صمغ عربی (Acacia Senegal)

کاربر 21کاربر 21
827 بازدید
صمغ عربی

نام فارسی: صمغ عربی

نام علمی: .Acacia Senegal Willd

نام فرانسه: Gomme de Se ne gal ،Gomme arabique

نام انگلیسی: Gum arabic

نام آلمانی: Mimosen gummi ،Arabisches gummi

نام عربی: صدع، هشاب، صمغ خشاب، قتاد

صمغ عربی ، درختچه ای است به ارتفاع ۲ تا ۸ متر از تیره فرعی گل ابریشم که در سراسر منطقه سودان، از بحر احمر تا سنگال می روند و بهترین نوع صمغ نیز از آن به دست می آید. احتمالا در نواحی جنوبی ایران (بلوچستان) ممکن است وجود داشته باشد. از اختصاصات آن این است که شاخه های پر تیغ و غالبا منشعب از قاعده اصلی دارد.

بعضی از پایه های صمغ عربی نیز دارای ساقه ای به ارتفاع ۱ تا ۴ متر و به قطر ۲۰ تا ۳۰ سانتی متر هستند. شاخه های آن بر اثر انشعابات فراوان، مجموعه پرشاخه و مشخصی برای گیاه به وجود می آورند. پوست ساقه آن، رنگ مایل به سفید و حالت صاف دارد در حالی که در شاخه های جوان پوشیده از تار است.

درختچه صمغ عربی از تیره فرعی گل ابریشم

برگ های آن از برگچه های ریزی تشکیل می یابند که مجموعا به صورت شانه ای مرکب در آمده اند. هر دو برگ آن همراه با ۱ تا ۳ گل آذین، در کنار یک تیغ ساقه جای دارند. گل های آن به رنگ سفید، بسیار معطر و مجتمع به صورت سنبله هایی در محور ساقه اند. میوه اش نیام، به طول ۸ تا ۱۰ سانتی متر و به عرض ۱۸ میلی متر است و درون هر یک نیز ۳ تا ۵ دانه خاکستری حنایی رنگ جای دارد.

از شاخه های این گیاه که از تیره فرعی گل ابریشم است، بر اثر گزش حشرات و یا برخورد آن ها به یک دیگر، تحت اثر باد که ایجاد خراش در شاخه ها می کند، صمغ عربی به حالت طبیعی به خارج ترشح می شود مانند آن که در سودان انگلیس سالانه مقدار زیادی صمغ به رنگ شاه بلوطی یا مایل به قرمز، به دست می آید که حاصل ترشحات طبیعی گیاهان وحشی آن ناحیه است.

برای به دست آوردن صمغ عربی، عده ای از کارگران متخصص، قسمتی از پوست شاخه های درخت مذکور را به کمک نوعی ابزار برنده که ظاهری تبر مانند دارد، به صورت نواری به طول ۲۰ تا ۵۰ سانتی متر و به عرض ۳ تا ۳.۵ سانتی متر از آن جدا می سازند و این عمل را نیز در اواخر ماه آبان پس از یک بارندگی، به نحوی انجام می دهند که به کامبيوم یا لایه فعال استوانه مرکزی آسیبی وارد نباید زیرا التيام ناحیه زخمی شاخه ها برای گیاه امکان پذیر است در حالی که اگر به لایه فعال مذکور صدمه وارد آید، موجبات خشک شدن شاخه های درختان ممکن است فراهم شود.

صمغ عربی

۳۰ تا ۴۰ روز پس از جدا کردن پوست از شاخه ها، ترشحاتی به شکل و اندازه های مختلف در محل زخمی شاخه ها جمع می گردد که پس از خشک شدن قسمت سطحی، حالت سخت و با مقاومت پیدا می نماید به طوری که می توان آن ها را از شاخه ها جدا کرده، تحت اثر گرمای خورشید جهت خشک شدن کامل قرار داد.

نوع مرغوب صمغ عربی، به صورت چکیده های گرد و کوچک (به ابعاد مختلف) و به رنگ سفید مایل به زرد است. صمغ هایی که رنگ قرمز روشن یا قرمز مایل به قهوه ای دارند، در بازرگانی مورد توجه نمی باشند.

رنگ صمغ عربی و همچنین شکل و اندازه آن، بر حسب آن که به چه نحو و در چه زمانی از گیاه به دست آمده باشد و یا آن که تعلق به نمونه های وحشی و یا واریته های متفاوت داشته باشد فرق می کند به طوری که در بازار تجارت انواع مختلف آن ها که هر یک از گیاه خاص و یا با رویه معینی به دست آمده به چشم می خورد.

نوع مرغوب صمغ عربی در آب به خوبی حل شده با آن محلول چسبنده ایجاد می کند به علاوه محلول آن با استات خنثی سرب، رسوب نمی دهد ولی با سواستات و اسید کرومیک رسوب می نماید. صمغ عربی، در اتانول ۹۶ درجه و در اتر غير محلول است. محلول صمغ عربی، نورپلاریزه را به سمت چپ منحرف می کند و این انحراف نیز به تناسب مرغوب بودن صمغ، بیشتر است.

