فاشرا (Bryonia dioica)

کاربر 21کاربر 21
793 بازدید
فاشرا

نام فارسی: فاشرا

نام علمی: .Bryonia dioica L

نام فرانسه: Couleuve e، Fausse coloquinte، Rave de serpent، Bryone dioique

نام انگلیسی: Bryony

نام آلمانی: Brachwurz، Zanurbe

نام ایتالیایی: Rapa del diavolo

نام عربی: خييطه (Khiytah)، عنب الحيه، بوطانیه

فاشرا گیاهی است از تیره کدو، علفی، پایا و دارای ریشه خیلی ضخیم، طویل، استوانه ای شکل، گاهی منشعب و به رنگ سفید مایل به زرد که در غالب نواحی مرکزی و غربی اروپا، شمال افريقا، آسیا و ایران می روید. ساقه آن نازک، منشعب، به طول ۲ تا ۴ متر و دارای حالت خشن در موقع لمس کردن است.

گیاه فاشرا از تیره کدو

فاشرا برگ هایی منقسم به ۵ لوب عمیق با ظاهری کم و بیش شبیه برگ مو دارد. پیچک های بلند آن باعث می گردد که به سهولت از گیاهان مجاور و تکیه گاه ها بالا رود. گل های آن بر دو نوع نر و ماده، بر روی ۲ پایه عليحده، به رنگ سبز مایل به زرد و مجتمع به صورت خوشه های کوچک در محور ساقه است.

دمگل های گل آذین نر فاشرا همیشه به طول زیادتر از گل آذین ماده است. گل های نر آن، دارای کاسه ۵ دندانه ای و جام پیوسته گلبرگ، به رنگ سفید چرک، استکانی شکل و منتهی به ۵ تقسیم بیضوی است. در داخل پوشش آن ،۵ پرچم به نحوی دیده می شود که میله ۴ عدد آن ها دو به دو به یک دیگر پیوسته بوده فقط یکی از آن ها آزاد است. در گل های ماده آن که دارای جام گل کوچک تر از گل های نر است، مادگی با تخمدان ۳ خانه دیده می شود.

میوه فاشرا سته، کروی، صاف به بزرگی یک نخود، به رنگ سبز (پس از رسیدن کامل به رنگ قرمز) و محتوی ۴ تا ۱۲ دانه بیضوی، واقع در یک قسمت گوشت دار و لعابی است. قسمت مورد استفاده آن، ریشه ضخیم گیاه است ولی نه تنها ریشه بلکه اعضای دیگر آن نیز به تفاوت دارای ماده سمی می باشند. از این نظر استفاده از آن ها به عنوان درمان بیماری ها باید در نهایت دقت و احتیاط صورت گیرد.

دمگل های گل آذین نر فاشرا

ریشه ضخیم و گوشت دار گیاه اگر شکسته شود، در مقطع رنگ سفید خالص ظاهر می سازد. بوی آن قوی و طعمش بسیار تند و تلخ است. طول ریشه آن در حدود نیم متری ضخامت آن ۱۵ سانتی متر و وزنش غالبا بیشتر از ۲ کیلوگرم است.

ریشه فاشرا را در بهار تا پاییز از زمین خارج می کنند و پس از شستن، به قطعات نازکی تقسیم کرده در گرمای خورشید و یا در مکانی با حرارت زیادتر خشک می نمایند. در موقع قطع ریشه از ساقه گیاه، شیره ای شیری رنگ (مخصوصا اگر این عمل در پاییز صورت گیرد) از آن خارج می شود. این شیره دارای آمیدون فراوان است و به آب فاشرا یا Eau de Bryone موسوم می باشد. از شیره آن گاهی دهاقین به عنوان مسهل استفاده به عمل می آورند.

ترکیبات شیمیایی فاشرا

ترکیبات شیمیایی فاشرا

ریشه فاشرا دارای صمغ، اسانس، نوعی رزین قرمز به نام بریورزین (bryoresine)، یک فیتوسترول، تریونول (trionol)، یک ماده روغنی دارای اسید اولئیک، به مقدار جزئی از الكالوئيدها و یک یا چند گلوکزید است.

