افتیمون Cuscuta epithymum

کاربر ۱۸کاربر ۱۸
3,534 بازدید
افتیمون

این گیاه معمولا با گیاه کوث اشتباه گرفته می شود. گیاهی که معمولا به نام افتیمون در عطاری ها به فروش می رسد چیزی غیر از گیاه کشوث نیست که البته به علت شباهت ظاهری آن با افتیمون اشتباها با نام افتیمون عرضه می شود.

این دو گیاه از نظر خواص و عملکرد کاملا متفاوت از یکدیگر هستند. این قبیل گیاهان نوعی سیس محسوب می شوند که دور گیاه می پیچد و از گیاه میزبان تغذیه می کنند.

نام های دیگر: دوا الجنون، شعر الضبع، شکوفا، حماض الارنب، ترشک، سورمو، شیون، امل بیل، اکاس بیل، آفتیمون ، آفتیمون – افينيمون – آکاس بیل .

نام فارسی : افتیمون یا افطيمون

تیره : پیچک‌ها Convolvulaceae

نام انگلیسی : Cuscuta epithymum

نام علمی : Cuscuta

مشخصات افتیمون

گیاهی است از خانواده‌ی Convolvulaceae یا Cuscutaceae و از تیر‌ه‌ی پیچک صحرایی، علفی و یک ساله که در بهار و در مزارع به صورت انگل بر روی گیاهان سبز می‌روید و در بیابان‌ها در کنار بوته‌‌های تیغ می‌روید و آن‌ها را مثل تارعنکبوت احاطه می‌کند و تا اواخر تابستان هم پا به پای میزبان ضعیف شده رشد کرده و گل و بذر می‌دهد. ساقه‌‌های آن ظریف و باریک به شکل نخ قرمز رنگ یا قرمز مایل به زرد یا گرم مایل به قرمز است. گل آن سرخ غباردار با ریشک‌‌های بسیار نازک مانند مو، ميوه‌ی آن به اندازه دانه‌ی شاهدانه و به رنگ زرد، دانه‌‌های داخل میوه از دانه‌ی خردل ریزتر و قرمز مایل به زرد است، طعم این گیاه تلخ و تند است.

این گیاه گونه‌‌های مختلف دارد، در ایران در اطراف تهران، کرج، دامنه‌‌های البرز، کندوان، پل زنگوله، در دیلمان در مزارع غلات، در شوش، ازنا، همدان و دراصفهان در شاه کوه انگل روی گیاه Lactuca Orientalis، در کازرون فارس انگل روی Vicia و در بندرعباس انگل روی شنبلیله، گونه‌‌های دیگرآن در جزیره‌ی هرمز، قشم ودرکرمان در کوه جوپار بر روی آر تمیز یا هاو، در کوه لاله زار روی آویشم و آزر به دیده می‌شود. افتیمون علاوه بر گیاهان فوق به یونجه، سرو کوهی، گیاهان خانواده‌ی نیلوفر صحرایی، گیاه شیر پنیر(غاليون)، بومادران و گیاهان دیگری نیز حمله می‌کند. این گیاه در بسیاری از نقاط روی زمین موجود است و در دامنه‌ی کوه‌ها تا ارتفاع ۲۰۰۰ متری نیز مشاهده می‌شود.

مشخصات ظاهری گیاه افتیمون

افتیمون، گیاهی است علفی، یک ساله و پیچنده که به حالت انگلی بر روی عده ای از گیاهان علفی به سر می برد. شاخ و برگ آن مانند ریسمان باریک و از خانواده سيس‌ها (انگل) است. معمولا به دور هر گیاهی می پیچد. مایل به زرد، ساقه های آن ظریف، باریک، قابل انعطاف، صاف و منشعب است. برگهای آن بسیار ریز است.

