خربزه درختی (Carica papaya)

کاربر 21کاربر 21
67 بازدید
خربزه درختی

نام فارسی: خربزه درختی

نام علمی: .Carica papaya L

نام فرانسه: Arbre de melon، Papayer

نام آلمانی: Melonenbaum، Papayabaum

نام انگلیسی: Melon tree، Papaya، Papaw apple

نام ایتالیایی: Fico del Isole، Papaia

نام عربی: ببايا (Babaya)، عنبه هندی، بباز (Babaz)

منشا اصلی درخت خربزه درختی به درستی معلوم نیست. ولی تصور می رود که در جزایر ملوک (Molouque) واقع در اقیانوسیه باشد. امروزه به علت توسعه ای که از نظر پراکندگی پیدا نموده، به حالت نیمه وحشی در هند، هندوچین، جزایر موریس، جزایر آنتیل، هائیتی، برزیل، کلمبيا و خلاصه در بسیاری از نواحی امریکای جنوبی یافت می شود و به علاوه در نواحی گرم و مساعد نیز پرورش می یابد.

درختی دو پایه از تیره پاپایاسه، به ارتفاع ۶ متر و دارای سرعت نمو زیاد است. ریشه سفید رنگ، ترد، معطر و ساقه ی استوانه ای شكل و عاری از شاخه بندی دارد. ساقه آن در قسمت قاعده تو پر و با مقاومت ولی در قسمت های انتهایی راس، دارای حالت اسفنجی و منقسم به جدارهای گوشت دار از ناحيه داخل است. پوست تنه آن نسبتا ضخیم، به رنگ مایل به سبز و پوشیده از یک قشر نازک خاکستری است.

درخت خربزه درختی از تیره پاپایاسه

از مشخصات خربزه درختی این است که بر روی ساقه درخت، اثر برگ های قدیمی و از بین رفته دیده می شود. برگ های آن بزرگ، به طول ۵۰ تا ۶۰ سانتی متر و دارای دمبرگ دراز و ظاهری شبیه به برگ بعضی از انواع انجیر است. کلیه برگ های گیاه نیز در قسمت انتهایی ساقه واقع می باشند به طوری که طول تنه درخت، عاری از برگ به نظر می رسد. پهنک برگ های آن منقسم به ۷ تا ۱۱ تقسیم عمیق دندانه دار مخصوصا در پایه های نر گیاه است. ضمنا برگ پایه های نر خیلی بزرگ تر از برگ پایه های ماده می باشد.

گل های نر و ماده آن که در بین برگ های راس ساقه ها ظاهر می شوند اختصاصاتی متفاوت از یک دیگر دارند. گل های نر آن، رنگ سفید مایل به زرد و بوی قوی دارند و به تعداد زیاد نیز بر روی محور گل آذین آویخته و منشعبی به طول ۰.۶۰ تا یک متر پدید می آیند. تقسیمات پوشش گل نر، ۵ تایی است ۱۰ پرچم با بساک زرد رنگ در آن ها دیده می شود.

گل های ماده آن به رنگ سفید برفی است و از اختصاصات آن ها این است که به محور آویخته گل آذین، به وسیله دمگل کوتاهی ارتباط دارند. در وسط پوشش گل آن ها، مادگی منتهی به کلاله ۵ قسمتی دیده می شود.

میوه خربزه درختی سته، بزرگ، به طول ۳۰ سانتی متر و به قطر ۸ تا ۱۰ سانتی متر است و پس از رسیدن نیز به رنگ زرد نارنجی در می آید. این میوه از نمو تخمدان ۵ برچه ای و محتوی تخمک هایی با تمكن جانبی به وجود می آید. دانه های رسیده آن، که به تعداد زیاد تشکیل می شود، رنگ قهوه ای تیره داشته به بزرگی دانه گشنیز است.

دستگاه ترشحى لاتکس در این گیاه، به صورت شبکه ای در پوست، مغز، دایره محيطيه (پریسیكل)، جدار میوه و در دمبرگ و رگبرگ پراکنده است. تکثیر این درخت به سهولت با کاشتن دانه آن صورت می گیرد و چون گیاهی دو پایه است، همیشه، در مقابل هر ده پایه ماده آن یک پایه نر نگه داری می شود.

ترکیبات شیمیایی خربزه درختی

ترکیبات شیمیایی خربزه درختی

از درخت خربزه درختی ، دو ماده دارویی با ارزش، به شرح زیر به دست می آید:

  1. پاپائین (Papaine) که از شیرابه میوه آن تهیه می شود.
  2. کارپائین (Carpaine) که الكالوئيد موجود در میوه، دانه و مخصوصا در برگ درخت است.

پاپائین، شیرابه خشک شده ای است که از میوه درخت، قبل از رسیدن کامل تهیه می شود. برای این کار شکاف هایی در میوه های سبز ولی رشد یافته آن که در مرحله نزدیک به رسیدن هستند، شبیه آنچه که در کپسول خشخاش عمل می شود، ایجاد می کنند. و این کار را نیز به کمک شانه های چوبی با دندانه های تیز به نحوی انجام می دهند که شکاف ها، به قسمت های مرکزی میوه نزدیک نگردد. به زودی از محل شکاف ها، قطرات شیرابه ای خارج می شود که به همان صورت می بندد. این نوع شیرابه که شیرابه اشکی نامیده می شود، نوع مرغوب آن است و در بازار تجارت نایاب می باشد.

روش های دیگر استخراج شیرابه خربزه درختی است که میوه ها را له می کنند و بعد می فشارند تا شیرابه خارج شود. با این روش محصول نامرغوب ولی به مقدار زیادتر از روش فوق الذکر به دست می آید.

روش های استخراج شیرابه خربزه درختی

روش دیگر آن است که غلاف برگ خرما را درست در زیر میوه سبز گیاه قرار داده و بعد میوه را تیغ می زنند و این کار را با توجه به محل نصب برگ خرما به نحوی انجام می دهند که شیرابه پس از خروج، در گودی غلاف برگ وارد شود. با این ترتیب توده ای از به هم پیوستن مجموع قطرات شیرابه در غلاف برگ به وجود می آید که بعد از آن خارج می کنند.

در پایان کار، قطرات روی میوه خربزه درختی را نیز که به علت کمی فشار، نتوانسته اند در غلاف برگ وارد شوند و در سطح میوه سبز انجماد یافته اند، از آن جدا کرده به درون غلاف مذکور وارد می سازند.

شیرابه مذکور معمولا پس از خروج به سهولت می بندد ولی برای خشک شدن کامل، ابتدا آن را تحت اثر گرمای خورشید و سپس گرمای ثابت ۵۰ درجه قرار می دهند. رنگ شیرابه به تدریج ضمن انجام این اعمال، قهوه ای می گردد. بوی آن قوی و غالبا ناپسند است. چنین شیرابه های خشک شده ای، پاپائین خام نامیده می شود که پس از تصفیه شدن به روش های مختلف، به صورت خالص در آمده مورد استفاده قرار می گیرد.

از روش های تهیه پاپائین خالص یکی آن است که شیرابه را در خلاء تغليظ و تبخیر می کنند. بعدا معادل ۱۰ برابر حجم آن، الكل مطلق بدان می افزایند، سپس رسوب حاصل را در خلاء خشک کرده در آب حل می کنند و مجددا با افزودن الكل مطلق، آن را منعقد ساخته، خشک می نمایند.

روش های تهیه پاپائین از خربزه درختی

در برخی کتب گیاهان دارویی، پاپائین به صورت قطعات کرمی شکل به طول یک سانتی متر و یا به صورت قطعات کوچک و مدوری به ابعاد مختلف، به بزرگی یک نخود تا یک فندق ذکر شده است. پاپائین کرمی شکل که در خلاء خشک شده باشد، معمولا رنگ زرد روشن دارد. بوی آن مخصوص و طعم آن شبیه نان برشته کمی شور است.

پاپائین در آب محلول است ولی در الکل حل نمی گردد. پاپائین، مانند تریپسین، پروتئین ها را تجزیه کرده، آلبوموز و اسیدهای آمینه نظیر گلیکوکول، آرژینین، پرولین، تریپتوفان، تیروزین و غیره می دهد مشروط بر آن که محيط عمل این دیاستاز، خنثی و یا اسیدیته و قلیایی بودن آن بسیار جزئی باشد زیرا اگر محیط عمل اسیدی یا قلیایی باشد، عمل پاپائین، به تاخیر می افتد و یا متوقف می گردد به طوری که حتی در محیطی که معادل ۰.۵۰ گرم درصد، اسید کلریدریک داشته باشد، عمل پاپائین متوقف می شود. پاپائین، ۲۰۰ برابر وزن خود فیبرین را حل می کند.