ترکیبات شیمیایی صمغ عربی

ترکیبات شیمیایی صمغ عربی

صمغ عربی دارای آب، هیدرات های کربن، اسيدها، عناصر معدنی، به مقدار بسیار کم تانن، تان نوئیدها (Tannoides) و چهار دیاستاز : اکسیداز، پراکسیداز، آمیلاز و امولسین است. وجود تانن و تاننوئیدها در صمغ عربی به این علت است که ماده مذکور ضمن ترشح به خارج، مقداری از این مواد را که در پوست ساقه وجود دارد در خود وارد می سازد.

قطعات صمغ عربی با آن که به ظاهر بدون آب به نظر می رسد اما چون پس از خشک شدن، ناحیه درونی آن ها به حالت خمیری باقی می ماند، کم و بیش شامل مقداری آب می باشد. به طوری که در نمونه های کاملا خشک صمغ عربی که مدت ها تحت اثر گرمای خورشید قرار گرفته است، وجود ۱۰ درصد آب را می توان مشخص نمود.

صمغ عربی اگر تحت اثر گرمای ۱۰۰ تا ۱۰۵ درجه قرار گیرد نباید بیش از ۱۵ درصد وزن خود را از دست بدهد. گرد آن، رنگ سفید یا سفید مایل به زرد دارد و فاقد بو می باشد. چون از هیدرولیز صمغ عربی، دو نوع قند یکی آرابینوز و دیگری گالاکتوز حاصل می شود از این لحاظ باید آن را مخلوطی از آرابان (arabane) و گالاکتان (galactane) دانست.

صمغ عربی دارای واکنش اسیدی است به طوری که Fre my، ترکیبات اسیدی مختلف از آن به دست آورده به اسامی اسید رابیک (ac. arabique) و اسید گومیک (ac. gummique) نامیده است.

خواص درمانی صمغ عربی

خواص درمانی صمغ عربی

صمغ عربی دارویی است نرم کننده که در رفع برافروختگی ها و اورام . نتایج نیکو می دهد زیرا با تغییر دادن کیفیت اسمزی، مقداری آب به سطح مخاطی که با آن مجاورت دارد می کشد. از این لحاظ در موارد التهاب گلو و دستگاه گوارش مصرف می شود.

صمغ عربی ، به حالت طبیعی و یا گرد آن به صورت تیزان ۲۰ درصد، به کار می رود به علاوه در فرمول غالب خمیرهای افي سينال وارد است. از صمغ عربی برای معلق نگه داشتن مواد غير محلول در آب و تهیه گردهای دارویی نظیر کرمس، اسید سفید آنتیمونن و غيره استفاده می شود. صمغ عربی در ساختن قرص ها، همچنین به عنوان اکسیپیان یا یک ماده غلیظ کننده و استابیلیزه کننده نیز مصرف دارد.

مصارف صنعتی صمغ عربی بسیار زیاد است مانند آن که در تهیه آهار پارچه ها، در کاغذسازی، تهیه چسب، مرکب و غیره مداخله دارد. در آرایش مو جهت فرم دادن به آن، به كار می رود ولی باید توجه داشت که هیچ وقت آن را مخلوط با کتیرا در مورد اخیر به کار نبرند.

ناسازگاری صمغ‌ عربی

ناسازگاری صمغ عربی

براکس، پرکلرورآهن، الكل، استات سرب.

١- داروی مدر (Poudre des voyageurs)

گرد شیرین بیان ۲۰ گرم
گرد ریشه ختمی ۱۰ گرم
گرد صمغ عربی ۶۰ گرم
لاکتوز (قند شیر) ۶۰ گرم
نیترات پتاسیم ۱۰ گرم

مخلوط مواد فوق را پس از یکنواخت شدن، به ۱۰ بسته تقسیم کرده هر یک را در موقع لزوم در یک لیتر آن می ریزند و به خوبی به هم می زنند. از این محلول به عنوان مدر در آغاز بیماری سوزاک استفاده می شده است. گاهی اوقات برای آن که محلول، اثر آرام کننده نیز داشته باشد، مقدار کمی گرد بلادون بدان می افزایند.

در سومالی، صمغ های مشابهی به بازارهای تجارت عرضه می شود که کیفیت نسبتا خوب دارند و از درختچه هایی به نام های .A. glaucophylla Steud و.A.abyssinica Hochst به دست می آیند.

این درختچه ها در منطقه نسبتا وسیعی از سومالی و حبشه پراکندگی دارند.

دسته بندی گیاهان دارویی
اشتراک گذاری

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+926 محصولات
+1647 سفارشات تکمیل شده
+2187 کاربران
+4751 مطالب وبلاگ
سبد خرید

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

ورود به سایت