرضه می شود. نوع خالص آن، رنگ سفید مایل به گلی دارد و فاقد بو و طعم است. وزن مخصوص آن کمی از آب زیادتر و در انواع مرغوب بین ۰.۰۱۰ و ۰.۲۰ می باشد.

گوتاپرکا، در گرمای ۳۷ درجه از حالت سختی خارج گردیده نرم می شود. در حرارت ۴۵ درجه کشدار می گردد. در گرمای ۶۰ درجه قابلیت باریک شدن پیدا می کند و پس از سرد شدن نیز شکل خود را حفظ می نماید. گوتاپرکا در گرمای ۱۳۰ درجه با شعله نورانی می سوزد. در آب معمولی و آب نمک دار، فاسد نمی شود ولی اگر در مجاورت نور و هوا قرار داده شود، به سهولت اکسیده می گردد. در گرمای ۱۸۰ درجه نیز معادل وزن خود، اکسیژن جذب کرده شکننده می شود.

گوتاپرکا، در اتر و الكل به مقدار کم ولی در اسانس تربانیتن، تولوئن، سولفور کربن و کلروفرم به مقدار زیاد حل می گردد. اسیدهای غلیظ، به شدت بر روی آن تاثیر می نماید ولی اسیدهای رقیق و قلیائیات در آن بی اثر است.

ترکیبات شیمیایی گوتاپرکا

ترکیب شیمیایی گوتاپرکا، به علت آن که انواع مختلف مرغوب و نامرغوب آن، به صورت مخلوط به نسبت های نامعین، در معرض استفاده قرار می گیرد، متفاوت است. گوتاپرکا اصولا دارای رزین ها، نوعی کربورواترهای اسید سینامیک است که به طریقه زیر آن ها را از هم جدا می کنند.

گوتاپرکا را در سولفور کربن حل کرده، محلول به دست آمده را صاف و تبخیر می نمایند. با این عمل ماده ای حاصل می شود که در الكل جوش، ۱۸ تا ۲۲ درصد رزین خود را از دست می دهد و آنچه که باقی می ماند، ماده خالصی است که هیدروکربوری با کلیه خواص گوتاپرکا می باشد.

محلول الكلی جوشان پس از سرد شدن، رزین سفید رنگی به نام آلبان (Alban)، به فرمول C۲۰H۳۲O۲ رسوب می دهد که با الكل مطلق سرد می توان آن را تصفیه نمود. این رزین، رنگ سفید و حالت بلوری دارد. در ۱۶۰ درجه ذوب و در اسانس تربانتین، کلروفرم، سولفور کربن، اتر و الكل مطلق جوش حل می گردد.

محلول الكلی سرد شده که قسمتی از رزین خود یعنی آلبان را از دست داده است، اگر صاف و سپس تبخیر گردد، نوعی ماده رزینی دیگری به رنگ زرد به نام فلوآویل (Fluavile) باقی می گذارد که حالت آمرف دارد. در گرمای ۵۰ درجه نرم می شود و در ۱۰۰ تا ۱۱۰ درجه، حالت روان به خود می گیرد. را در گوتاپرکا علاوه بر مواد فوق، یک ماده اکسیژن دار با ترکیب شیمیایی نامعین به نام گوتان (Guttan) و همچنین یک ماده قندی، به مقدار جزئی از ماده چرب و نوعی ماده رنگی یافت می شود.

گوتاپرکای حاصل از Paycna lcerii، دارای مقدار کم تری از گوتای خالص ولی مقدار زیادتری از رزین ها است.

خواص و موارد استعمال ‌گوتاپرکا

مصارف صنعتی گوتاپرکا از نظر آن که به صعوبت هدایت جریان الکتریسیته را می نماید، زیاد است. از این ماده برای ساختن کابل های زیر دریایی استفاده می شود. گوتاپرکا با گوگرد به مقادیر کم (گوتای و ولکانیزه) و یا به مقادیر زیاد (گوتای سخت شده) آمیخته می گردد. با کائوچو، گوگرد و سیلیس، ماده ای به نام وولکانيت (Vulcanite) از آن حاصل می شود که در دندان پزشکی برای ساختن دندان از آن استفاده می گردد.

از گوتاپرکا در ساختن لوازم مختلف در پزشکی استفاده می شود. محلول کلروفرمی آن به تنهایی و یا به عنوان حامل داروهای محلول در کلروفرم، برای درمان بیماری های جلدی به کار می رود. ورقه های نازک گوتاپرکا، در پانسمان های مرطوب مورد مصرف قرار می گیرد. از گوتاپرکا، به طوری که ذکر شد در ساختن لوازم جراحی مانند انواع سوند، شمع و غيره استفاده به عمل می آید.

دسته بندی گیاهان دارویی
اشتراک گذاری

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+926 محصولات
+1647 سفارشات تکمیل شده
+2187 کاربران
+4751 مطالب وبلاگ
سبد خرید

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

ورود به سایت