کارپائین (Carpaine)، الكالوئیدی به فرمول C۲۸H۵۰N۲O۴ و به وزن ملکولی ۴۷۸.۷۰ است و علاوه بر آن که در میوه، دانه و مخصوصا برگ درخت مذکور وجود دارد در گیاه دیگری از تیره مذکور به نام Vasconcellosia hastata Caruel نیز یافت می شود. استخراج آن از برگ .Carica papaya L، توسط Greshof و Mededeel انجام گرفته است.

آنزیم هضم کننده مواد پروتئینی به نام کیموپاپائین موجود در خربزه درختی

کارپائین، به صورت بلوری های منشوری شكل منوکلینیک در استن به دست می آید. در گرمای ۱۱۹ – ۱۲۰ درجه ذوب می شود. در غالب حلال های مواد آلی به استثنای اتردوپترول حل می گردد. درجه انحلال آن در آب، بسیار کم است. کارپائین در گرمای ۱۲۰ درجه و در فشار ۰.۰۵ میلی متر تصعید می شود. کارپائین، الکالوئیدی است بسیار تلخ و اگر مصرف شود باعث کند شدن ضربان قلب می گردد.

از شیرابه خام .Carica papaya L، نوعی آنزیم هضم کننده مواد پروتئینی به نام کیموپاپائین به دست آمده است. کیموپاپائین (Chymopapaine)، ماده ای است به صورت ۴ ترکیب که ۲ تای آن ها، وزن ملکولی در حدود ۳۵۰۰۰ دارند و موفق به جدا کردن و بررسی آن ها گردیده اند.

بررسی و استخراج کیمو پاپائین – آ (Chymopapain A) توسط محققینی مانند Erbata و Yasunobu و کیموپاپائین – ب (Chymopapain B) به وسیله Kunimitsu و Yasunobu انجام گرفته است. کیمو پاپائین، به صورت پودر محلول در مایعات است و این حالت در او بیشتر از پاپائین می باشد. در pH های کم تر از ۱.۸، حالتی بسیار پایدار دارد. شدت اثر آن در pH بین ۲.۵ و ۴ است. کیموپاپائین، به مصارف ترد کردن و نرم کردن گوشت می رسد.

خواص درمانی خربزه درختی

خواص درمانی خربزه درختی

از میوه گیاه خربزه درختی شربت های مسکن و خلط آور تهیه می نمایند. شیرابه و دانه آن، به مصارف دفع کرم می رسد. در موارد سوء هضم و به منظور تسهیل گوارش مواد آلبومینوئیدی، ۰.۵۰ تا ۳ گرم پاپائین را در روز به صورت کاشه، شربت، الیکسیر و غیره مصرف می نمایند. پاپائین در رفع کم خونی دختران جوان و کاستروآنتریت اطفال (Gorstro – ente rite)، اثر مفید ظاهر می کند.

در کارخانه های تهیه پنیر، پاپائین را جهت انعقاد شیر به کار می برند و به علاوه در تهیه عصاره گوشت نیز از آن استفاده به عمل می آورند. چون پاپائین به سرعت الياف ماهیچه ای گوشت حیواناتی مانند اسب و گوساله را هضم می کند از این جهت در تهیه آبگوشت مخصوص جهت کشت انواع میکروب ها، از آن استفاده می شود.

در تمام اندام های درخت خربزه درختی ، سلول های میروزین دار و سلول های دارای گلوکزیدی مشابه میرونات پتاسیم یافت می شود. این مواد در مجاورت یکدیگر و تحت اثر آب، بر یکدیگر تأثیر نموده باعث پیدایش نوعی اسانس گوگرد دار با بویی شبیه سولفوسيانات الیل می گردند.

این گیاه در ایران نمی روید ولی در بعضی از نواحی جنوب ایران مانند میناب و چابهار پرورش می یابد. نام محلی آن در جنوب ایران درخت خربزه است. ایران در بین این گیاهان، انواع مفید دیگری نیز وجود دارد که میوه آن ها خوراکی و یا شیره آن ها به مصارف درمانی می رسد.

.Carica dodecaphylla Vell.، Jacartia dodecaphylla (Vell.) DC

این گیاه در بعضی از نواحی حاره امریکا مانند آرژانتین و غیره می روید و شیره سلولی آن توسط بومیان محل، به مصارف دفع کرم می رسد. پرورش می یابد.

دسته بندی گیاهان دارویی
اشتراک گذاری

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+926 محصولات
+1647 سفارشات تکمیل شده
+2187 کاربران
+4751 مطالب وبلاگ
سبد خرید

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

ورود به سایت