چگونه زنبورداری را شروع کنیم ؟

517

چهار روش ممکن برای شروع زنبورداری:

۱- یک جعبه زنبور حاوی یک ملکه و چندهزار زنبور کارگر را خریداری کند.

۲- یک دسته زنبور را شکار کند.

۳- یک کلنی زنبور را که در بالای یک ساختمان یا روی یک درخت آشیانه کرده است بگیرد و در کندوی خود بریزد.

۴- یک بچه کندو یا کلنی کامل زنبور را از یک زنبوردار محلی خریداری کند.

نکات قابل توجه در هنگام خرید کُلُنی های زنبور عسل

زنبورداری

در هنگام خرید زنبور به چند نکته باید توجه شود، ولی شاید مهمترین نکته این باشد که در مورد آلودگی زنبورها یا کندوی آنها پرسش کنیم تا از عدم آلودگی آنها مطمئن شویم.

بیماری های زنبور عسل فراوان است و یکی از خطرناک ترین آنها، بیماری لوک آمریکایی است. این بیماری باکتریایی در آمریکا شیوع دارد. به همین دلیل در آمریکا، ایالاتی که از آنها زنبور پاکتی به ایالات دیگر منتقل می شود، تحت کنترل بازرسینی است که از ارسال زنبورهای آلوده ممانعت می کنند و یا ارسال زنبورهای عاری از آلودگی را گواهی می کنند.

احتمالا بهترین راه برای شروع زنبورداری، خرید کندوهای دست دوم است. چنین کندوهایی به یک چهارم تا یک دوم قیمت خرید یک بچه کندو یا کندوی خالی جدید خرید و فروش می شوند. از کندوهای دست دوم می توان به خوبی برای مستقر کردن زنبورهای شکار شده یا زنبورهای به دست آمده از یک تنه درخت در آنها استفاده کرد.

زنبوردار مبتدی پس از خرید کندوهای دست دوم بایست با یک زنبور دار با تجربه مشورت کند و از راهنمایی های وی بهره مند شود.

در مورد خرید جمعیت های زنبور، بهترین زمان در شرایط آب و هوایی ایران بهمن و اسفند است، زیرا تا این زمان تمام زنبورهای پیر و زاید که جمعیت را زیاد نشان می دهند از بین رفته و باقی مانده کلنی نمایانگر قدرت حقیقی جمعیت است و از طرفی جمعیت های ضعیف و بیمار اصلا تا این زمان دوام نمی آورند. بنابراین با خیال راحت میتوان اقدام به خرید کلنی های قوی کرد.

شروع زنبورداری

زنبورداری-1

پس از خرید زنبورها، توصیه می شود از راهنمایی های یک زنبوردار مجرب و آشنا با رفتار زنبور در اولین بازدید بهاری استفاده شود.

کارهای ابتدایی این حرفه، از قبیل در آوردن قابها و مشاهده زنبورها برای تشخیص ملکه و زنبورهای نر از کارگر را باید یاد گرفت. البته اگر مخاطب این سایت مطالب مختلف را درباره زنبور عسل بررسی کرده باشد، با طرز زندگی، احتیاجات، مراحل مختلف رشد، نحوه جمع آوری شهد و گرده گلها، تبدیل شهد به عسل، بیماری ها و آفات زنبور عسل و از همه مهمتر با زیست شناسی زنبور عسل آشنایی دارد و به این ترتیب با چشمی باز و فکری آماده به طور عملی به کار می پردازد.

در این هنگام اگر شخص با تعداد زیادی کندو زنبورداری را شروع کند، به دلیل آشنا نبودن به کار و نداشتن مهارت کافی، به زودی خسته می شود. به خصوص این که با حرکات ناشیانه بدن، موجبات عصبانیت زنبورها و دریافت چند نیش از آنها را فراهم می آورد.

از طرفی اگر فقط با یک کلنی شروع کند، احتمال این که این کلنی به دلایل مختلف از دست برود و زنبوردار مبتدی نسبت به نگهداری زنبور دلسرد شود، وجود دارد. بنابراین فرد مبتدی بهتر است با ۳ تا ۶ کندو کار خود را آغاز کند.