ماده ای که وجود آن تحت نام بریونین (bryonine) در ریشه فاشرا ذکر گردیده، به تفاوت مخلوطی از ترکیبات درهم و فاقد مشخصات گلوکزیدی و یا یک گلوکزید قابل هیدرولیز تشخیص داده شده است. بعضی دیگر از محققین، وجود ماده موثر دیگری را به نام بریونتین (bryonetine)، در آن ذکر نموده اند.

دانه فاشرا دارای ۲۰ تا ۲۵ درصد ماده روغنی است که حالت روان و رنگ زرد مایل به قرمز دارد ولی فاقد بو می باشد و با آن که اندیس ید آن زیاد یعنی ۱۳۵ است اما فاقد اسید – لینولئیک می باشد.

خواص درمانی فاشرا

خواص درمانی فاشرا

ریشه فاشرا از مسهل های قوی ولی سمی و دارویی خطرناک است به طوری که اگر مصرف آن مورد پیدا نمود حتما باید با نظر پزشک صورت گیرد. علاوه بر اثر مسهلی، اثر قی آور، خلط آور و کمی مدر نیز دارا می باشد. ریشه تازه آن، خواص شدیدتری از ریشه خشک شده دارد. به کار بردن آن در مصارف داخلی باید با رعایت نهایت احتیاط و تحت نظر پزشک متخصص صورت گیرد.

ریشه فاشرا به علت دارا بودن خواص هم زمان مسهلی و مدر، اثر خوب در رفع بیماری های مختلف مانند آب آوردن انساج، رماتیسم مزمن، تب های مخاطی، صرع، سکته ناقص و غیره داده است به علاوه به علت اثر خلط آور که دارد، در آسم های مرطوب، سیاه سرفه یا بیماری های نزله ای و بیماری های سینه به کار رفته است. برای آن اثر پایین آورنده فشار خون نیز ذکر شده است.

در استعمال خارج، از آن سابقا برای رفع درد در رماتیسم مفصلی یا ماهیچه ای، درد مفاصل، کوبیدگی و ضرب خوردگی، خون مردگی، و غیره استفاده به عمل می آمده است. شیره ریشه پخته آن مخلوط با پیه خوک و گوگرد (به مقدار مساوی) در درمان کچلی اثر قاطع دارد. برای مخلوط دانه له شده آن در شیر، اثر ضد کرم کدو ذکر شده است ولی در هر حال مصرف آن باید با رعایت نهایت احتیاط صورت گیرد.

در دام پزشکی با افزایش دادن مقدار مصرف ریشه فاشرا، آن را در بیماری های مشابه مورد استفاده قرار می دهند.

صور دارویی فاشرا

صور دارویی فاشرا

در استعمال خارج، له شده ریشه تازه آن را با نمک مخلوط نموده در زیر خاکستر می پزند و بعد به حالت نیم گرم در موارد آب آوردن مفاصل و نقرس بر روی محل دردناک عضو قرار می دهند. باید توجه داشت که نه تنها ریشه فاشرا بلکه میوه آن نیز اثر سمی و خطرناک دارد به طوری که مصرف ۱۵ عدد میوه آن کافی است که کودکی را بکشد.

شیاف با اثر مسهلی:

عصاره فاشرا (Bryonia dioica)۰.۱۵ گرم
دغدغک (Colutea arborescens)۰.۳۰ گرم
بوردو کاکائو۵ گرم

مقادير مذکور برای تهیه یک شیاف است.

از ریشه و بطور کلی اعضای گیاه، جوشانده تهیه نموده به آن گرد پیرتر (Pyrethre) می افزایند و برای حشره کشی و دفع شته، استفاده به عمل می آورند.

محل رویش ‌فاشرا

نواحی شمالی ایران، ارسباران، علی بلاغ، اشنو، چاه ریک، نواحی مختلف رشته جبال البرز، هرزویل در ارتفاعات ۵۵۰ متری.

دسته بندی گیاهان دارویی
اشتراک گذاری

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+926 محصولات
+1647 سفارشات تکمیل شده
+2187 کاربران
+4751 مطالب وبلاگ
سبد خرید

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

ورود به سایت