گل های آن ریز و مایل به زرد و صورتی دیده می شود. گل های آن مرکب از قطعات پنج تایی و مجتمع و به وضع فشرده یا ظاهر کروی، در طول ساقه و در کنار فلس‌ها است. اواخر بهار تا پاییز زمان گل دادن افتیمون می باشد.

رنگ گیاه افتیمون زرد پررنگ یا سرخ رنگ و در فصل بهار می روید و تا تابستان نیز می ماند. این گیاه دارای بوئی تند است و هرچه این مشخصات نمایان تر باشد، نوع آن بهتر است.

تخم آن از خردل ریزتر است. رنگ تخم این گیاه سرخ مایل به زرد است.

ریشه ی آن شبیه به زردک (هویج ایرانی) است و تا مدتی در زمین باقی می ماند.

آنچه که در مغرب، آفریقا و مصر به نام اکشوث معروف است، در حقیقت افتیمون است و افتیمون لغتی است یونانی و نوع حقیقی آن در شام و عراق می روید.

خواستگاه این گیاه کوه‌ها، بیابان‌ها، جزایر دریای غربی و شمالی و بهترین آن در اقریطشی (جزیره ای از جزایر یونان) است.

این گیاه گونه های مختلفی دارد. در ایران در اطراف تهران، کرج، دامنه های البرز، کندوان، پل زنگوله. در دیلمان در مزارع غلات، در شوش، ازنا، همدان و در اصفهان در شاه کوه انگل روی گیاه Lactuca Orientalis در کازرون فارس انگل روی Vicia ودر بندرعباس انگل روی شنبلیله، گونه های دیگر آن در جزیره هرمز، قشم و در کرمان در کوه جوپار بر روی آرتمیز یا هاو، در کوه لاله زار روی آویشم و آزربه دیده میشود.

افتیمون علاوه بر گیاهان فوق به یونجه، سروکوهی، گیاهان خانوادهی نیلوفر صحرایی، گیاه شیر پنیر (غاليون)، بومادران و گیاهان دیگری نیز حمله می کند.

این گیاه در بسیاری از نقاط روی زمین موجود است و در دامنه کوهها تا ارتفاع ۲۰۰۰ متری نیز مشاهده شده است.

اختلاف ماهیتی بین کشوث و افتیمون :

افتیمون-1

1- رنگ تخم این گیاه سرخ مایل به زردی است، اما رنگ تخم کشوث سرخ مایل به سفیدی است.

۲- رنگ گل افتیمون سرخ مایل به غبرت است. ولی رنگ گل کشوث سرخ مایل به سفیدی می باشد.

3- این گیاه دارای برگ بوده اما کشوث برگ ندارد.

۴-افتیمون دارای ریشه بوده و تا مدتی در زمین می ماند اما کشوث ریشه ندارد.

۵- تخم این گیاه از تخم خردل ریزتر و تخم کشوث از تخم ترب ریزتر است. (تخم ترب سه برابر تخم خردل می باشد)

قسمت های مورد استفاده: کل گیاه

ترکیبات شیمیایی:

به طور کلی، ترکیبات شیمیایی موجود در سیسها، بسته به گیاه میزبان آنها متفاوت خواهد بود؛ به همین دلیل، سس هایی که میزبان آنها گیاهان دارویی باشند، می توانند اثرات درمانی مفیدتری داشته باشند.

ترکیبات شیمیایی: دی- مانیتول، بورنیل استات، دولسیتول، بتا- کاریوفیلن و کامفن.

نحوه کاشت و تکثیر

هر بوته گیاه افتیمون معمولا تا حدود ۳۰۰۰ هزار بذر تولید می کند؛ شکل بذرها گرد بیضی شکل اما نامنظم و موج دار است. بذر این گیاه می تواند چندین سال به حالت خواب باقی بماند. این بذرها معمولا به وسیله ی حیوانات، آب، ادوات کشاورزی و باغبانی، کودهای حیوانی و باد منتشر می شوند.

