خاکشیر (Descurainia sophia)

کاربر ۱۸کاربر ۱۸
2,267 بازدید
خاکشیر

نام فارسی: خاکشی ، خاکشیر

نام علمی: Descurainia sophia، Sisymbrium Sophia

نام فرانسه: herbe de St. Sophie, Sagesse – des chirugiens, Vé larsagesse

نام انگلیسی: Flix Weld، Fluxweed, Flixweed

نام آلمانی: Besenkraut, Sophienrauke، Besenraukc

نام ایتالیایی: Talitor, Verdemacro, Sofia – dei – chirurghi, Erba – Sofia

نام های دیگر: شفترک، خاکشور، خاکژی،خاکشی

نام واقعی آن خاکشی است که در اصطلاح عموم به آن خاکشیر می گویند.گیاهی از تیره شب بو، همیشه سبز، دارای رشد کند، با عمر کوتاه است که معمولا به عنوان گیاه دوساله پرورش داده می شود. در دشت و کوهستان ها می روید.

گیاه خاکشیر از تیره شب بو

گیاه خاکشیر از تیره شب بو، گیاهی علفی و دارای ساقه ای به ارتفاع متغیر ۰.۲۰ تا یک متر است. در غالب نواحی اروپا، آسيا، از جمله ایران و در شمال آفریقا می روید. از مشخصات آن این است که ساقه منشعب در قسمت های انتهایی دارد و یا آن که این انشعاب از ناحیه سطح زمین منشا می گیرد.

برگ های خاکشیر دارای ہریدگی های بسیار و نخی شکل با ظاهر مشخص است به طوری که می توان گیاه را از روی شکل ظاهری برگ ها و میوه های خورجين و باریک آن که به وضع تقریبا قایم بر روی ساقه ظاهر می شوند به سهولت تشخیص داد. گل های آن رنگ زرد روشن دارد.

قسمت های مورد استفاده ‌خاکشیر

گل و برگ گیاه که می توان برای رفع بیماری ناشی از کمبود ویتامین C استفاده کرد. هم چنین از تخمه های ریز آن به نام خاکشیر.

ترکیبات شیمیایی خاکشیر

دانه های خاکشیر دارای تعدادی اسید چرب مانند اسید لینوئیک، اسید لینولنیک، اسید اولئیک، اسید پالمتیک و اسید استئاریک است. ضمنا در دانه های خاکشیر اسانس روغن فراری وجود دارد که دارای مواد بنزیل و ایزوسیانات است.

نحوه کاشت و تکثیر خاکشیر

ترکیبات شیمیایی خاکشیر

تکثیر خاکشیر از طریق کاشتن دانه گیاه در پاییز یا در بهار صورت می گیرد. برای این کار دانه های رسیده را در زمین سبک و نسبتا مرطوب می پاشند. به طوری که فاصله آن ها را به مقدار کافی در نظر می گیرند و یا آن که این کار را در امتداد طولی با فواصل معینی انجام می دهند و سپس فاصله هر گیاه را از دیگری با خارج کردن پایه های اضافی مرتب می کنند.

رعایت مراقبت‌های لازم از قبیل کندن علف‌های هرز، کود دادن زمین و… طبق معمول باید انجام گیرد. برگ و یا ساقه کامل گل دار این گیاه را از خرداد تا شهریور ماه می چینند و دانه های آن را در مرداد و شهریور ماه محصول برداری می کنند. پس از برداشت محصول، خشک کردن آن باید به طور طبیعی در محلی سایه که هوا نیز به خوبی جریان دارد، انجام شود و یا به طور مصنوعی در حرارت ۴۰ تا ۵۰ درجه انجام شود.

طرز استفاده و مقدار مصرف خاکشیر

از دانه های خاکشیر به صورت خیس کرده و بوداده استفاده می کنند. بهترین زمان مصرف خاکشیر چه به صورت منفرد و چه در ترکیب با داروهای دیگر، صبح ناشتا است که بهترین اثر را در تقویت کبد و معده و پاک سازی سموم دارد. با توجه به شدت بیماری، مصرف خاکشیر از ۱ تا ۳ بار در روز توصیه می شود.

چون طبیعت خاکشیر سرد و تر است افراد سردمزاج درصورت تمایل می توانند برای شیرین کردن خاکشیر از کمی نبات یا عسل استفاده کنند.

خواص درمانی و طبیعت خاکشیر

خواص درمانی و طبیعت خاکشیر

طبیعت گیاه خاکشیر سرد و تر است. خواص دارویی این گیاه به طور خلاصه عبارتند از: درمان اسهال سخت، زخم و جراحت، شوره سر، ضدعفونی کننده، رفع يبوست، کهیر و التهابات پوستی، ترشحات زنانه، تب بر، دفع کرم، سنگ کلیه و مجاری ادرار، سرخک و مخملک، بوی بد دهان، جوش های صورت، گرفتگی صدا، رفع عطش و گرمازدگی، چربی کبد، کمبود ویتامین C، دل ضعفه، لک های پوست، کند کردن سلول های سرطانی، رفع بواسیر و واریس، ضعف قوای جنسی، ورم‌های سفید پوستی و زیر پوستی، کنترل فشار خون، تقویت معده، درمان لاغری، آبله مرغان، سرخجه، خارش پوست و ضد آلرژی، التیام دهنده زخم و جراحات است.

بو داده‌ی خاکشیر برای درمان اسهال های سخت مورد استفاده قرار می گیرد. برای درمان اسهال، خاکشیرر را بو دهید و آن را با آب و عسل مخلوط کنید و به بیمار بدهید. این ترکیب را متناسب با سن بیمار، هر ۲ ساعت یک بار برای او تجویز می کنند. میزان مصرف این مخلوط از ۱ قاشق غذاخوری تا یک سوم استکان تجویز شده است.

این گیاه سبب بهبود شوره سر می شود. بر اساس طب سنتی، شوره سر از عوارض سو مزاج بد کار کردن اعضای داخلی بدن است. هم چنین گفته می شود اگر ریزش مو ناشی از سو مزاج باشد، مصرف خاکشیر در پیشگیری و بهبود آن بسیار موثر است. التهاب کلیه، سنگ کلیه و مجاری ادرار را برطرف می کند. در این حالت نوشیدن روزانه ۴ تا و ۵ لیوان خاکشیر که با شیرینی طبیعی مثل سکنجبین شیرین شده باشد، بسیار مفید است.

  • بهترین کاربرد آن خاصیت ضدعفونی کننده اش است و خشک آن برای ناراحتی‌های روده مثل اسهال و جوشانده ی آن برای رفع یبوست مفید است.
  • خاکشی التهاب کلیه را برطرف می کند.
  • برای از بین بردن کهیر و التهابات پوستی از خاکشیر استفاده کنید.
  • جوشانده خاکشیر برای رفع ترشحات زنانگی مفید است.
  • این گیاه ادرار آور و تب بر است.
  • خاکشیر برای دفع کرم مفید است.
  • این گیاه صدا را باز می کند.
  • سرخک و مخملک را مداوا می کند.
  • سنگ کلیه را دفع می کند، برای دفع سنگ کلیه می توان آب جوشانده‌ی خارشتر، خاکشیر و ترنجبین را با هم مخلوط کرده و صبح ناشتا خورد.
خاصیت ضدعفونی کننده خاکشیر

کافی است ۳ قاشق غذاخوری ترنجبین را در یک لیوان آب جوشانده‌ی خارشتر به مدت ۵ ساعت خیس کنید. سپس آن را صاف کنید. صاف کرده را با ۲ قاشق خاکشیر غذاخوری مخلوط و آن را میل کنید. نوشیدن این مخلوط به صورت روزانه به دفع سنگ کلیه کمک می کند. بوی بد دهان که ناشی از عفونت و مشکلات بلغمی است با استفاده از دستورالعمل فوق برطرف می شود.

برای برطرف کردن جوش های صورت که به علت خوردن چربی و شیرینی زیاد ایجاد می شود، جوشانده یک قاشق ترنجبین را با دو قاشق غذاخوری خاکشیر مخلوط و هر روز صبح ناشتا به مدت دو هفته خورده شود تا جوش‌ها از بین بروند. برای از بین بردن لک های پوست به ویژه صورت یکی از بهترین روش‌ها، نوشیدن خاکشیر و ترنجبین است. ترنجبین را ۵ ساعت در آب بخیسانید و صاف شده آن را با ۲ قاشق خاکشیر مخلوط کرده و میل کنید. روزانه و به مدت ۳ هفته این کار را ادامه دهید.

یک استکان از هر یک از عرق‌های گیاهی شاه تره، بیدمشک و کاسنی را با هم مخلوط و آن را با ۲ قاشق غذاخوری خاکشیرر ترکیب کنید. نوشیدن این ترکیب درمان کننده جوش‌های صورت و گرفتگی صدا است. به مدت ۳ هفته است این کار را ادامه دهید.

  • برای رفع عطش و گرمازدگی به صورت شربت استفاده می شود.
  • از بین برنده چربی کبد است.
  • از گل ها و برگ‌های این گیاه می توان برای رفع بیماری ناشی از کمبود ویتامین C استفاده کرد.
  • خوردن خاکشیر با شیر صبح ناشتا معده را تقویت نموده و اشتها را زیاد می کند و به درمان لاغری و افزایش وزن کمک می کند.
خاکشیر -2

برای پیشگیری از بروز دل ضعفه کافی است، خاکشیر و آب عسل را با هم ترکیب و میل کنید. برای تهیه آب عسل باید یک لیتر آب و یک کیلو عسل را با هم گرم و مخلوط کنید (عسل نباید بجوشد) خاکشیر یخ مال در آب سرد به دلیل این که کیفیت قابض پیدا می کند، یک داروی ضد اسهال است و از بیماری‌های عفونی تابستانه پیشگیری می کند اما خاکشیر در آب جوش به دلیل این که لینت را افزایش می دهد، یک داروی ضد یبوست می باشد.

بر اساس مطالعات صورت گرفته، خاکشیر به دلیل برخورداری از خاصیت ضد التهابی، موجب کاهش رشد سلول‌های سرطانی می شود. خاکشیر یکی از بهترین داروهای خوراکی برای رفع بواسیر و واریس است. اگر خاکشیر در ابتدای بروز این بیماری ها مصرف شود، کاملا بیمار درمان می شود اما اگر در مرحله پیشرفته بیماری استفاده شود، از پیشرفت بیماری جلوگیری خواهد کرد.

خاکشیر ضعف قوای جنسی را در صورتی که ناشی از وجود سودای زیاد در بدن باشد، درمان می کند. استفاده از خاکشیر به صورت ضماد بر روی پوست، انواع ورم‌های سفت پوستی و زیر پوستی را نرم می کند.

خاکشیر ترشحات بینی به هنگام سرماخوردگی را بسیار کم می کند و سر دردهای ناشی از آن را تخفیف می دهد. از دیگر خواص معجزه آسای دانه های خاکشیر، کنترل فشار خون است. برای این منظور یک لیوان خاکشیر را به خوبی بکوبید و آن را به صورت پودری نرم در آورید، سپس در ظرفی ریخته و به مرور به آن آب اضافه کنید تا خمیری یک دست به وجود آید. می توانید در هفته یک بار این مرهم را روی پاهایتان بمالید و شب تا صبح با آن بخوابید. این مرهم در کنار مصرف داروهای کنترل کننده فشار خون، کمک می کند تا بهتر بتوانید فشار خون خود را کنترل کنید.

نوشاندن روزانه ۳ تا ۴ لیوان شربت خاکشیر کم شیرین به کودک مبتلا به آبله مرغان و سرخجه، یکی از بهترین روش ها برای کاهش حرارت درونی و خارش برون ریزی های پوستی است. این گیاه یکی از بهترین داروهای ضد آلرژی می باشد از این رو در برخی از انواع حساسیت های غذایی، خوردن خاکشیر نیم ساعت قبل از صرف غذا، مشکل را برطرف می کند.

عوارض جانبی، موارد احتیاط و منع مصرف ‌خاکشیر

عوارض جانبی، موارد احتیاط و منع مصرف خاکشیر

برخی افراد هنگامی که این گیاه را می خورند، سر درد می گیرند. این افراد باید خاکشیر را همراه با پودر کتیرا بخورند. افرادی که طبع سرد دارند یا مبتلا به بیماری های روماتیسم و آرتروز می باشند، بهتر است شربت خاکشیر را به مقدار محدود یا با عسل و عرق نعناع مصرف کنند. افرادی که مبتلا به ورم و زخم معده می باشند، بهتر است در مصرف این گیاه جانب احتیاط را رعایت کنند و در مصرف آن زیاده روی نکنند. مصرف خاکشیر در دوران بارداری باید با احتیاط و با نظر متخصصین طب سنتی صورت گیرد.

یک نکته مهم در مصرف این گیاه، شستن صحیح و دقیق آن است زیرا به همراه دانه های ریز خاکشیر، خاک و ناخالصی های فراوانی وجود دارد. با مصرف خاکشیر ممکن است رنگ مدفوع سیاه شود اما این مسئله امری طبیعی است نشان دهنده دفع مواد سوداوی از بدن می باشد. گاهی دانه های گیاهان خانواده خاکشیر (کیسه کیش یا کیسه کشیش) که مشابه خاکشیر است، به اشتباه توسط مردم مورد استفاده قرار می گیرند، لذا باید به رنگ، اندازه و شکل دانه ها دقت کافی کرد و مواظب بود که تلخ نباشد.

محل رویش خاکشیر

خاکشیر در غالب نواحی ایران مخصوصا نواحی مرطوب و سایه دار می روید.

دسته بندی گیاهان دارویی
اشتراک گذاری

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+926 محصولات
+1647 سفارشات تکمیل شده
+2187 کاربران
+4751 مطالب وبلاگ
سبد خرید

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

ورود به سایت