گفته شد که هنگام خرید کندوی زنبور عسل، مهم ترین نکته اطمینان از عدم وجود بیماری در کلنی است. پس از موضوع بیماری، باید دید که آیا در کلنی ملکه وجود دارد، یا نه و اگر ملکه در کلنی موجود است، پیر است یا جوان. ملکه های پیر را از رنگ سیاه آنها و ریختن موهای بدنشان می توان تشخیص داد؛ ملکه های پیر ارزش اقتصادی ندارند.

لذا یا نباید یک کلنی با ملکه پیر را خریداری کرد و یا اگر چنان کلنیای خریداری شود، باید در اولین فرصت ملكه جوانی را به کلنی معرفی کرد. نکته مهم دیگر، وجود غذا در کندو است. در هر موقع از سال بایست ۶ تا ۷ کیلوگرم عسل در کندو باشد. در فصل پاییز، یک کلنی بیش از ده کیلوگرم عسل نیاز دارد تا بتواند زمستان را به خوبی بگذراند.

وجود غذا در کلنی، هنگام شروع تخمگذاری ملکه و آغاز فعالیت جمعیت برای پرورش نوزادان ضروری تر است، زیرا دمای داخل کندو باید به حدود  ۳۳/۵ درجه سانتیگراد برسد و ثابت بماند تا لطمه ای به مراحل مختلف رشد نوزادان وارد نشود.

زنبورداری-2

اما در هوای بهاری درجه حرارت متغیر است و نوسانات دما اجازه نمی دهد که زنبورها کندو را ترک کنند و به جمع آوری شهد و گرده بپردازند. در این زمان، زنبوردار مبتدی و کم تجربه، اشتباها تصور می کند که برای زنبورها مشکلی پیش آمده که با وجود گل های فراوان از کندو خارج نمی شوند.

همچنین ممکن است زنبوردار احساس کند که زنبورهای مریض یا تنبلی خریده یا فکرهای دیگری داشته باشد. اما بهتر است به جای فکر کردن یا تصور کردن در مورد اتفاقات مختلف، ابتدا از وجود ملکه و غذا در کندو مطمئن شود. توجه به شانهای کهنه و سیاه که خود به خود شکسته میشود یا توسط موشها جویده می شود و نیز شان هایی که حاوی حجره های فراوان و غير مفید زنبورهای نر است و باید تعویض شوند نیز بسیار پر اهمیت است.

بنابراین درست است که خرید کندوهای دست دوم، بهترین راه برای شروع زنبورداری است، ولی بدون توجه به نکات فوق، این عمل ممکن است مشکل ساز باشد و به جای منفعت، شخص را متضرر کند.

گرفتن یک بچه کندو (Capturing a Swarm)

از اواسط بهار تا اوایل تابستان، در اطراف زنبورستان ها پیدا کردن یک دسته زنبور که به شکل یک خوشه از شاخه یک درخت آویزان باشد، نسبتا معمول است. با مشاهده زنبوران مذکور، هر زنبورداری وسوسه میشود که یک کندوی خالی بیاورد و آنها را وارد کندو کند. این کار مشکل نیست و فقط نیاز به کمی تجربه دارد.

برای انجام این کار، فرد بایست یک کندوی خالی و بدون قاب را زیر بچه کندو ببرد و با یک ضربه محکم دست یا در صورت قطور بودن شاخه با یک ضربه مؤثر پا یا استفاده از یک چوب کلفت برای ضربه زدن به شاخه، زنبورها را به درون کندو بتکاند. تولید بچه کندو یکی از روش های طبیعی تکثیر کلنی زنبور عسل است.

همان طور که تکثیر زنبورهای یک کلنی با تخمگذاری ملکه و پرورش نوزادان اهمیت دارد، تکثیر آنها در خارج از کندو از طریق بچه گیری نیز مهم است و این کار موجب ادامه نسل زنبور عسل می شود. البته اگر تکثیر و رشد جمعیت درون کلنی انجام نشود، تکثیر خارج کندویی از طریق گرفتن بچه کندو نیز صورت نخواهد گرفت. بنابراین رشد جمعیت مقدمه ای است برای تولید بچه کندو.