بذر این گیاه پس از قرار گرفتن در شرایط مساعد جوانه می زند و رشته ی نخ مانندی به طول حدود ۱۰ سانتی متر از آن خارج می شود و به دنبال میزبان (گیاهی که به دور آن بپیچد) می گردد. اگر میزبان پیدا نشود پس از مدت کوتاهی، تقریبا ۱۰ تا ۱۵ روز ذخیره غذایی دانه تمام می شود و گیاه از بین می رود.

بذر این گیاه پوسته ی خارجی سفت و بسیار محکمی دارد که آن را از عوامل نامساعد محیطی حفظ می کند و به بذر امکان میدهد که ۱۰ تا ۲۰ سال در زمین زنده بماند.

هر قدر خاک نرم تر، و مواد آلی و رطوبت آن بیشتر باشد تعداد بیشتری از بذرها جوانه می زنند. پس از خارج شدن از بذر و آمدن به سطح زمین و یافتن میزبان ارتباطش با زمین قطع می شود. پس از جدا کردن آن از میزبان، اگر حتی قطعه ی کوچکی از ساقه باقی بماند مجددا رشد خود را از سر می گیرد.

طرز استفاده و مقدار مصرف: بهترین روش برای استفاده از افتیمون این است که آن را در کیسه ای بریزید، بجوشانید و پس از دو جوش آن را بردارید کیسه را فشار دهید و محلول به دست آمده را استفاده کنید. چون لینت آور است با احتیاط و به مقدار کم مصرف شود.

تذکر

۱- این گیاه را نباید زیاد بجوشانید چون زیاد جوشاندن از خواص داروئی آن کم می کند. بلکه مقداری بیشتر از حالت دم کردن بجوشد که مواد داروئی وارد آب شوند.

۲- افتیمون به علت لطافت و ضعیف بودن ترکیباتش نباید آن را بسیار نرم کوبید.

بیشترین مقدار مصرف این گیاه در روز ۱۵ گرم در روز است و روزانه ۳ تا ۴ بار در روز است به این شکل که مدت ۱۰ دقیقه آن را مصرف کنید.

افتیمون را باید در جایی خنک و دور از نور نگهداری کرد.

خواص درمانی و طبیعت آن

افتیمون-2

طبیعت گیاه افتیمون گرم و خشک است

خواص دارویی این گیاه به طور خلاصه عبارتند از: مسهل، لقوه، خواب رفتن اعضای بدن، دردهای مفصلی، بیماری اسکوربوت، سردردهای مزمن، بیماری مالیخولیا، دفع کرم و باد معده،

نشاط روح، ترس و وحشت، تشنج، دلهره و اضطراب، عصبانیت، کابوس، صرع و لقوه، تصفیه خون، تقویت کبد، تقویت نیروی جنسی، جلوگیری از زودانزالی . برای رفع سردرد، افتیمون را بجوشانید و در بینی بچکانید و کمی میل شود. . اطباء قدیم از این گیاه برای معالجه بیماری اسکوربوت استفاده می کردند.

از این گیاه به عنوان مسهل استفاده میشود. افتیمون باز کننده گرفتگیها و مسهل سودا و بلغم و با بنفشه مسهل صفرا است.ضماد این گیاه در بیماری هایی مثل لقوه، خواب رفتن اعضاء بدن و همراه دردهای مفصلی استفاده می شود.

• افتیمون برای درمان سردردهای مزمن سوداوی مزاج که همراه با ناراحتی های فکری باشد، بسیار مفید است. روزی ۲ مثقال از پودر خشک شده این گیاه را در یک لیوان شیر بخیسانید و با ۷۵ گرم سکنجبین به مدت ۷ روز بخورید.

• برای ناراحتیهایی از قبیل مالیخولیا، مانیا و خفقان نیز بسیار مفید است. افتیمون را با هم وزنش افسنطین مخلوط و بجوشانید و آب آن را پس از صاف کردن میل کنید. در درمان جنون ۲۵ گرم افتیمون را بکوبید و با ۲۵۰ گرم سکنجبین مخلوط و هفته ای یک بار یک قاشق غذاخوری از آن را به بیمار بخورانید.

افتیمون مفرح قلب و در صورت تنقیه، سودا و کرم معده و بادها را دفع می کند. افتیمون را بکوبید و با عسل خمیر کنید و هر روز صبح و عصر هر بار یک قاشق چای خوری از آن را میل کنید.

برای نشاط روح مؤثر است، ترس و وحشت را از بین می برد، صداع، تشنج، دلهره و اضطراب را برطرف می سازد. عصبانیت، کابوس، مالیخولیا، صرع و لقوه را درمان می کند. مبتلایان به لرزش عصبی به خاطر مصرف مشروبات الکلی روزی ۳ گرم در ۲۰۰ سی سی آب دم کنید و به مدت ۴۰ روز میل کنند به جای قند از مویز استفاده شود.

• تصفیه کننده خون است و تقویت کننده کبد است.برای کسانی که انزال زودرس دارند مفید می باشد.

• مصلح این گیاه :

، صمغ عربی، کتیرا و با روغن بادام چرب کردن است.

نحوه‌ی استفاده از خواص درمانی

  1. اگر خورده شود، مدرو قاعده آوراست، برای درمان لقوه، خواب رفتن اعضای بدن و درد مفاصل مفید است، سردردی که از فکر زیاد باشد، فکر و خیالات بد و ناپسند، جنون مانیا و خفقان را درمان می‌کند، از پیشرفت سرطان جلوگیری می‌کند و برای اشخاص پیر و سالمند و همچنین مزاج‌های سوداوی نافع است.
  2. آب دمکرده‌ی آن را بنوشید. خون را صاف می‌کند، محلل و مسهل سودا و بلغم است.
  3. یک مثقال از آن را بجوشانید و با نبات شیرین کرده و بخورید. برای گوارش مفید است، برودت و سردی معده را برطرف می‌کند.
  4. هر روز یک مثقال از آن را بجوشانید، بعد مقداری گز خونساری در آب حل کنید، سپس صاف کرده و بنوشید. یبوست و زخم معده را درمان می‌کند.
  5. آن را نرم بسایید و با عسل خمیر کرده و هر روز صبح و عصر هر بار یک قاشق چای خوری از آن را میل کنید. جهت نشاط روح مؤثر است، ترس و وحشت را از بین می‌برد، صداع، تشنج امتلایی و دلهره و اضطراب را برطرف می‌سازد، عصبانیت، کابوس و مالیخولیا، صرع و فلج القوه را درمان می‌کند.
  6. تا یک هفته هر روز ۳۵ گرم از آن را نرم بسایید ودرشیر تازه دوشیده بخیسانید، بعد با ۷۵ گرم سکنجبین مخلوط کنید و بخورید و یا آن را بجوشانید و آب آن را در بینی بچکانید و یک قاشق غذاخوری از آب آن را هم بخورید، بعد روی آن دوازده مثقال گل قند بخورید. سردردی که از غلبه‌ی سودا باشد را درمان می‌کند.
  7. به صورت ضماد برای کاهش درد مفاصل بسیار مؤثر است.

تذکر:این گیاه برای مزاج‌های گرم و صفراوی خوب نیست.

عوارض جانبی، موارد احتیاط و منع مصرف:

مصرف زیاد افتیمون باعث افسردگی می شود. برای افراد گرم مزاج مضر است و بهتر است با کتیرا و بنفشه مصرف شود. ضمنا برای کودکان، بارداری و مادران شیرده ممنوع است.

دسته بندی ادغام شده طب سنتی گیاهان دارویی
اشتراک گذاری

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+926 محصولات
+1647 سفارشات تکمیل شده
+2187 کاربران
+4751 مطالب وبلاگ
سبد خرید

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

ورود به سایت