زمانی که تعداد زنبورهای درون یک کلنی در اثر ازدحام زیاد شد، زنبورها احساس می کنند که مجبور به بچه دادن هستند. به همین دلیل فورأ محور حجره، چند لارو زنبور کارگر جوان را عوض کرده و آنها را عمود بر سطح زمین و حجیم تر از حجره های دیگر می سازند. لاروهای مزبور کمتر از سه روز عمر دارند و همه لاروها پس از تفریخ تخم، تا سومین روز زندگی منحصر با ژله سلطنتی تغذیه شده و از روز چهارم به بعد شرایط عوض خواهد شد؛

زنبورداری-3

یعنی، لاروهایی که باید به زنبور کارگر تبدیل شوند در غذایشان مقداری گرده اضافه می شود، ولی لاروهایی که باید به ملکه تبدیل شوند تا آخرین روز دوران لاروی و بلکه در تمام طول عمر با ژله سلطنتی تغدیه می شوند.

تخمی که تبدیل به ملکه میشود با تخم سایر کارگران، هیچ اختلاف توارثی ندارد، بلکه تنها تغذیه است که سبب تبدیل آن به ملکه می شود با تولید حجره های ملکه در کلنی، مسئله کمبود ملکه مرتفع شده و جمعیت که تعدادشان آنقدر زیادشده که جا برای زندگی ندارند آماده بچه دادن می شود.

با بسته شدن سر اولین حجره ملکه، ملكه قدیمی با تقریبا نصف جمعیت موجود در کلنی به بیرون از کندو رفته و بچه تولید می کنند. تفاوت این بچه با بچه های بعدی این است که ملكه آن جفتگیری کرده اما ملکه های دیگر باکره هستند.

یکی از مکان های مناسب برای زنبورهایی که به تازگی به صورت بچه کندو بیرون آمده اند سقف خانه یا یک انبار است. بنابراین، بچه کندو را در شهرها هم می توان یافت. به محض مشاهده یک بچه کندو، باید فورأ مقدمات گرفتن آن را فراهم کرد، زیرا وقت زیادی برای گرفتن آن وجود ندارد و این بچه پس از یکی دو روز محل مزبور را ترک می کندو به محل دایمی زندگی خود که احتمالا یک کندوی متروک، تنه توخالی درخت یا یک ساختمان متروکه است، کوچ خواهد کرد.

زنبورها قبل از ترک کندوی مادری، عسل دان خود را پر از عسل می کنند. به همین دلیل بسیار آرام و ملایم هستند، ولی اگر زنبورها پس از گذشت مدتی به خاطر بدی آب و هوا قادر به جمع آوری غذا نباشند، بسیار آماده نیش زدن هستند. بنابراین توصیه می شود که در همان ساعات اولیه که بچه از کندوی مادری خارج شده است، اقدام به گرفتن آن شود.

بچه کندوی خشک

زنبورداری-4

زنبورداران، بچه کندوی بدون غذا را بچه کندوی خشک می نامند. اگر زمان خروج بچه مشخص نباشد، شخص با آگاهی از وضعیت هوای روز قبل، می تواند حدس بزند که آیا این بچه غذا دارد یا نه. در یک توده زنبور، همواره تعدادی از آنها برای به دست آوردن غذا تلاش می کنند. زنبوران غذا آور(مزرعه رو) غذای جمع آوری شده را بین زنبورهای دیگر تقسیم می کنند. اگر زنبورهای یک توده، قادر به جمع آوری غذا باشند، معمولا آرام بوده و شخص می تواند بدون هیچ مشکلی آنها را گرفته و درون یک کندو بریزد.

درون کندو، هم می توان قابهای حاوی صفحات مومی بافته نشده و هم شانه های قدیمی را قرار داد. در صورت اول، خطر انتقال بیماری به کندوی جدید کمتر است. به هرحال بچه کندو در چند روز اول، قدرت فوق العاده ای برای موم بافی دارد و غدد ترشح کنندۂ موم در زیر شکم زنبورها مرتبا فعالیت کرده و موم تولید می کنند. زنبورداران حرفه ای برای تولید ۲ بیشتر موم، این فرصت را غنیمت شمرده، قاب های خالی یا قاب های حاوی نواری به عرص

۳ سانتی متر در بالای آن را در کندو گذاشته، اجازه می دهند زنبورها همه قاب ها را ببافند سپس این قاب ها را درآورده، موم آن را استحصال میکنند و قاب های دیگری در در آنها قرار میدهند. محصول کندو تنها به عسل منحصر نمی شود، بلکه محصولات دیگر از جمله موم، بره موم، گرده، ژله شاهانه (ژله سلطنتی)، زهر زنبور و غیره را می توان تولید کرد.

 

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید